Болх лерттIа кхоачаш бе, нах а лорабе

ГIалгIайчен мехка бахархой дIа-хьа кхувлаш йолча юкъарча транспортах лаьца дувца лаьрхIад оаха тахан. Дукха ха яр со ер дувца чам болаш вола а, язде уйла йолаш вола а, бакъда ма хетта ха йоацаш, укх деша дIатIа ца кхоочаш ваьгIав.

Автобусаш а, газелаш а иштта кхыйола машенаш а я вай мехка нах дIа-хьа кхувлаш. ХIаьта ший коа, машена чу дIачу а хайна дIаваха йиш йолаш машен Iалашъе аьттув мича ба массане. Цудухьа новкъа ваьнна гIаш а, е йодача хIаманца ваха везаш нийслу хIаманга. Юртара юрта ваха везаш, е шахьаре гIолла лелавезаш вола саг юкъарча транспортаца лел. ДукхагIа, боккхий нахи, истийи, мехкарийи, бераши да цу транспортаца нийслураш. ДIахо бола маIа нах наггахьа мара нийслуц автобуса чу а е газела чу а.
Нах дIа-хьа кхувлаш мехка юкъара я аьнна белгалъяьча цу транспорташта сеца а, нах хьачуховшийта а, чура Iобовлийта а лаьрхIа къоастаяь остановкаш я. Уж сеца а сеца. Бакъда, сецар тайп-тайпара да. Цу вай ювцача астановкашта юхе гаьна йоацаш белгалъяь моттигаш я гIашлой дехьа а сехьа а бувргболаш Iалашъяь, зебра оал цох. Из аз хIана хьоаяьй аьлча, автобус яле а газель яле а, е кхыйола транспорт яле а ше нах Iобаха соцача хана яхе цу зебран тIа саце дIаотт. ТIаккха нах из транспорт цу тIера дIаяллалца наькъа дIа-хьа тIехбовла йиш а йоацаш латташ хул саькхбаьлча санна. Цул совгIа наха чIоагIа хьовзам бу цу транспорто, ше саца йоагIача ца сацарах.
Цхьаькха а да ца хьоадича даргдоацаш. Саг Iоваьнна валале, е хьачухайна валале автобус яле а газель яле а башха яц дукхагIа мел болча водителаша тоха йолийт. Ах минота сабар ца де хийла кхалсаг, йоI, воккха саг Iовожачара воалача хьале кхоачаву цар. Из вIалла болх беце а адамгахьа хиладезача гIулакхаца а товш хIама дац. ХIаьта машенаш йоагIача скорастал тIех лехкаргйоацаш, ишколаш йолча а, наькъ тIа кхераме моттиг йолча а бордюраш ядача хIамма лаьгIа ца луш, йодаше, Iай хьаьхка йоагIа соалоз мо тIехйохийт хийла волча водитело. Сайна бIаргдайнар да аз яхар. Кхы хIара дийнахьа ца леле а юкъарча транспортаца дIа-хьа ваха нийслу са каст-каста. Из доацаш сфетофор цIе йоагача хана а тIех лелхаш нийслу цхьабараш. Цу хьаькъе са къамаьл хилар ГУП «Ингушавтотранс» яхача предприяте эксплуатацен отдела хьалххочунца Галайнаькъан Мухьмадаца. Цо йоах:
«Автобус соцаш хилча бокъонца ший астановке саца еза, хIаьта зебраш тIа уж мишта нийслу сона хац. Тешшаме саг Iохайнаваьннавий е хьалчуваьннавий а хийна мара транспорт тохаялийта йиш йолаш а бац уж. ХIана аьлча саг лозавой гIулакх вIаштIехьа мичад. Цудухьа оаха тхоай водителашца массаза болх бу из гIулакх царна дIахьалхадоахаш, нахаца кIаьда, Iимерза, хьоастадале хила яхаш. Дала аьннадале из гIулакх кхоана а тIехьа нах дIа ара а баьха тохкаргда оаха, бехкевар бехктокхаме а озаргва. Шоана баркал хилда из гIулакх теркал дирах. Иштта цхьана болх бергба-кх вай».
Дог доах аз гIулакх дикагIча оагIорахьа хувцадалар. ХIана аьлча Мухьмада хьадувцар цIенхашта къамаьл да. Нагахьа, хьал тоа ца лой, малагIа автобус, е газель, малагIча метте ца йоагIача бокъонах хьайзар оаха белгал а яь цIаькха дувцаргда, из гIулакх нахалдоаккхаш.
Бакъдар аьлча, цхьа наггахьа йолча остановкашка автобус саца езача машен хул, доххьал цу зебра тIа дIа а этте латташ. Нах лоархIаш хилча ду хIама дац из. Цкъаза хеталу вIалла адам лархIара, наха сагота хилара тIера-м бий-хьогI гIалгIай аьле…
Из гIулакх тохкаш тхона гучадаьлар наха дехьа-сехьа бувла белгалъяьча зебраш тIа сецача машена Iаьдало гIод тохалга. Цу хьаькъе са къамаьл хилар ГIалгIай Мехка гIолла йолча Россее УГИБДД МВД полице воккхагIволча лейтенантаца, наькъа тIа хатар ца хилийтарах волча ГАИ инспектораца Бесайнаькъан Мухьмадаца. Цо яхачунга ладийгIача-м дукхагIйолча, мехка юкъарча транспорта гIод тоха доагIа:
«Цхьаккха тайпара чархаш тIа лелаш йола транспорт зебра тIа саца йиш йолаш яц. ХIана аьлча, наха наькъал дехьа-сехьа бувла аьнна белаглъяь я уж. Нагахьа санна цу тайпара моттиг нийсъелча цун гIод доагIа фуннагIа кхоачашде из цига эттавале а. Цхьаькха а цхьа хIама да, нагахьа санна цу гIашлой наькъа тIа латташ машен бIаргагой, башха яц автобус, газель, кхыяр тха балха телефон хьа а теха ишта моттиг нийсъеннай аьнна из транспорт белгалъяьккхача бакъахьа я. ХIана аьлча, наха боккха хьовзам бу цар. Зебра тIа саца йиш ца хиларал совгIа кхоъ метр цун юхера гаьна хила еза транспорт шинна а оагIорахьара. Из хIанад аьлча, сеца латтача машена хьалхашка гIолла хьавоагIа саг новкъа хьалйоагIача машена бIаргагургволаш».
Цхьайола автобусаш зебран тIа совца езаш нийслу, остановке сайца машенаш латташ хиларах, цу хьаькъе а дувц Мухьмада дIахо:
«Нагахьа санна астановке машен а латташ автобус е газель дIатIаяхаяле, сигнал теха а, е Iаьдалга цу машенах хоам баь а цигара из дIа ваьккха ший метте дIаоттаве веза юкъарча транспортаца лелачар. Харцахьа лела нах бахьан долаш бокъо йоацача гIашлой новкъа саца мегаргвац. Тхога массанахьа астановкашка Iоувттабе нах мича ба, цудухьа наха а хоам бича нийса хургда цу мо долча хIамангахьа», — йоах Мухьмада гIулакх метт деча бакъахьа хеташ.
Нах а ба цхьа тамашийна. МоллагIволча водитело ца йоагIача боараме автобус лаьлла а, нах Iоховшале дIайолаелийта а, бордюра тIехкхесса а, е зебран тIа соцаяь а хIама дича цу водителага доагIар дIа ца оалаш. Нах шоаш ба ба-м цу гIулакха бехке. Iа хIама оалаш ца хилча хьох эхь ца хетача дIатIавоал харцахьа хIама леладеш вола саг. Даьла салам хилда цунна вай Пайхамаро а аьннад: «Хьайна хIамах эхь ца хете хьай хьаштдар хьаделахь». Царех ца хила а кIезига наха сагота хилча бакъахьа уж водителаш а бар.
Догдоах оаха из гIулакх меттадар а, цу тIехьа бе безаш бола болх шоай болхлошца ГУПас а, дIахо новкъа лелача машенашца бе беза болх ГАИ болхлоша а хьабергба аьнна. Дала дикача оагIорахьа тоадолда вай хьал. Бакъда, вай воаша тоха ца лой тоалургда аьлча нийса дац.

Матенаькъан Илез

№116 (12052), шоатта, 4 август, 2018 шу. Суббота, 4 августа 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *