Лом паччахь

Кхувш йоагIача тIехьенна ший къаман мотт хар, цар из боагIача боараме нийса бувцар чIоагIа лерхIаме хIама да. ХIана аьлча, вай бераш из Iома ца бой кхыча мехка, е арахьара вай долча тIабаьхкача наха вай мотт бувцаргбац. Цунга хьежжа дукхаш ба мотт дIабалар кхерам ба, яхаш кхайкамаш деш, цох са дуаш. Цул совгIа, ишколашка а, цхьацца юкъара болх лелабеча юкъарчешка а вIашагIкхетараш дIакхухь гIалгIай мотт боаржабе, из нахага дукхагIа бувцийта уйла йолаш.

Дукха ха яц гIалгIай меттаи литератураи хетадаь денош дIадаха, уж хилар февраль бетта 16-25 деношка. Цу хана дукханахьа, дукхачар дийцар из хаттар. Бакъда, ГIулакх-оамал дегIадара йолча «Эздел» яхача юкъарчен кIезига кхы тайпара гу из гIулакх дашхара болх. Цар лерхI, чIоагIагIа цIихеза дола, дукхагIа вай берашта хьажа чам болча берий киношта гIалгIай меттал таржам дирца вай къаман мотт алсамбаккха.
Цу тайпара болх баьбар массехка шу хьалха Москверча «Единство» яхача гIалгIай кагийча нахах латташ йолча юкъарчено. ГIалгIай меттал таржам а даь, хьажа мара цавезаш кхоъ берий кино да цар вIаштIехьа даьккха. Уж да: «Простоквашинера къоъ», «Мухьаммад – тIехьара Даьла Элча», «Тхов тIа ваха Карлсон». Уж кинош вай бераш меттал боккхагIчар а чIоагIа товр хинна гIадбаха тIаийцад. Цхьадолча бераша цу киношкарча турпалхой къамаьлаш Iома даьд бIарчча предложенеш а тIехьа. Цу тайпара болх хургба укх берий кинох а.
Из доацаш кхы а цхьацца берий кинош да интернета чу гIалгIай меттал таржамаш даь, цул совгIа Пхьелякъонгий Ахьмада пластилина бедаца къахьийга даь берий кино а да гIалгIай халкъа багахбувцама дувцараш ларде а овттадаь «Кхо йоI» яхаш.
Из а вож а теркалдаь «Эздел» яхача юкъарчено «Король лев» яхача берий кинона таржам де болх дIаболабаь цхьа бутт гаргга ха я. Цу г1улакха т1ехьа лаьрхх1а къахьегаргдолаш вийха дика из болх бовзаш вола Г1аьбартой-Балкхарий мехкара актер, режисер вола Атмурзаев Расул ва. Юххьанца болабеннача хана эггара хьалха кхайкам баь нах тIа а бийха, кино чура хIара турпалхочунга товргйола оазаш хьахоржаш болх дIабихьар шин-кхаь дийнахьа. Цул тIехьагIа цу нахаца бIарчча итт дийнахьа болх баьб, цу кинона даьр таржам а доацаш, ший юхьанцара оаз йола кино санна халийтардухьа царца къахьегаш. ХIаьта цу тIехьа доагIача итт дийнахьа оазаш дIаязъеш болх баьб. Цул тIехьагIа бIарчча кIира, уж оазаш дIа-хьа озаш, харцахьа аьннар юха нийса оалийташ, болх баьб.
Берий кинойна таржам де деза аьнна дIаоалаш атта дале а дукха болх ба цига бе безар. ХIана аьлча, доххьал къамаьл дувцаш санна а доацаш хIара доакъашхочун къахьега деза, бокъонца цу берий киной турпалхо ше волаш санна. Цул совгIа, гIалгIай меттал кийчъе езаш текст а я, аларгахьа а дувцаргахьа а г1алаташ хургдоацаш.
«Дукха ха яр «Эздел» юкъарчено цу берий кинона таржам де деза яхаш дувца, бакъда, цхьацца бахьанаш юкъе лелхаш а, оаз дIаязъеш йола студия ма хетта вIаштIехьа ца йоалаш а гайнадар из гIулакх. Цкъар цу киной текст гIалгIай меттал а яьккха, цул тIехьагIа из тоаеш, къахьийгад, берий кино чура турпалхоша еттача багенга хьежа къамаьл товш хургдолаш. ХIаьта оазаш иттанел совгIа я цу чу. Из доацаш, вай къаман эхь-м дар из, дале а массанена дика мича хов вайна гIалгIай мотт. Цудухьа, доакъашхоша оаз дIаязъеча хана аларгахьа а озаргахьа а лебеш бола мотт нийса хургболаш къахьегаш саг хила веза. Из оагIо «Сердало» газета шийна дIатIа а ийца, лаьрхх1а къа а хьийга дIачакхъяьккхай тха. ХалагIа бола болх — оазаш лахар а, уж вIашкайоалаяр а, дIаязъяр а чакхбаьннаб тха. Дисар, дIаязъяь оазаш цу берий киной мукъамца вIашка а ехка болх бар да. Из а ер бутт чакхбоаллаш йистедала дезаш гIулакх да, кхы хIама юкъе ца эккхе», — йоах «Эздел» юкъарчен доакъашхо а волаш из берий кино гIалгIай меттал даккхара болх дIахьош волча Ведажнаькъан Анзора.
Из деррига шийна чу гIолла чакхдоаккхаш хIара дош лоха-лакха, ала дезача тайпара доакъашхошка оалийташ юхьанца болх беш ва дубляжа Актер Атмурзаев Расул. ТIехдика дешаш ГИТИС чакх а яьккха, тIехдика ший балхах кхеташ, геттара воккха актер ва из. ГIалгIай мотт кхета ца бой а цун дика хов малагIа дош мичахьа ала деза, са мишта даккха деза, айдара хьарак, хаттара хьарак мичахьа, маца оттаде деза.
Берий киной турпалхой оазашца болх бергбола 14 саг ше белгал а ваь хIаранеца къаьст-къаьста лаьрххIа болх баьб Расула. Цудухьа актера пхьарал фуд ца ховча нахаца лерттIа оазаш вIаштIехьа яха а боагIача боараме болх дIабахьа а аьттув баьннаб цун. Хьалха цу тайпара болх бинза цу даькъе керда чубаьхка нах ба берригаш а. ХIаьта, вай мотт ца ховше царга тIехдика болх байта вIаштIехьадаьннад цун. 100 совг1а берий кино да Атмурзаев Расула тайп-тайпарча къамай меттал таржам даь, царех 3 гIалгIай меттал да Лом паччахь а доацаш. Цо дика караберзабаьб из болх.
Оаз д1аязъеча хана нийсвеннача сага хийцца хетадала тарлургда Расула г1алг1ай мотт дика хов аьнна. Цун бахьан да, г1алг1ай меттал оалаш дола дешаш доакъашхоша боаг1ача боараме цаозаш оалача хана царга из нийсаг1а алийта г1ерташ Расула ше дIаоалаш хинна хилар.
«Цхьаволчо Iа яхар дIаоалашше кхетаду, шоллаг1чо цу сахьате хьаэца турпалхочун амат, ишта хьахул маIанца сакъердаме берий кино. Актераш хьа а бийха царна хIаранена оазаш дIа а енна болх хьабайта йиш йолаш-м вар со, бакъда, из халагIа да, хIаьта вайна дийна амат дола бирий кино деза. Керттера берий киной никъ ба цу чу лелаш дийна къамаьл хилар. ДукхагIа бераш а ма дий цунга хьожараш, царна лаьрхIа а ма дий из. Сона хетачох, цкъа берий теркам цу тIера дIабоале уж цунга хьожаргбац, цудухьа, хIара оагIо дийна къамаьл а долаш, хила езача оаз лакха-лоха а йолаш хила еза. Болх тхоай дика вIаштIехьа баьлча санна хеташ ва со. Амма, цхьаболчарца халагIа да болх бе, дале а царех дика актераш хьабаьб оаха. Берий кино АллахIа лой дика хургда, хIаьта вайна юхе дусар, чакхдаьлча цунга хьажар а цун махбар а да».
Берий кино гIалгIай меттал доаккхаш къахьегачар шоашта хьалхашка оттадаь декхар да, берашта из сакъердаме хилийтареи, мотт царга нийсагIа дIаIомабайтари. ХIаьта укх киноца вIалла шеко йоацаш цар из вIаштIехьадаргда аьнна хета сона. ХIана аьлча, хIаравар шийна могар деш къахьегаш ва. Цул совгIа ше-шийга аьннача тайпара болх бе хьож массавар.
Юххьанца кхайкам а баь нах тIахьийхача хана массане чам хиннабар керттера турпалхой оазаш дIаязъе. Бакъда, уж оазаш массанена кхачанзар, х1ара оаз кино чура турпалхочунга хьежжа кхаьчар, из яхилга дац вокхар из вIаштIехьа даргдацар. ХIара турпалхо ший тайпара амат долаш, ший оамал йолаш хала болх бе безаш вар. Сога хаьттача геттара хала йолчарех я саьхьарий оазаш, хIаьта из оаз дIаязъе цхьа моллагIчун аьттув баргбацар. Из сона хов доладелчахой чакхдаллалца цу берий кинога дакъа лоацаш се хиларах.
«Со эггара хьалха хьавенача хана цхьаккха саг вовзацар сона гулбеннарашта юкъера. Iоеша, яьнна текст хьаелар сога, йийшача са чам хилар керттерча турпалхочун оаз дIаязъе, бакъда сога аьлар, саьхьара оаз дIаязъе еза Iа, из хьа дикагIа вIаштIехьадаргда, аьнна. Хала-атта дIаязъяь яннай оаз, х1аьта цун мах хьежархоша бергба. Берашта чIоагIа пайдане хургба из фаьлг. Цу берий кино тIа гIолла шоай мотт дикагIа Iомабарал совгIа дукхача хIамах кхета а, нахаца кIаьда, Iимерза хила а, дикадар де, водар цаде а Iомалургда вай бераш. Бахьан мара дац, тахан цу юкъе дакъа лоацаш аз даьр, бакъда, пайда боккха ба. Цудухьа, аз доаккхалду цу юке айс дакъа лаьца а, саьхьара оаз дIаязъе сай вIаштIехьадаьнна а», — йоах футболист волча Дугенаькъан Мухьмада.
ГIалгIай меттал хиларал совгIа, цхьа ший тайпара адама юкъе лелабе беза боарам лоаттабеш, шоайла вIаший нах мишта хила беза хьехаш да из кино.
«Цхьа моллагIдола берий кино хьа а ийца цун таржам даьдар аьнна доалаш дац г1улакх. Цудухьа, гIалгIай къаманга товргдола гIулакхаш шийна чудоагIаш дола берий кино да оаха хержар. Вай мотт боаржабарал совгIа, наха юкъе лелаш дола гIулакх доаржадеш, сагл, адамал яхар фуд вай берашта ховргдолаш болх ба из. Мотт ца хилча къам а дац, цудухьа вай кхувш доагIача ноахало ма хетта из мотт дIаIомабергболаш къахьега деза вай», — йоах дIахо берий кино гIалгIай меттал даккхара тIехьа къахьегаш волча Ведажнаькъан Анзора.
Берий кино йистедаьккха чакхдаьлча ма хетта наьха сакъердалуш хургда. Цул совгIа, укх юкъе наха цадовза тарлу дешаш а теркалдаь белгалдоахаргдолаш да. Берашта хала хилар кхераш геттара наха цалеладеш дIадайна дешаш цакхувла хьежаб укх гIулакха хьалхалаттараш. Из деррига вайна гургда берий кино бIаргадайча. ХIаьта вай къаман боккха пайда хургболча тайпара из чакхдаккха Дала аьттув боаккхалба цар. Тешаш ва со, цу тIехьа юха а цасовцаш д1ахо цар болх берг хиларах.

Матенаькъан Илез

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *