Наьсарера хьалхара школа

Тахан вай мехкарча берашка дешара паргIато я, хIана аьлча моллагIа мотт Iомабе йиш йолаш да уж. Нагахьа санна бусалба дешар деша ловш дале, царна дин истори хьех школе, Iарбий мотт а КъорIа а хьех хьужаренашка; эрсий, гIалгIай, ингалсий, французий, немций метташ хьех юкъара дешар дешача заман чухь. Царна лаьрхIа я сийрда, мел эша гIирс чулатта, таханарча дено дIадеххача тайпара хьалъяь школаш. БIаьш йолча цу тайпарча Iилман гIишлошка хьаькъал Iомадеш эзараш гIалгIай бераш да. Бакъда массахана хиннадац из иштта. Эггара хьалхара Наьсарера (Буро чура) школа хьаяь хиннай 1868 шера. Вешта аьлча, укх шера нийсса 150 шу дуз из хIама хинна. Школа латташ хиннай шин классах. ДукхагIа цига деша ухараш бIаьхийча наьха, хьакимий, цар гаргарча наьха бераш хиннад. Царех юхейиса моттиг къечарна луш хиннай, кхаж тассара наькъаца. Хьалхара школа 70 бера лаьрхIа хиннай.

ГIалгIай йоазув доацача хана, из мотт а цига Iомабе таро хиннаяц берий. Цудухьа гIалгIай метта урокаш хиннаяц цар. Деррига дешар эрсий метта хиннад. Наьна меттала йистхилча, из мотт ма бувца аьле цIогIа хьокхаш хиннад тIахьожаш болча наха. Цу хьакъехьа а ерригача школан хьакъехьа а дика яздаьд ший «Сомавалар» яхача автобиографеца ювзаеннача повеста тIа гIорваьннача йоазонхочо Гойгов Сипсой Iаддал-Хьамида. Цига кийчбеш хиннаб зIамагIбола чиновникаш, концелярешка болх булургбола нах, кхыбараш. Цу школе хьехархо а волаш болх баьча нахах хиннав Буро кIалхара Зязиков Бейсолта.
Вай къаман дуккха дийша нах арабаьннаб цу зIамигача школера. Масала, гIалгIай мехка хьалхара паччахь хинна Зязиков Идрис цига дийша хиннав, иштта цу школе деша баьгIаб тайп-тайпарча халкъа боахама доакъошка къахьийга нах: инарал Нальгиев Элберд, хьалхара поэт, хьехархо Беков Тембот, йоазонхой Гойгов Iаддал-Хьамид, Муталиев Хьажбикар, Долтмурзиев Султан, кхыбараш.
Цу школан хьакъехьа дувцаш; историка, хьехархочо Хамчиев Султана яздаьд: «…Кхаж тессе, юртара цаI-шиъ саг вохийтар цига деша». Карарча хана йоккха паргIато я деша ловш долча вайцигарча берашка. Цхьайолча юрта 3-4 школа я, мел эшача гIирсаца Iалашъяь. Берашта Iилмаш дIахьехаш ба лакхара дешар дийша, шоай болх кIоарггачара ховш бола хьехархой.

С. Арчаков

№ 101 (12037), шинара, 10 июль, 2018 шу. Вторник, 10 июля 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *