ВIаши дукхадеза хьажа вай

Миччахьа нах вIашагIкхийттача метте, мел чIоагIа хало, бала, гIайгIа, цоатам, сагото цига хиларах юхь елаенна саг бIаргавайча тоам хул хало тIакхаьча воалача сага. Шийна раьза болаш, ше везаш нах хилча дика хета моллагIчоа а. ХIаьта эгIазваха саг бIаргавайча из шийна раьза воацаш санна хала хеташ цохар тешам дIабоалаш а нийслу.

ТIехьарча деношка дукха халахетараш, цабезамаш, цатоамаш кхаьчад вай мехкарча цхьаболча нахага. Ховш ма хиллара из дувзаденна да гIалгIаштеи, нохчаштеи юкъера доазул белгалдоаккхаш яздаь кулгаш бахьан долаш. Цу тIа гIолла, нах митингашка арабийнаб, шоаш цу барта раьза цахилар хьахайташ, ГIалгIайчен доазув нийса къоастадаьдац, яхаш кхайкамаш дераш а ба. ХIаьта цу балха гIулакх чакхдаьннад, кхы дIахо дувца эшац яхараш а ба. ГIулакх мичча тайпара латте а, шинна а оагIорахьара нах дIахо а къахьегаш ба из гIулакх маьрша дIадерзар догдоахаш.
ФуннагIа дIа-хьа дувце а наха юкъе увтташ дола цабезамаш, гоамал, эгIазал бахьан долаш цу тIа гIолла довнаш дувл, хоза доаца къамаьлаш дIа-хьа дувца нийслу наха. Хийла да вIаший йист ца хулаш висав, амма цхьаболча наьха барт-безам чIоагIагIа совбаьннаб.
Тахан «Деррига дунен тIарча гIалгIай халкъа конгресс», я шин мехка юкъера доазув къоастадеш баьча барта дохьале еш митинге арабайнача наха дIахьош. Цига айде лаьрхIа хаттар да, из дош дувцар а дашхар а. ХIаьта ховш ма хиллара октябрь бетта 31 дийнахьа йолаенна ноябрь бетта 2 ди чакхдаллалца цу гIулакха хетаяь митинг хургйолаш я Магас шахьаре.
Миччахьа ше воде а, фуннагIа деш ше воалле а саг хьаькъале хила веза, сабере хила веза, ший бокъо лораеш а хила веза. Цудухьа са фу ала чам бар аьлча, ма хулла юхь елаеннеи, кIаьдеи, сабереи, хьаькъалеи хила деза вай хьаннагIчо фуннагIа аларах, фуннагIа дувцарах. Из конгресс, митинг лерттIа чакх ца ялийта а, цига тийшача балхаца гIулакх кегаде а чам болаш нах хила тарлу, Iаьдала а мугIарера болча наха а юкъе юкъ йоллардухьа. Массаза а хиннад из ишта. Хьаькъал кегаденнача наха фуннагIа дувце а вай кхеташ хила деза.
Юхь елаенна хиларо адама юкъе машар боаржабу. Iалаьмате тамашийна хIама да из саг велакхажа хилар. Ишта нах хилча дунен тIа машар барж, хатар хинна воаллача сага дега тIа йIовхал йосс. Вайна дукха везача сага юхьа тIа велакъажар даьлча, хах аьле паргIата хет вайна, гIаддолх вай цун гIулакх дика долаш раьза хиле. Массаза а цу тайпара вай хилча дIа-хьа дувцаш дола гIулакх къоастаде дуккха а аттагIа хургда вайна.
Тахан денз делакъажа долалу вай, вайна гургда-кх воашта гонахьара адам мишта сиха хувцалу дикача оагIорахьа, мел хало тIакхаьча воаллар а, вайца хьаэ, ший бала бекъа кийча хургва. Сордамаш ца а доахаш, яппараш ца а еш, доккха са ца а доахаш доххьал велакъажал наха духьал, хало ейна дIаяргья.
Нах шоайла тIера хилча, эгIазал, гоамал мичаяхар ца ховш яй дIайоал. Цудухьа чIоагIа лоархIаме да шийга во къамаьл даьчунца сих ца а луш ший гIулакх чакхдаккхар, цун дохьала велавенна хилар. Шийна гонахьа дIа-хьа а хьажа наха дика де, самукъа даккха хьажар гIойле я сага. Мел сагота яле а, цIенача дег чура саг кхычоа бIарахьажача из вела ма къажжанге а, цун духьал юха вела ца къажача ца а воалаш юхьа тIара дикача оагIорахьа хувцалу саг. ТIаккха, ший бала гIайгIа дицлу цун. Нагахьа санна сагота яле юхь елаенна хилар толашагIа да сага, тIаккха, ер дуне а иштта шийна духьал делакъежаш санна хетаргда цун.
Дийшача наха хьаяхачох, бусалба дино а йоах вайга делакъаже, шоайла тIера долаш хила балано шоай сагот дергдоацаш. Велакъажар а хила деза дег чура моттийта а доацаш.
«Даьла раьза хилва царна, Iабдулла ибн Iумарас ший воIа хьехам беча хана аьннад: «Са воIилг, атта хIама да хьона дикал – хьо юхь елаенна хилари, нахаца кIаьда Iимерза хилари». Тирмизе гулам тIа, Iабдулла ибн Хьариса дийца хьадийс да, Даьлагара салам моаршал хилда цун, Пайхмарал чIоагIагIа юхьелаеннеи, велакъажар долаши саг ма вовнзар шийна, аьнна. Иштта Джарир ибн Iабдуллас йоах, цкъа Пайхмар ма кхийттанзар сох, юхьа тIа велакъажар доацаш. Пайхамар хьадийс да, велакъажар а маьл болаш да хьона, аьнна».
Велакъажа, е юхь елаенна саг бIаргвайча хоза хетт моллагIволчоа. ХIана аьлча ишта вола саг маьрша ва. Цу мочо сага зе дергдац.
МоллагIа тешам болча, шоашта дукхавезача сагах гIалгIаша оалаш да, «Юхь елаенна саг ва из, велакъажар долаш саг ва из, дог дийла саг ва из, хьаийна саг ва из», аьле. Из деррига сагагахьа хилча дика хет вайна цудухьа хIаравар ишта хилча наьха вайх тешам хургбар, тIаккха вIаший дезар тешар совдаргдар.

Матенаькъан Илез

P/S.
Велакъажара хетадаь ди да дерригача дунен тIа цIай санна дездеш, из ишта белгалду сов дукха ха яц. Эггара хьалха из дездаьд 1999-ча шера. Цул хьалха нах белаш хиннабац яха маIан дац цун, цу шера мара сага дагадехадац цу гIулакха хьакъоаста а даь, белгалдаь ди леладе. Цу хана денз, наха хоза а хеташ укх 19 шера, дунен паччахьалкхенашка леладеш да из ди. Цу ден керттера декхара маIан да, нах шоайла юхь елаеннеи, раьзеи болаш, гIадбаха хилийтар. ХIанз тIехьадале а белгалде деза, из ди октябрь бетта хьалхарча пIаьраска дийнахьа дездеш хилар. Бакъда, вай массаза юхь елаенна, вIаший тIера долаш, воайла дашаш хила йиш йолаш да. Жи, шоайла хийра даргдола хIама ца де хьажалаш.

Миччахьа нах вIашагIкхийттача метте, мел чIоагIа хало, бала, гIайгIа, цоатам, сагото цига хиларах юхь елаенна саг бIаргавайча тоам хул хало тIакхаьча воалача сага. Шийна раьза болаш, ше везаш нах хилча дика хета моллагIчоа а. ХIаьта эгIазваха саг бIаргавайча из шийна раьза воацаш санна хала хеташ цохар тешам дIабоалаш а нийслу.

ТIехьарча деношка дукха халахетараш, цабезамаш, цатоамаш кхаьчад вай мехкарча цхьаболча нахага. Ховш ма хиллара из дувзаденна да гIалгIаштеи, нохчаштеи юкъера доазул белгалдоаккхаш яздаь кулгаш бахьан долаш. Цу тIа гIолла, нах митингашка арабийнаб, шоаш цу барта раьза цахилар хьахайташ, ГIалгIайчен доазув нийса къоастадаьдац, яхаш кхайкамаш дераш а ба. ХIаьта цу балха гIулакх чакхдаьннад, кхы дIахо дувца эшац яхараш а ба. ГIулакх мичча тайпара латте а, шинна а оагIорахьара нах дIахо а къахьегаш ба из гIулакх маьрша дIадерзар догдоахаш.
ФуннагIа дIа-хьа дувце а наха юкъе увтташ дола цабезамаш, гоамал, эгIазал бахьан долаш цу тIа гIолла довнаш дувл, хоза доаца къамаьлаш дIа-хьа дувца нийслу наха. Хийла да вIаший йист ца хулаш висав, амма цхьаболча наьха барт-безам чIоагIагIа совбаьннаб.
Тахан «Деррига дунен тIарча гIалгIай халкъа конгресс», я шин мехка юкъера доазув къоастадеш баьча барта дохьале еш митинге арабайнача наха дIахьош. Цига айде лаьрхIа хаттар да, из дош дувцар а дашхар а. ХIаьта ховш ма хиллара октябрь бетта 31 дийнахьа йолаенна ноябрь бетта 2 ди чакхдаллалца цу гIулакха хетаяь митинг хургйолаш я Магас шахьаре.
Миччахьа ше воде а, фуннагIа деш ше воалле а саг хьаькъале хила веза, сабере хила веза, ший бокъо лораеш а хила веза. Цудухьа са фу ала чам бар аьлча, ма хулла юхь елаеннеи, кIаьдеи, сабереи, хьаькъалеи хила деза вай хьаннагIчо фуннагIа аларах, фуннагIа дувцарах. Из конгресс, митинг лерттIа чакх ца ялийта а, цига тийшача балхаца гIулакх кегаде а чам болаш нах хила тарлу, Iаьдала а мугIарера болча наха а юкъе юкъ йоллардухьа. Массаза а хиннад из ишта. Хьаькъал кегаденнача наха фуннагIа дувце а вай кхеташ хила деза.
Юхь елаенна хиларо адама юкъе машар боаржабу. Iалаьмате тамашийна хIама да из саг велакхажа хилар. Ишта нах хилча дунен тIа машар барж, хатар хинна воаллача сага дега тIа йIовхал йосс. Вайна дукха везача сага юхьа тIа велакъажар даьлча, хах аьле паргIата хет вайна, гIаддолх вай цун гIулакх дика долаш раьза хиле. Массаза а цу тайпара вай хилча дIа-хьа дувцаш дола гIулакх къоастаде дуккха а аттагIа хургда вайна.
Тахан денз делакъажа долалу вай, вайна гургда-кх воашта гонахьара адам мишта сиха хувцалу дикача оагIорахьа, мел хало тIакхаьча воаллар а, вайца хьаэ, ший бала бекъа кийча хургва. Сордамаш ца а доахаш, яппараш ца а еш, доккха са ца а доахаш доххьал велакъажал наха духьал, хало ейна дIаяргья.
Нах шоайла тIера хилча, эгIазал, гоамал мичаяхар ца ховш яй дIайоал. Цудухьа чIоагIа лоархIаме да шийга во къамаьл даьчунца сих ца а луш ший гIулакх чакхдаккхар, цун дохьала велавенна хилар. Шийна гонахьа дIа-хьа а хьажа наха дика де, самукъа даккха хьажар гIойле я сага. Мел сагота яле а, цIенача дег чура саг кхычоа бIарахьажача из вела ма къажжанге а, цун духьал юха вела ца къажача ца а воалаш юхьа тIара дикача оагIорахьа хувцалу саг. ТIаккха, ший бала гIайгIа дицлу цун. Нагахьа санна сагота яле юхь елаенна хилар толашагIа да сага, тIаккха, ер дуне а иштта шийна духьал делакъежаш санна хетаргда цун.
Дийшача наха хьаяхачох, бусалба дино а йоах вайга делакъаже, шоайла тIера долаш хила балано шоай сагот дергдоацаш. Велакъажар а хила деза дег чура моттийта а доацаш.
«Даьла раьза хилва царна, Iабдулла ибн Iумарас ший воIа хьехам беча хана аьннад: «Са воIилг, атта хIама да хьона дикал – хьо юхь елаенна хилари, нахаца кIаьда Iимерза хилари». Тирмизе гулам тIа, Iабдулла ибн Хьариса дийца хьадийс да, Даьлагара салам моаршал хилда цун, Пайхмарал чIоагIагIа юхьелаеннеи, велакъажар долаши саг ма вовнзар шийна, аьнна. Иштта Джарир ибн Iабдуллас йоах, цкъа Пайхмар ма кхийттанзар сох, юхьа тIа велакъажар доацаш. Пайхамар хьадийс да, велакъажар а маьл болаш да хьона, аьнна».
Велакъажа, е юхь елаенна саг бIаргвайча хоза хетт моллагIволчоа. ХIана аьлча ишта вола саг маьрша ва. Цу мочо сага зе дергдац.
МоллагIа тешам болча, шоашта дукхавезача сагах гIалгIаша оалаш да, «Юхь елаенна саг ва из, велакъажар долаш саг ва из, дог дийла саг ва из, хьаийна саг ва из», аьле. Из деррига сагагахьа хилча дика хет вайна цудухьа хIаравар ишта хилча наьха вайх тешам хургбар, тIаккха вIаший дезар тешар совдаргдар.

Матенаькъан Илез

P/S.
Велакъажара хетадаь ди да дерригача дунен тIа цIай санна дездеш, из ишта белгалду сов дукха ха яц. Эггара хьалха из дездаьд 1999-ча шера. Цул хьалха нах белаш хиннабац яха маIан дац цун, цу шера мара сага дагадехадац цу гIулакха хьакъоаста а даь, белгалдаь ди леладе. Цу хана денз, наха хоза а хеташ укх 19 шера, дунен паччахьалкхенашка леладеш да из ди. Цу ден керттера декхара маIан да, нах шоайла юхь елаеннеи, раьзеи болаш, гIадбаха хилийтар. ХIанз тIехьадале а белгалде деза, из ди октябрь бетта хьалхарча пIаьраска дийнахьа дездеш хилар. Бакъда, вай массаза юхь елаенна, вIаший тIера долаш, воайла дашаш хила йиш йолаш да. Жи, шоайла хийра даргдола хIама ца де хьажалаш.

№161 (12097), шинара, 30 октябрь, 2018 шу/Вторник, 30 октября 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *