Йоккхача паччахьалкхен тIехьлен хоржамаш

Ерригача Россе паччахьалкхен мехкашка санна, ГIалгIайчен массайолча шахьарашка, юрташка гIолла Iура, денна, сарралца хьа а ухаш кхаж тоссаш хилар мехка бахархой. МагIалбика, Шолжа, Наьсарен, ЖIайраха районий доазонаш тIа кийчам баьбар, бахархошта шоаш къоабалвеш волча сага кхаж тоссаш хоржам бе аттагIа хургдолча тайпара.

Ерригаш ГIалгIай мехка гIолла кийчаяь хиннараш 137 хоржама моттиг яр. Царех хIараяр Iуйран 08:00 сахьат даьлчахой болх беш яр ала йиш я, шоаш къоабалваьча сага шоай кхаж дIабала хьаухача наьха хьашташ кхоачашдеш.
Россе паччахьалкхен хьалххо хоржаш кхаж тасса ухачарна юкъе кагий а боккхий а нах бар. Царех бар шоаш Дала кхеллачахой хьалхара кхаж тоссараш а, массехказа паччахьа хоржамашка дакъалоацаш хиннараш а. Хьалхара кхаж тасса веначарех вар Наьсарен Политехнически колледже хиннача 77 хоржама метте кхаж тасса вена зIамига саг Адам. Ше кхаж тоссаш доаккхал а деш, паччахьалкхен лерхIамеча гIулакхе ше дакъалоацаш хилар дика кхетадеш вар зIамига саг:
— Аз доаккхал ду, укх хоржамашка дакъа лаца се хьаварах. Хьалха мала варгва Даьла воацачоа мича хов, бакъда, Дала хьалхаваькккхар вай паччахьалкхен а мехка а пайдане хилар догдоах аз. Паччахьа моллагIа хуле, а цун тIехьа дIа а айтта, цун оагIо хьаллоацаш, воашкара цхьацца паччахьалкхен пайдане хургдола хьаькъал декъаш вай хуле вай дахар дика хургда. Дала вайна пайдане вар хьалхавоаккхалва, — аьлар Адама ший къамаьле.
Хьокхама аьлча, геттара лакха уллача лоаман юрта Хьуле вахархочо Россе паччахьалкхен доазон тIа, хана эггара воккхагIволча Иленаькъан Лорса Iаббаса а ший хоржам баьб. Воккха саг тешаш вар ше кхаж тессачох Россе паччахьа хургхиларах. Белгалде деза Iаббаса 122 шу даьнна хилар.
ЖIайраха доазон тIа дIахьош хоржама моттигашка бIарг кхоабаш хинначар хьаяхачох денна хоржамашка хьаухаш, шоаша къоабалвеча сага шоай кхаж дIалуш дакъалоацаш бар ерригача лоаман района бахархой:
— ЖIайраха района юрташкара дукхагIболча наха Iура денца хьабола а бенна кхаж тессаб. Саг йодаш а йоагIаш а, хьоалчагIаш долаш моттигаш хиларах цхьаццабараш гайна бале а хьоалчагIаш дIадаьнначул тIехьагIа хьатIа а баьхка шоай кхаж Iочутессар юхебисачар а. Даьла къахетамца, кхы зе-зулам доацаш дика дIачакхбаьлар из болх, — йоах, ЖIайраха района хоржама даькъе бехктокхаме волча Евкуранаькъан Джамалейла.
Иштта бIаь шерага кхоачаш а цул тIехбайна а боккхий нах бар Шолжа районе хоржамашка дакъалоацаш. 105 шу даьнна, хоржамхо Евкуранаькъан Элберд ше хьа а вена дакъалоацаш вар хоржамашка. Ший паччахьалкхен тIехьлен сагота волча сага кхаж тоссаргба, аьнна хеташ къамаьл дир воккхача сага.
— Вай паччахьалкхе я вай дахаш йола Россе, йоккха паччахьалкхе а я ер. ХIаьта, цунца бала болаш, цун хьал дика хилча сагота болча наха шоай дего къоабалвеча сага кхаж тасса беза, хьа а баьхка. МоллагIа вай мехка хулаш долча хIаманца бала болаш дакъалоацаш хила деза вай. ХIаравар тешаш хила веза моллагIа хулаш дола во а дика а ше бахьан долаш хулилга. Дика паччахьа хьалхавоале а из бахьан да, кхывар воале а из бахьан да. Цудухьа, массайолча ханашка хоржамашка дакъалаца деза вай — йоах воккхача сага Элберда.
ХIара кхаж тасса хьа мел вена саг ловш вар ше хьалхатеттар пачахьа хилар, бакъда, из моттиг цаI чакхваргволаш мара яц. ЧIоагIагIвар, дикагIвар хьалха а ваьнна хоржамаш чакхдаларга догдоахаш ба лоамарой.
ГIалгIай мехка эггара дукхагIа нах бахаш йола шахьар я Наьсаре. Укхаза бахача наха тхьовра хьалха мехка бокъо меттаоттаяьча хана а доккха дакъа лаьцад ГIалгIайчен бокъо хьатIаялара даькъе. Массаза а мехка хулаш долча хувцамашка хьалхара гIа боахаш лаьттай ала йиш йолаш я Наьсаре. ХIанз Россе паччахьа хоржача дийнахьа а, Iура денце хьабола а бенна кхаж тоссаш дакъа лоацаш бар Наьсарен шахьара бахархой. Царна лацар моллагIа а Россе хулаш дола хIама шоай дакъа доацаш чакхдалийта.
«Наьсарен шахьара лерхIаме вахархо», яха сийлен цIи лелаю 84 шу даьнна Базоркин Ахьмад венавар ший дезалца хоржамашка дакъалаца. Дог тийша вар воккха саг, хIара гIалгIачо цIенача дег тIара, шоаш га хьанна доаккха а ховш кхаж тоссаргхиларах:
— Вай мехка а, халкъа а, из доацаш йоккхача паччахьалкхен а дикадар хилча ловш вай дале хоржамашка дакъа лоацаш хила деза вай массайолча ханашкахьа. Къаьста кагийча наха овсарех лаца деза дакъа. Тхо-м доккхагIдараш кхоана е ломма дайна дIадаргда, дIахо даха дусар тIехьа тIадоагIа ноахал да. Ший кхоане сийрда хургйолаш, шийга паргIато хургйола оагIо е хьажа веза хIара вахархо. Цудухьа, со а венав тахан, хьалкхувча тIехьенна дIахо а паргIато хулаялара аьнна хеташ укх хоржамашка дакъалаца. ХIана аьлча хIанзолца паччахьалкхе тоаеш хьадаьр дохийта лац сона. — йоах воккхача сага.
Хьинаре къахьегаш болх баьб Ахьмада 60 шера гаргга йолча хана чухьа. Вай паччахьалкхен хоржамаш мел долча хана цкъа уж юкъагIа ца дуташ царга дакъа лоацаш хинна ва из:
— Са вахарчухьа массехказа хиннад пачахьа хоржамаш, цкъа Iийнавац со цига дакъалаца ца водаш, мехка бIорахочун декхар кхоачаш ца деш. Со ца вахача а нах хургбар цига-м, ца а яхаш, хоржамашка хьа а баьхка кагийча наха а боккхийча наха а – массане вай кхаж тассар чIоагIа лерхIаме хIама да. ХIана аьлча воай кхоане, воай паччахьалкхен да ва, вай хоржаш вар, — аьнна, къамаьл дир дIахо Базоркин Ахьмада.
Иштта тIема сийлен шахьара МагIалбика бахархой а бар шоай низ ма кхоачча хоржамашка дакъалоацаш. Къаьстта, кхычарел чIоагIагIа шоаш хоржамашка дакъалоацаш хилабеза аьнна хеташ бар уж, тIема сийлен шахьара бахархой шоаш хиларга хьежжа.
Даьла къахетамца цхьаккха тайпара тийша болх а е хьовзам а боацаш хоза дIачакхдаьлар ГIалгIайче гIолла хоржамаш. Массайола хоржама моттиг ший ханнахьа 20:00 сахьат даьлча дIакъайлар, хIаьта уж яр 137 моттиг. Хоржамашка цхьаккха тайпара гIулакх гоалдаьнна хIама хинна цахиларах бола хоам бир ГIалгIай мехка гIолла йолча хоржама комиссе тхьамада Йовлой Муссас.
— Цхьаккха хьовзам боацаш, духьале йоацаш дика чакхдаьлар хоржамаш. Хьинаре дакъа лоацаш кхаж тоссаш бар масса юрташкара хоржамхой. Цхьаккха а раьза боацаш, е гIулакх дика дац аьнна сага хьоадаьдац тхога — е партий доакъашхоша а, е кхычар а», — аьнна, белгалдир Муссас.
Цо хьаяхачох хьалха дIадахача хоржамашка санна хьинаре дакъалоацаш хилар нах укх шера а. Цу гIулакха дакъалоацаш ГIалгIайче гIолла 300 совгIа тIахьожамхо вар, тайп-тайпарча партешкара а, паччахьа хила гIийртарашкара а, мехкарча Iаьдалгахьара а. 1,7 эзар Iаьдала органашкара доакъашхой а бар тIахьожачарца дакъалоацаш. Цул совгIа кхаж тоссача наха аттагIа хургдолча тайпара кийчам бар массанахьа а баь:
— Массайола хоржама моттигаш хьалхарча гIата тIа кийчъяьяр боккхийча наха а, могаш боацачарна а аттагIа хургдолаш. Цул совгIа заIапал долча наха лаьрхIа баь кийчам а бар массанахьа. Иштта хьабахка ца а могаш цIагIа багIа унахой болча дIанаIарга а ухаш царга а кхаж тессийтаб. Из гIулакх ма хетта дIачакхдаргдолаш, шийна мога гIо-новкъостал деш хьинаре къахьегарах Мехкдаьна Евкуранаькъан Баматгире Юнус-Бека баркал оал аз, — аьнна белгалдир дIахо, мехкарча хоржама комиссе тхьамада Йовлой Муссас.
Мехкдас белгалдир бIарча дийнахьа дукхагIа мел йолча хоржама моттигашка гIолла чакхваьннав ше, аьнна:
— Цхьана дIа а йтта, хоржамашка дакъалоацаш вай хинна хилар чIоагIа дика хета сона. ХIара хана йоккхача паччахьалкхен а, мехка а гIулакха дакъалоацаш хила дезарах бола кхетам лакхлуш ба вай. Геттара хоза хета сона, вай кагирхой хоржамашка кхаж тоссаш а уж лерттIа дIачакхдаргдолаш а дакъалоацаш хинна хилар, — аьнна, хьоадир ГIалгIайчен Мехкдас.
Ерригача Россе гIолла хиннача хоржамашка массаболчарел дикка хьалхаваьннав вай паччахьа Путин Владимира Владимир. ДIахойодача хана а вай паччахьалкхе лора а еш, наха паргIато, а атто а еш дIачакхвала аьттув хилба цун.
«Кхажо ваьккхар Дала ваьккхав», оал гIалгIаша. Ишта да из. Дала вайна тIаоттаваь паччахьа вай паччахьалкхенна а вай мехка а даькъала хилва.
Яхийла Россе паччахьалкхе, бахалба ГIалгIайчен мохк!

Матенаькъан Илез

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *