Кхы биабац уж мо чам болаш Iажаш!

ЦIагIара араваьлча школе дIакхаччалцаи цигара юха чукхаччалцаи 5 километр хиллал никъ бе безар са, со деша ухача хана. Занятеш Iуйранна бархI сахьат даьлча дIайолалора тха, смена шиъ хиларах. Нанас хоза ханнахьа гIовтта а дий, хIама а даийте, кийча а дий, хоза хьехараш а дий ара доахар тхо деша даха. Цкъаза нийслора, гуйрен замалахь цIен дезараш дукха а долаш, селла кIаьдвеле хIама ца дуаш Iо а виже, юха Iуйранна нанас мел чIоагIа хьагIатта аларах ханнахьа хьа а ца гIотталуш, халла кийчвала мара ца кхувш школе водаш. Цу хана хIанз мо автобусаш а яцар бераш да-хьа кхувла, хIаьта хIанз паргIато ма йий…

Тхоай урокаш а йий чудахка хьаара довлар тхо школера. ХIанз школашка столовеш я массанахьа, тикаш я наькъ тIа дукха, киса ахча да берашка моцал дIаяккха хIамилг эца. Тха хана дацар уж хIамаш. Киса ахча а цхьа наггахьа хьал долча наьха берага мара хилацар.
Иштал гаьнарча наькъа вIалла хала а ца хеташ, тхоаш дахача новкъа сихагIа хьалкхача гIерташ доагIар тхо дешара чу. ХIана аьлча цу новкъа вахар цхьа тамашийна дика воккха саг. Дауд яхаш вар из. Дукха доккха доацача цIалга чу вахар из. Йоккха беш яр цун ший ковнаца хетта а йолаш. Вайна ма харра, гуйре хIетта мерза сомаш хьахула ха я. Цу Дауда беша хьахулар тайп-тайпара сомаш: хьачаш, Iажаш, кхораш, бIараш. Iалаьмате чам болаш бар уж! Делкъелцца школе а хинна меца а долаш чудоагIача тхона хIаьта а хетар уж чам болаш.
ХIара денна цаIаш школе дIаболхаши вожаш чубоагIаши йола ха а нийсйий, гале чу уж аз бувца сомаш а бахьаш наIарга хьаара а ваьле Iооттар Дауд. Сенна дора цо из? Дора школера меца чудоагIа бераш дузаде, царна товр де, уж хьаста! ЦаI бер тIехдалийтацар цо портфела чу Iажаш ца бохкаш. Бераш чIоагIа гIаддахе дIаэцар цунгара уж. Бераша шоаш Дауд вахача улица тIа кхачалехьа хьалххе а деррига книжкаш, тетрадаш цхьаннахьа дIагул а дий, моттиг мукъайоаккхар портфела чу Iажаш чубохка. Нийслора цхьачар шоашца цIагIара тIорми хьаэцаш а, шийца чухьоргболаш. Дауда сакъердаме хетар иштта сурт шийна берагара дайча, дика а хетар ший дукхагIа сагIа дала аьттув боалаш. «Iочубохкалаш дукхагIа, цIагIа шоай йишилгашта-вошилгашта лургба оаша» — оалар цо. ДукхагIа Iажий гаьнаш яр цун беша яьгIараш.
Цу хана денз хьа, хIанзалца дукха Iаж биаб аз, хIаьта Дауда ший бешара тхона луш хиннараш мо чам болаш цIаккха а нийсбеннабац са баа.
Дауд вахача тIаьрен тIа дукха цIенош дагIацар, хIанз а дагIац. Тхо цIагIа чукхаччалца кхы а дикка никъ бе безар тха. ХIаьта мерза Iажаш а буаш беш бола никъ тхона вIалла гаьна а хала а хетацар. Дауда цIен юхера гаьна валалехьа цхьаннахьа бухдувлаш хий дар, кранах хьадоагIаш, ний а латташ кIала. Цигга хий мала а аьттув бар тха. Иштта беркате моттиг я Дауд ваьхар. Бакъда, ше тхона Iаж, кхор, хьач, бIар делча оалар Дауда: «Хий оашош сом баале малалаш, сом биача меннача хиво кер бестабу», аьле.
Ше Iажаш хьалуча юкъа цхьацца хьехараш а дора тхона воккхача сага. Хьанув, малав хоаттар. «Шун дай, даь-дай дика нах ба, сона бовз уж, уж мо къонахий хила деза шох а» — яхаш хоза тоам болаш, тхо хьоасташ къамаьлаш дора цо.
Дауд дIаваьнна тоъала ха я. Дала гешт долда цунна! ХIаьта из ваьха цIенош хIанз а латташ да цун хиннача коа. Iажаш баьгIача беша гаьнаш дIа а яьха хоза доккхий вIаштара даь цIенош даьд. Мел хоза уж дале а сона Дауд чуваьхача зIамигача цIалгал хозагIа хеталуц уж. Дауд ваьхача гаьна доацаш, нийсса цун цIен духьала а хила мегаш доккха маьждиг хьалдаьд. Цу ковна хIанзарча дас бешацара дикка лаьтта дIа а хийцад ший даьна тIера маьждига лаьрхIа никъ шербеш, Даьла духьа. Иштта беркате моттиг я из Дауд ваьха ков а цун беш а.
Дала ялсмален сом лулба Дауда! Дала ший дикашца хьоасталда цун дог.

И. Айюбов

№147 (12083), ера, 4 октябрь, 2018 шу/Четверг, 4 октября 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *