Наха юкъе ший моттиг хьалацар

Шийна хIама хьа а деш, наха новкъа а воацаш воаллача сага дукхача хIаман мах ба. ХIаьта шийна вахачул, кхыча наха шийгара пайда дIабоалаш волча сага мах вIалла бувцилга а дац. Цун боарам лакха ба. Иштта къахьегаш болча кагийча нахах цаI ва стрит воркаут яхача низъоамала даькъе къахьегаш вола зIамига саг БIархой Заьлмах. Ше къона вале а дукха да Заьлмаха даьха толамаш, из даггара къахьегаш ва ГIалгIайчен халкъа къоначар низъоамала даькъе мул баьккхача бакъахьа хеташ.

БIархой Ахьмада Заьлмах ваьв 1996 шера август бетта 23 дийнахьа. 21 шу даьнна зIамига саг ва из. Ваь хьалкхийна а, тахан вахаш а йола юрт я шаьрача метте улла хоза Пхьеликъонгий-Юрт. Ший 6 шу даьлча, ший ханара бераш долхаш мо шоай юрта школе деша вода из. ХIаьта аьрдагIа хила безам бале а шийга боккхагIчар, хьехархоша яхар а деш, харцахьа воацаш дийше школа чакхйоакх цо. Школера дийша ваьлча дукха тайпара уйлаш хул Заьлмаха деша ваха, юххера а из деша вода Наьсарен политехнически колледже. Цига нефтяникал деша цо.


ЗIамига кIаьнк волча хана денз низъоамала даькъе долча хIаманца чам болаш, дилла а ший вежараша а кхыча кIаьнкаша а турника тIа лелаеча говзалца сакъердалуш, цунца чам болаш хиннав Заьлмах. Ший дега гаргадолча даькъа юстара ца хулаш, цу оагIорахьа къахьега волалу из зIамига волаше. ХIаьта лаьрххIа, тавййрзза цу тIехьа къахьега из волавеннав ала мегаргда 9-10 классашка деша вагIача хана.
Заьлмах ше хIанз Йовлой Берда цIарагIа долча Низъоамала цIагIа берашта гимнастика хьехаш болх беш ва. Цхьан юкъа тренера гIонча волаш болх баьб цо, шийна Iомалуш, из говзал ма хетта караерзаеш, хIаьта цул тIехьагIа ше волавеннав из берашта хьеха. Цу ший балха даькъе дувц Заьлмаха.
— Эггар хьалха оаха бераш кийчду моллагIча команде дIачудовлале цар хьинарга а, оамалга а, низага а хьожаш мала мичахьа пайдана ва белгалдеш. ХIанзле, цхьаццанахьа вай мехка а доазол арахьа а яхьарашка дакъалийца а дакъалоацаш а тоаба йолаш я вай вIашагIъелла. Миччахьа дIа-хьа бахача, низъоамала даькъе дикагIча оагIорахьа шоаш дIахьокхаш нийслу вай команда доакъашхоша, хьалхара моттигаш йоахаш а хул. Iа къахьегарга хьежа ма дий моллагIа хIама, – йоах Заьлмаха ше хьехача берех вашаш.
Заьлмах ше стрит воркаут яхача низъоамала даькъе къахьегаш а дукха толамаш даьха а, цу наькъаца ший новкъости болаш а ва. 2014 шера «Стрит воркаут-2014» яхача дунен чемпионате 75 паччахьалкхено дакъалаьцача Казахстана паччахьас Назарбаев Нурсултана гIо дирца, цу паччахьалкхен низъоамала а культура а министертсвос дIайихьача яхьарашка дакъалоацаш хилар вай мехкахо. Кхыбола доакъашхой санна цига дакъалоацаш хиннача ЦIихезача американски низъоамалхочунца Ганибал Фор Кингаца вIашагIкхетар а вовзар а хилар Заьлмаха. Цул совгIа цу хана вай мехкахочоа кубок елар «Лучшая техника» аьнна хьалха а даьккха.

Ше цигара цIа ма венге а Заьлмаха ший еррига говзал дIатIайохийт кхувш боагIача къонбарашта из низъоамала дакъа дIаIомадара. Цо лерхI халкъашта юкъерча яхьарашка дакъа а лоацаш цига хьалхара моттигаш йоахаргйола низъоамалхой хьалкхебе.
Укх шера апрель бетта 7 дийнахьа Москве дIайихьача стрит воркаут даькъе хиннача яхьарашка хьалхара моттиг а яьккха цIавера Заьлмах. Из ва «Street Lifting» даьке мастер спорта. Ше къона вале а цох мастер спорта хилар тамаш яц, хIана аьлча, мукъа йола ха йоа ца еш, шийна ма могга къахьегаш хьавенав из зIамига кIаьнк волча хана денз.
— ЗIамига со волча хана, турникаш тIа цхьацца хIама хьаеш ловзаш, къахьегаш болча кIаьнкашкара хьокхам хулар сона моллагIдолча цар хьадеча хIамангахьа. Цул тIехьагIа дукха ха ялале хезар сона из воркаут яха хIама. Массабаргаш болалуш мо со а хетаргахьа волавелар подтягиванеш, аджиманеш йирца. ЙIайха яле а шийла яле а башхало йоацаш массаза низъоамала майдан тIа хила чам бар сона сайга мукъа ха мел йолча хана цига со дIа а водар. Каст-каста интернета чу хьежа ваьлар со цу даькъе цхьаккха хоам бий ха а, дIахо долчох Iомавала а. Юххера цхьацца роликаш а клипаш а корайир сона воркаута даькъе къахьегаш болча наха из гIулакх доашхаш а хьахьокхаш а. Царна бIарахьежаш цар даьр хьаде гIерташ къахьега волавелар со. Цу хана сона хетар сай из вIалла вIаштIехьадаргдац аьнна, бакъда къахьегарца фуннагIа карадерзаде йиш хиларах тийша ва со, — йоах низъоамалхочо Заьлмаха.
МоллагIдола хIама дIадоладеча хана боча хул, цул совгIа сиха а ца луш лерттIа де дезаш да из. Ишта цу наькъаца хьавенав Заьлмах. Сихвенна кегар ца а беш, кIезиг-кIезиг шийна из говзал караерзаеш толамаш доахаш хьавенав из. Тахан Заьлмаха турника тIа хьа ца деш хIама дац.
— Массадола хIама лерттIа, сиха а ца луш тохкаш, тIаккха из кхоачашдеш ханаш дIакхохьар аз. Цхьан юкъа чIоагIа чам хилар са ГIалгIайче гIолла стрит воркаут йоаржае. Цу юкъа сайна могар деш сайца къахьегаш со волаш ВКонтакте яхача сета чу гIолла вайзар сона ишта къахьегаш вола Яндакъонгий ИсмаIал. Из цу оагIорахьа дикка гаьнаваьнна а вовзаш а вар вай мехка. Кхы дукха ха ца йоаеш со дIакхийттар «ing-parkour» яхача цун тоабах. Цо бовзийтар сона ара коашка тренировкаш еш къахьегаш бола ТIанганаькъан Заьлмахи, Горданаькъан Муради. Уж цу хана дикка гаьнабайнабар цхьаццанахьа яхьарашка дакъалувцаш. Иштта дIаболабелар са Стрит воркаут даькъе бола къахьегам, — йоах низъоамалхочо.
16 шу даьнна кIаьнк волаш Заьлмаха лаьрхIар стрит воркат даькъе Нохчашкахьа дIайихьача яхьарашка дакъалаца. Шийх бола хоам беш цо каьхат дIадахьийтача, цар дIа а вийха, вахар Заьлмах цига дакъалаца.
— Соца бар Мурад, Заьлмах. Тха новкъост ИсмаIал а вера тхоца, тха оагIо хьаллаца а тха гадаккха а. Хала хете а, хьалхарча 3 меттига юкъе даханзар тхо, хIаьта а дакъалацарах грамоташ а совгIаташ а денна цIадахкийтар. Цул тIехьагIа ГIалгIай мехка хьахилар стрит воркаут даькъе йола «Eagle Family» яха хьалхара тоаба, — дагаух Заьлмаха.


Заьлмаха хьаяхачох моллагIдола хIама дIадоладеш хилча из дIаходахьа а дIачакхдаккха а ха еза, дукха хIама эш цу даькъе эшаш бола кхоачам Iалашбе. Цудухьа ГIалгIайчен кагирхой гIулакхах йолча комитета викалаша Илдарха-ГIалий тIа, Аьлтий-Юрта, Магасе, Наьсаре, Шолже гIолла моттигаш вIаштIехьаяьхай цу даькъе къахьегаш болча низъоамалхошта майдаш Iалашъеш.
Заьлмах санна хьинаре къахьегаш, ший уйланна тIакхача гIерташ денна къахьегаш бола кагий нах, кхувш боагIача кагирхошта доккха сийрда масал да. Маьрша, унахцIена, эзди вахар хилар догдоахаш шоай дегIа низ кхо ца беш къахьегаш бола кагий нах бахьан долаш дIахойодача хана стрит воркаут а из санна кхыдараш а, дукха низъоамала дакъаш вай мехка даржаргда, вай кагирхошта гIулакх а хулаш. Цу мо долча хIаманна тIехьа бола кагий нах харцахьча новкъа гIоргбац, вешта аьлча, мехка сий доаккхаргда цар.
Аз лакхе хьоаячарел совгIа яхьарашка Заьлмаха дакъа лаьца моттигаш дукха я. Царех цаI я Дагестан. Цига хиннача яхьарашка дакъалоацаш шоллагIа моттиг яьккхай Заьлмаха ерригача Кавказера а Краснодарски краера а баьхкача наха юкъе. Шозза вай мехка, кагирхошта юкъе Стрит воркаут даькъе яхьараш дIаIихьай цар. Заьлмах санна цунца цхьана къахьегаш 5-6 саг кхы ва цхьа тоаба а хинна, денна шоай говзал лакхъеш. ДIахо, массахана хьаухаш беце а, наггахьа боагIаш къахьегараш а ба кагий нах.
Цхьацца ший уйлаш я Заьлмаха чакхъяха чам болаш.
— Уйлаш дукха я, чакхъяха чам болаш. Бакъда балха хиларах, цу гIулакха дIатIаяхийта ма хетта ха тоъац. Из мо дола хIама дIахогIоргдолаш массанахьа кхайкаде, доаржаде деза кагирхошта из фуд ховргдолаш цар цунца чам хургболаш. Дукха кIаьнкаш ба, хьадеш хIама а доацаш йорт етташ лелаш. Уж морг бараш кегабалара гаргагIа ба. Харцача наькъаша уж лувцаргбоацаш, цхьан хIаманна чам дIатIабахийта беза вай царна. ТIаккха уж мукъа хургбац харцахьа лела а, е зехьа ха йоае а. Цул совгIа шоашта а мехка а пайда бергба цар. Наха новкъа а воацаш хьо нийсача наькъаца вахаш хилча из а ма дий доккха дика а пайда а, — йоах Заьлмаха, кхувшбоагIараша ха йоа а ца еш, моллагIча оагIорахьа къахьийгача бакъахьа хеташ.
МоллагIа стрит воркаута даькъе Заьлмахаца къахьега чам болча наха дIабаха Iомабала моттиг йолаш я.
— ХIара кIирандийнахьа 15:00 сахьат даьлча Назранерча Лицее тIехьашка болча стадионе хьагул а луш цига къахьег оаха. Нагахьа керда вена саг вале цунна цаховр дIахьалха доаккх, вешта тхоайла дагадувлаш тхоашта хала да аьнна хеташ дола дакъаш турникаш тIа кхоачашде а хьож тхо, — дувц дIахо Низъоамалхочо.
Шийна хIама хьа а деш, наха новкъа а воацаш вахаш вола саг массаза а дика лаьрхIав наха. Массанахьа а да из ишта. ХIаьта ишта болча нахах ва Заьлмах. Шийна хIама хьадарал совгIа шийна ховр наха дIа а хьехаш, цунцара цар чам дIачIоагI а беш къахьегаш воалла из зIамига саг. Цу мо болча наха хьаллоац моллагIа тIакхаьча хала гIулакх.
Цхьакха цхьа хIама да Заьлмаха дика деш, хоза байташ а сурташ а язду цо. Бакъдар аьлча, исбахьлен кхоллама саг ва из, цудухьа вIалла тамаш елга а дац цун из вIаштIехьадалар.
ДIахо йодача хана ишта хьинаре къа а хьегаш, шийна нийса низъоамалхой хьаькхебе аьттув балба Заьлмаха.

Матенаькъан Илез

№ 74-75 (12010-011), шоатта, 19 май, 2018 шу, суббота, 19 мая 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *