ЦIаккха лергйоаца байт

Дезткъа итт шу хьалха, вай къаман хьалхарча поэтех хиннача Озиев Илеза Ахьмада язъяь хиннай «ЙиIиг» яха стихотворени. Из къаьстта а белгала я цун берригача кхоллама юкъе. Лоаман кхалсага вахар аттача даккха гIерташ, ширдаьннача Iадаташца къовсам лоаттабаьча йоазанхоех цаI хиннав из. Цу тайпара лостам бола йоазош даь хиннад Гойгов Iаддал-Хьамида ( «Лоаман йоIа дайна гIа»), Мальсагов Зоврбика ( «ЙоI йодаяр»), Озиев Салмана ( «Урдуви Тамареи»), иштта кхычар.

Бувцача мугIара юкъе боккха лоархIам болаш хиннад кхалнахага дешийтар, уж сийрдача вахарга баргбола хIама хьехадеш дола йоазош. Из уйла дага йолаш язъяь хиннай Озиев Ахьмада ший байт. Вешта аьлча, кердача заман белгалонаш гучаювлаш латтилга, хьалха цIагIа чубоахкабаь кхалнах дешарга кхайдалга гойташ да «ЙиIиг» яха поэзен жовхьар. Хьалхарча даькъаца гу вайна, мел дега тоам беш да дешарга, хьаькъалга кхайдача йиIига сурт-сибат:

«Дикъача дехка юкъегIолла хьакъедаш,
Из Iуйран керда, шийла фо чуувзаш,
ЙиIиг юрта юкъегIолла я йоагIаш,
ЙиIига бедоахкаш да уж книжкаш.

Боларо хьагойт йиIиг хилар оамале,
Шин бIаргах хьахов, из хилар хьаькъале,
Цун ши басилг гуйран кердача михо
Тов санна цIийяьй. Из йоагIаш я сихо…»

ХIаьта а заманна шоай «дирст» йолла гIерташ хиннаб, тIехьадиса кхетамаш дола нах. Кхалнаха дийшача, цох зулам доал, аьнна, хеташ хиннаб уж. МаIача сага нийса цун бокъонаш хилар, цо болх бар, Iилма тахкар дезаш хиннабац. Кхалсага моттиг пишка юхе я, аьнна, хеташ хиннад царна. Деша йодача йиIигах белаш, тIехьара тIа яппараш еш, цунна чIоагIагIа вас хургьяр оалаш хиннад:

«…ХIанз цхьан карта чура ара жIали Iех,
Унзардоахаш дешархочун ховха дегI.
КIеззига дIахояьлча багIа пхьегIанхой,
Хьайла фу гIийбаташ деш ба хабархой:

«Мел эргаяьлар хьо, зама, дIахьажал,
ЙиIигаш ахаций деша кхыметтел!»
ЙиIиг, яхаш, бела а белаш, дIакхайкаш,
ПхьегIанхоша тIехьа тIаю шоай яппараш…»

Кхалнахага дешийтара духьала хиннараш дукха хиннабале а, цар бокъо яьлча дийзараш а хиннабац кIезига. Царех цаI Илеза Ахьмад ше а хиннав:

«…Совца, совца, ма чувхае из йиIиг,
Сом беркате лургболаш да из зизилг.
Ший йижарашта лелае хьалхале,
Ма йодий из цу сердалон школе.»

Ший 90 шу даьннадале а, из байт яхаш а, ший лоархIам бовнза а я. Хала хете а, тахан болаш ба кхалсага деша дезац яха уйла хьаллоацаш бола нах. Царех цхьачар уж халла деша ухийт 9 класс яккхалца, тIаккха маьре дIалу. Берригача кхалнаьха кхелаш иштта хиннаяларе, вай къаман хургбацар кхалнаха юкъера хьабаьнна Iилманхой, хьехархой, лораш, журналисташ, суртанчаш, артисташ, кхы дуккхабараш. ТIаккха ийрча хургдар вай вахар. Ювцаш йола стихотворени Iомаю школе, из юкъейихьай ийслагIча классе Iомадеча йоазошта. Берашта шоашта дукха езачарех а дагахьа Iомаечарех а я из. Цар сакхетамашка кIеззига йита а бакъахьара лар ют аьнна хет сона цо. Из да моллагIча дикача йоазон керттера декхар.

С. Арчаков

№162-163 (12098-099), ера, 1 ноябрь, 2018 шу/Четверг, 1 ноября 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *