Мурдал (дувцар)

Арчаков Сали

Бийса тIехъяхаяр. Ябакха дакъилг мо, сигаленах Iоуллача бетто сийрдаяьккхаяр еррига аре. Юкъ-юкъе пурхаш беш, Iокхайде баьцах царг хьокхаш латтар говраш, лаккха гIуракхаш мо урагIдахадар дошлой бедоахка гебагIаш. Гидоахкача кIингашкара маьхий санна хьалдагIар ира тIаьскаш. Хьалла-Iоа Iаьржа кIур а беш, йоагар цIераш.

Седкъаша хозъяьча сигаленна кIал хьагуш духхьал цаI мара чаьтар дацар. Цу чу вагIар берригача бIун баьчча Темар. ГIийло боагача бага сердалах хоалора корта чубелла вагIа саг. Бейге бедарг ягIа тадж оалаш йола аьшка кий туллар цунна. Цхьайолча хана из Iояьккхе кертага салоIийташ нийслора, бакъда тховсара-м из дагадохацар баьччанна. Лоамаройдар санна герга а доацаш, диткъо дIаьха дар цун бIаргий доаттIам. Къегар хьатара цIока. Цхьа ког кулга голанна кIалха латтар, вож Iобахийтача уллар. Из сотталуш бацар, цу кога астагIа вар Темар.
Цун вахаре къаьстта лоархIаме бийса яр тховсараръяр. Сецца гIалгIай юрташ яха езаш бар цун бIу. ХIанз миссел сахьувзаш, хьаштдале озалуш, кхераш тIом баьбацар цо шийна дага а доагIаш. Бувцаш хезабар цунна гIалгIай, цар майрал, маькарал. «Iуйре, Iуйре… Фу хургда-хьогI? Даьлага ба болх», — корта хьалъайбир цо. Цу хана цун бIаргех шан бурилгаш хеталора. Цар чу яр шелалцеи къизалцеи вIашагIъийна шеко.
Уйла дIаяххача вагIаш цхьа юкъ а яьккха, наIара юххе, эза тай санна, нийсвенна латтача бIухочунга дIакхайкар Темар:
-Мурдал хьавехал цигара.
Цу миноте араваьлар ха тIа латтар, юха чу а ваьнна, ший мотте дIаэттар. Цунна тIехьа гучаваьлар устагIан кхакхах яь дарза кий тулла юкъерча ханара саг. Мурдал мара гIалгIа вацар Темара берригача бIеца. Баьччан аькх вар из.
-Мурдал, — гIожо йистхилар Темар. Унзарча сибато кхы а чамзайоаккхар цун юхь.
-ЛадувгI, хьа возал!
-Сецца гIалгIай мохк баккха беза вай. Цига кIийле йий-еций хьажа веза хьо.
-Мегаьд, хьа возал! – аьлар Мурдала.
-ГIо хIаьта.
Юха а тхьовра мо корта чубеллар баьччо. Иштта уйлаш еш ер ваггIаше, сабелгало яьлар. ЦIаьхха хьачухезар арара гIараш, уж тIехьагIа чIоагIлуш, айлуш йоагIар. Чаьтара наIарга гучаваьлар массехк саг. ЦIенъюккъе Мурдал Iовиллар цар. Хьахьежар Темар, цецваьлар, ураэттар. Мурдало чIоагIа баь бий хьабоастташе, Iобежар бебаьлла мотт. Цу хана хьахезар, ди тохаш мо, лоам тIара йоагIа оаз а:
-Ва Темар, ва кIилло, тийшача балхах йиза йола бешка. Хьо уйла еш ваггIаше, гIалгIаша го баьб хьона. ГIойя, дIавала укх мехкара бартаца.
ДIаараваьлар Темар. Гобаьккха латта лоамаш къоарздаь, цискаш мо урагIболха гIалгIай байра цунна. Цу юккъе цун бIарг тIаэттар пхи-ялх шу даьнна хургволча кIаьнка. Бурдолг санна герга кIаьнк, ведда, ведда лоам бухье а ваьнна, Iокхайда, ше миссел бола кхера а айбаь, дIаэттар.
Хайра Темара ше ийшалга. БIу хIалак ца байта, ораш а доахаш, дIавахар из. КIаьнка лостабаь тIехьакхесса кхера, моастагIчоа тIагIолла дIа а баха, бIаь цицха хинна Iобежар. ХIанз Сийнача Кхере йолча Iобежа хиннаб яхаш дувц из.

№134 (12070), шоатта, 8 сентябрь, 2018 шу/суббота, 8 сентября 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *