КIордадаьдий шоана цIайнаш?

Укх додаш долча 2018 шера салоIача деношка хьажача, февраль беттагара дIа мел ийккхача бетташкахьа 30-31 ди дале а, цу хIара бетта эггара кIезигагIа леIача а салоIаш хул нах 8 дийнахьа. КIезигагIдар да из, вешта кхы дукхагIа салоIаш а нийслу. Эггара дукхагIа наха салоIаш укх шера хиннар январь бутт ба. 14 дийнахьа балха боацаш цIагIа хиннаб нах цу бетта, керда шу хиларца нийсденна денош а, дIахо шоай аргIах доагIа салоIа денош а вIашкатехача.
Дукха денош да, цхьацца говзал йолча наха лаьхIа, е гонахьарча Iалама белгалонашта, кхыдолча хIаманна хьожадаь наха дездеш, белгалдеш. ЛаьрххIа цIай долаш а да царех дукхаш денош. ХIара дийнахьа хIана дац ала да, уж наха салоIам беш цхьацца йолча оагIонаша теркалдеш цIай дола денош. Бакъда, сино салоIам, гIаддахар, къахетам лехача цу деношка шоашта цIай де, салаIа уйла йолаш хьувзаш бола нах дукхагIча даькъе геттара халча айтте кIаьдбале кхесташ хул.
Цхьабола нах ба шоай балхах цIай хеташ. Шоана тамашийна хета тарлу аз яхар, бакъда болаш ба цу тайпара нах. ВIалла кIаьд а ца луш, балха болхаш хилча цхьаннахьа доккхача цIайга самукъадаккха шоаш болхаш мо гIадбахе, дог раьза долаш хул уж. Цул совгIа, шоай балха моттиг зизашца, тайп-тайпарча бесашца пенаш хоздарца, керда даарех чам баккхарца шоашта салоIам беш хул уж. Цу мо болча наха хало тIакхаьчача дукха теркал йиц из, дика аьттув боал цар шоашта тIакхаьча хало дIаяьккха юхера из эккхае. Цу тайпарча наха дуккха аттагIа хул дунен тIа баха.
Цхьаькха а да вай теркалде дезаш, шийна дукха дезаш дола хIама боча хул моллагIволча сага. Цудухьа, ший дего къоабалъеча метте ваха веза саг деша а, балха а, наьха гIулакхий кхоачам Iалашбе а.
Цхьабола болх хул геттара хала болаш, саг оттавеш, цун дегIа сахьленаш кIалъюташ геттара саг халча оттавеш. Цу мо болча балха кIалвиса, цунга ше лацийтача сага хала хул моллагIа Iаткъаш дола хIама нийсделча. Бокъонца из шийна дохьал даьлча санна хеташ, корзагIваьле вехе хьовз цхьавар. Цудухьа ший аьттонга, низага хьажжа леладе деза сага ший гIулакх. Чами безами хилча сага вIаштIехьадаргдоацаш хIама дац. Из вайна дика а хов.
Мел хала бале а мел атта бале а шийна дукхабезаш, саго хержа болх хьамсара а безаме а хул. Дукха безаш, цунца чам болаш хул из ше къа мел хьегача хана. Цудухьа бакъахьа ба саго ше болх лохача хана ший сина, дега, уйлашта гаргагIа бола болх лахача. Цул совгIа юххьанца деша оттача хана а хьаьлххе уйла яь шийна дикагIа товргдола дешар хержача бакъахьа да цо. ТIаккха сага корта бетта а ца безаш, из дIачакхдаккха гIерташ лертIагIа деша гIертаргва дешархо. Цох визза говзанча а хургва цу тайпара дийшача. Из аз хIана хьоадаьд аьлча, хийла дас нанас шоашта бакъахьа хетача деша дIачувол шоай дезалхо, цунга хаьтта, цунца дагабайна цхьаккха хIама а доацаш. Цу моргача дешархочо шийна а е мехка а бе пайда бац. Ший даьна нанна цатовр ца де, царна бакъахьа хетандаь хала аттта цига дийша чакх-м варгва из. Амма, дIахо йодача хана чухьа цар лелаве везаш, лерттIа когаш ваха аьттув ца боалаш лелаш хул хийла ишта лийнар.
Волалуча хана цIайнаш долча деноех лаьца дувца волавенна вале а кIеига кхыча апарах дийрзар са къамаьл. ХIанз юха юххьанца доладаьча къамаьла тIа варгва со.
Шоана хой хац сона, хьамсара «Сердало» дешархой, цIай долча деноех салоIаш ди да вайна дунен тIа кхайка а даь цхьацца долча мехкашка белгал деш. Цу дийнахьа цхьаккха вIашагIкхетараш а, е цIайнаш а хилац. Массадолча хIамах хьа а хаьда салаIар мара кхы хIама доацаш дIадахьа дезаш ди да из. Цу хьал тIехьа из чакхдоаккхаш а цунгара шоашта боагIа пайда хьаэцаш а дукхащш ба.
Из ди дIахьош да июль бетта 4 дийнахьа. Психологаша йоах цу дийнахьа массаболча нахацара бувзам дIа а баьккха, интернет, телефонаш дIа а яьха цхьаккха дагадалла хIама хургдоацаш салеIача аттагIа а дегIа пайданегIа а да сага. Леладечарна ма дика а атта а ди да из. Бакъда, цу тайпара ди гIалгIашта пайдана дац. ХIана аьлча, эзараш гIулакхаш доахаш лелаш хул вай салаIа мукъадитача деношка. ГIулакхаш дукха хул гIалгIай, дегIацара са къасталца кхоача а луц уж.
Нагахьа санна кIаьдвалар дегIа хоалуш, дегIо ма дарра салоIаш ханаш ихаеце цу дийнахьа венна саг мо таккхалча ший ейна наб а меттаоттаеш, ший кIаьдденнача дегIага а салоIийташ ха дIайихьача сага аттагIа хургда. Цхьаькха-м да белгалде дезаш, массаза къахьега, хIама хьаде Iемача наха пайдана дац из ди, цар вIалла теркал а дергдац из, вIалла доацаш мо мара. Из доацаш цхьа лазар а доал цу денах, ишта дер дейча санна салоIаш ва со яхаш ваьгIа саг мекъавар кхерам ба цо.
Сакъердам ба шоана ер.
Великобритане белгга дIахьош цхьаккха хIамацадара къаман ди да. Цу дийнахьа массадолча балхаех, хьадеча хIамах салоIаш ба паччахьалкхен бахархой. Шоашта ловча тайпара дIахьо цар цу дийнахьа шоай ха, хьашт дале хIама цадуаш а.
ГIулакх мичча тайпара дале а ший де дезар а дита дезар а фуд ховш саг хилар геттара дика хIама да. Мичча хана, миччахьа лоIе а салоIаш болча наха шоай дезалца цхьана, дар-доацар белгал а деш ха дIахьош хилча пайданегIа да. Хийла ди доагIа дезалхочунца йистхила, царна эшар-дезар фуд ха мукъа ца воаллаш. Цудухьа геттара бакъахьа хургда воашка ха мел йолча хана воай дезалца ха дIахьош вай хуле. Даьла салам хилда цунна, вай Пайхамара а аьннад: «Шох дикагIвар ший дезалца дикагIвар ва», аьнна.

Матенаькъан Илез

«Сердало». № 99 (12035), ера, 5 июль, 2018 шу. Четверг, 5 июля 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *