Бакълувраш а ба, харцлувраш а ба

Укх тIехьарча деношка геттара дукха дувцаш да, ГIалгIай мехка цхьайолча юрташка хий хьадагIац яхаш. Интернета чу дукха оагIош хьалйизай цу хаттарашца, кодамашца. Цхьан оагIорахьа бехк бац наьха шоашта хий хилийта мара яхац цар. Бакъда, укхаза теркалде дезаш цхьаькха дакъа да. Шоашта хий хьа ца доагIа цхьа кIира е бутт мара боацашше 3 бутт баьннаб тхона хий доаца, е 2 бутт бьаннаб яхаш харц хабараш яздераш а ба. Дувцаш, яздеш дола хIама мичча тайпара дале а бакъ хила деза.
МоллагIа, мала ва ца ховча саго яздаь хIама шоашка дIаделча из тохка а ца тохкаш цу сахьате Iочуоттаду тайп-тайпар йолча интернета тоабаша. Шийна бIарга ца дайна, бокъонца шийна дий ховш доаца хIама мишта оттаду моллагIчо а дунен гургдолча дIа. Из бакъдале а харцдале а цох долчунна жопе хIаьта а ма вий из доаржадеш вола саг. Цудухьа са дехар да моллагIа из болх беш болча интернет тоабан кулгалхошка оашош нахалдоаккхаш дола хIама бокъонца бакъдолаш да е харц да хьаже мара ма даккха, аьнна.
Хьогга бIаьсте цIавечахой цхьацца гIулакхаш юкъелелхаш кхы йоккхача шахьаре юхаваха аьттув боацаш укхаза ваха Iийнавар со. Уст-нана я чIоагIа могаш йоацаш, цудухьа тоам бац юхаваха. Из доацаш Мисалмат а цун юхе я дукхагIйолча хана.
Со вахача шахьаре, Магасе наггахьа ца лекъача хий дIалакъац тха. Бакъда, са гаргара нах бахача Пхьилекъонгий-Юрта-м укх аьхки вIалла тIадам хий гучабаланза а моттигаш я. ХIаьта а хIанзе юхаводача мича ва со аьнна укхаза хий Iалашдеча юкъарче балха араваьннавар со. Хьабе болх а ба, доккха деце а хьаэца алапи а хургда аьнна хеташ.
Цхьан сайранна балхара се чуводаш Пхьилекъонгий-Юртара сай гаргарча наьхацига вахар со. Цхьацца-шишша дувцаш тхо дагIаш, чай маргда вай аьнна шуна гонахьа хайшар тхо. Хьогал хоенна мала хий дийхар аз се чуийцача фусама наьнагара. Ена къаьга, йоккха Iоакъанга куришк Iооттайир сона хьалхашка, бакъда чу хи тIадам бацар цун. Цкъарчоа кхалсаго сайца бегаш бу мотташ со волаш, аз дош алале йоах цIендас:
— Тхоаш хьогаделча яьсса куришк бата бухье а кхохьаш хий молаш санна кеп а увттаеш тхоай кераш Iехаду оаха, Пхьилекъонгий-Юртарча наха. ХIанз из де дезаргда хьа а, хий да мича да тхога, хьона дала!
Мегаргда, аьнна хеташ, чай мелча цунца йоаергья-кх аз хьогал аьнна, Iийр со кхы дош ца оалаш. ХIана аьлча, цу тайпара бегаш гоама ба сона. из мо хIама нийсделча, «Бегаш къовсама юхьигаш», яха вай дай кица сона кхеллача мо къовсам тIа доал са гIулакх.
Иштта дахар а денар а дувцаш се царцига вахарах а дехке ваьнна со вагIаш дена шекар, модз, кIайча хьоарах даь маькха олг, оттадир цен-нанас шуна тIа. Цу тIеххьа яха, оаркханга чу латташ пелаш а долаш, дадаш Iагаш а долаш дена уж тхона хьалхашка Iоовттадир кхалсаго. Из бар шоана сакъердам, уж а даьсса дар, са дега белам беш, дог кхоардадеш. Кхы мел дар дIадаьлча а хьаьша ма вий со.
Цар леладечох со кхийттавалале, даьсса пела бата бухье а кхохьаш, наггахьа модз а шекар а кхоаллаш, маькха чIегалгах царг а тохаш вагIаш вар са фусам-да.
— Оаша хий хьахийцача мала чай а хий а хургда вайна, — йоах сога, велаа велаш. Кхы эхь ца эеташ цун сесаг а цо аьннар къоабалдеш елакъеж.
Хий Iалашдеча юкъарче балха со араваьннадаь сона деш тIехьдеттараш да уж. ХIаьта цар яхар сога кхоачашдулургдолаш мича да, кхоачашде велча а цхьан дийнахьа дулургдолаш хIама дац из. ЛаьрххIа план а яьккха, дукха ахча дIатIа а дахийта, юха из ахча меттаоттаргдолча боараме де дезаш гIулакх да из. Укхаза даьсса хабар дувцаш, киловзал лелаеш ца а багIаш дIаара а байна шоашта хий хургдола хIама де мегаций цар? Ишта багIе-м лерг ма бий уж. Бакъда, из кхетадеча бац са фусам-дай.
Цхьа бахьан даьккха, цигара чу а ваха, шоллагIча дийнахьа ханнахьа балха дIа а ваха заявлени язъяь сай цIагIа Iийр со. Сона могаргдац ишта сайх нах а белаш болх бе.
Уйла ю аз, хьалха уж турбаш, кранаш, насосаш йоацача хана мишта даьд-хьогI наха шоашта хий Iалаш? Сона сайна дага ма доагIий из, цхьатарра кхалнах лелар хьастара хий кхохьаш, шоаш хьога белча хий а молаш, дог эттача чай а молаш. Е цхьаволчо коа юкъе гIув йоаккхар, хий доацаш висача цу чура хьадулларгдолаш. Геттара ахка дIайха дена, хIанз мо хий лекъа бисача машенаца хьа а дай шоай гIув хьалъюзар. Е кадаш а, наха бехк беш а хозацар уж. Аз яхац хIана кадаш ба уж нах. МоллагIбола кодам а бехк а меттахьа хила беза, боацачара хьакхелла а боацаш.

Темаркъа

№ 100 (12036), шоатта, 7 июль, 2018 шу. Суббота, 7 июля 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *