Шура

Вахача метте дукха хIама эшаш хул. Иштачарех я вай молаш пайда эцаш йола шура а. ГIалгIашта юкъе хIаьта а, керттера хIана яц ала, лакхера моттиг дIалоацаш я шура, юача хIама юкъе. ГIалгIай бахача моттигага хьажжа, доахан леладе аьттув хиларах, ишта хьадоагIа из Iадат дукхача шерашка денз. Бера молайой а, берхIа бой а, тIоа, даьтта, кIолд, нахча доаккхе а – дукха хIама де йиш я шурах. Дукха пайда хьабоалаш даар да из Дала Ший говзалца кхелла.

ХIанз тIехьарча хана дукха беце а юрта баха нах доахан леладеш ба. ХIана аьлча шура йоацаш дош дац юача хIаман дар. Шура-м тика тIара хьаэца йиш яр, оале а цхьачар, ше лелабеча Iаттахар хьаяьккхар мо-м хургьяц, фуннагIа дувцарах. Сага ший кулгашца хьадаьр даим хиннад дикагIа а, цIенагIа а, хьаьнагIа а. Iаттах йоаккха шура яле а, беша дIайийна хIама яле а, коа хьалета сом бале а йоккха башхало хул ийцачоа юхера. Ишта хул сага ше хьадаьр. Бакъда, ше хIама де лаьрхIа дукхаш бац хIанз. Цудухьа лазараш совдул, унахцIено а сиха дIайоал.
Деррига Iалам кхеллар АллахI ва, шеддола дийнат кхеллар а Из ва. Къаьстта тамашийна ба етт, цо хьалу шура хIаьта а. Мишта кхеллаб из Дала, мишта вIашагIеллай цун организм, цо шура хьалургйолаш? Уйла е езаш хаттараш да уж. ХIаьта бусалба Iилма дийшача наха хьаяхавчох Дала Къуръана чухьа йоах: «Оаха мелаю шоана цар керашкахь долча кхонеи цIийнеи юкъера цIена шура, атта йолаш моларашта». Хоастам ба АллахIа. Дала ца дича, кхы цхьанне низ, говзал дIакхоачаргдолаш болх бац из.
Тамашийна болх ба шурийцарбар. Дийшача наха хьаяхачох, лакхе хьоахадаьча аято хьахайт, из шура цIийнах цIенаяь хьакъоастаяь, ший бос, чам, морзал йолаш, менначоа зе а ца деш йолга. Бежано доакъар диаьчул тIехьагIа хIара хIама ше-ший метте дIачуйода: цIий пхаьнашка, шура шима чу, чиши кхои шоаш хиладезача. Царех цхьа хIама шоайла вIашагIъувц е дIа-хьа хувца а луц.
Iатто дуа доакъар кер чу кхаьчача, керо из дIохьаду, тIаккха цох кхо хьахул. Юххера шура, иштта доакъарах хьахулаш йола, кхона лакхе нийслу, хIаьта цIий – шура лакхе. ДIахо ший Iаламца болх бе долалу дийхк. Цо уж кхо хIама, дIа-хьа къоастадай, ше-ший метте дIа-хьа дохийт: цIий пхаьнашка дода, шура шима чу IочуйоагIа, хIаьта совленъяр, кхо хьа а хиле, дIакъаст.
Каст-кастта цох уйла е езаш а, Далла хоастам бе безаш а болх ба из. ЧIоагIа ба АллахIа низ. Доккха ниIмат да шура, дукха дарба шийх доалаш. Бакъда, цхьаболчар оалаш хоз, тхо шурийцар хIама юаш дац, аьле. ДукхагIчар етт ца лелабе оала хургда из, хIана аьлча ийца нахчеи тIоаи буаш дукхагIбараш ба.
Геттара дукха тайпара баьцаш я дунен тIа. Царех дарба доалаш я дукхаш. Iулага доахан дIадахача, дикагIа, чам болашагIъяр мара юац цар. Дала ишта кхеллад уж. Уж дарба доал баьцаш цар юандаь я из царехар хьайоаккха шура дарбане. Даьлера салот, салам-моаршал хилда цунна Даьла элчас аьннад йоах: «Дала цхьа лазар дайтац, шийна дарба долаш мара, къавалар мел доацар, цудухьа Iаттий шура мела еза оаш, хIана аьлча хIара баьцахар хIама юъ цо».
ХIанзалца медицинас шура во я яьхад унахцIенонна, цох химически активный малар лоархIаш, чIоагIа лоравала веза цох, яхаш. Бакъда, британски Iаламнаха Пайхамара Даьлера салот, салам-моаршал хилда цунна аьннар бакъдаьд. ХIара дийнахьа Iаттий шура мелаш хилча, 15-20% кхерамзле я во лазараш цахилара, кхыметтел сердечно-сосудисти а, цIи йоаца лазараш а юхатох шуро. Из йоах британски университета дийшача наха. Цар тохкамаша хьагойтад Iаттий шура сага организм дукха тайпарача воча лазарах лорае низ кхоачаш йолга а, иштта дега могашал лоаттаяра а, инсульта духьале яра а, цIи йоаца лазараш юхатохара а. «ТIехкаш чIоагIъяра хинна а ца Iеш, шура дика я сага иммунни раж чIоагIъяра, тамашийна да цун химически вIашагIйоллар а, — йоах царех цхьан профессора.
Жи молаш хилалаш шура, шурах эца йиш йолаш мел бола пайда хьаэцалаш. ХIана аьлча беркат, дарба, могашал, хьоанал цунгахьа да.

И. Айюбов

№156-157 (12092-093), шоатта, 20 октябрь, 2018 шу / Суббота, 20 октября 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *