БоргIали, цогали

«Хьайбаех дола гIалгIай фаьлгаш», оттадаьраш: Д. Мальсагов, Б. Зязиков. Нохч-ГIалгIай книжни издательство, Грозный — 1961 шу.

Каст-каста лакхача карта тIа а ювлаш, куралаш еш, ткъамаш детташ, ший къамарго ма лов цIогIа детташ Iеха яьннай боргIал. Цо ду доккхал хайна цогал из лораеш юрта йистерча йоархIашта юкъе лачкъа дагIачара хьаарадаьннад цкъа из ма Iаьхха а.
— Ди дика хилда хьа, цIе чIугал, — аьнна хьоастаденнад цогал, — хьа оаз хазаь дедда доагIа-кх со. Малайка яр еце цу хьачул хозагIа оаз мишта хургья! Вешта, даиман а цхьатарра хули-теш из хьа Iexap. Хьа даь яр-м хоза ма хулар из оаз.
— Из мишта Iexap, ва цоги? — аьнна, геттара шийх бIубенна хаттарах чуийнай боргIал.
— Парт, аьле, карта хьалтIа а ийккхе, цхьа ког хьал а айбийя, цхьа бIapг а бужабийя, матара яхача санна цIогIа детта йолалора-кх.
— Из-м сона а ховрг ма дарий.
Цхьа ког хьал а эза, цхьа бIарг а бужабаь цIогIа дахийтад боргIало.
— ТIаккха, цхьа ког хьал а эза, шаккхе бIapг a дIабужабаь, Iaxa ховргдарий хьона? –– хаьттад цогало.
— Ховргдар! — жоп деннад курача чIугало.
Шаккхе бIарг дIа а бужабаь, боргIал Iaxa йолалушшехь, даха тIакхийттад кийчденна даьгIа цогал. Йодаяь хьунагIа дIа а йихьаь, тIодашта кIал а елла, боргIал яа кийчденнад цогал.
Цхьабакъда, майра боргIал денал доханза а говза а хиннай: говза-м цогал а хиннад, цхьабакъда тIехьаюсаргйолаш-м боргIал а хиннаяц.
— Маьржа-яI! — ийккхад боргIалга, — нанеи, йоIи хилча а оамалаш-м цаIаш хулаш хиннайоацала! Хьа нанас-м яацар Iа санна.
— ТIаккха мишта юар цо? — аьнна, хаьттад раьза хинна уллача цогало.
— Хьа наьна Iаьдал ишта дар: боргIал лаьцача, ше из яалехьа хьа нанас эггара хьалха бисмал оалар, айт дешар.
Цхьан юккъа уйла еш а даьгIа, тIаккха ший нанас даьр де лаьрхIад цогал а. Хьалхашкара ши тIод нийсдаь хьалхашкахьа дIа а дахийта, ши бIарг а бужабаь, бордаш детташ айташ деша, бисмал яха доладеннад цогал. БоргIала эшар из мара кхы хIама дацар: парт, аьнна, хьал а ийккха, гаьна йоаццаш баьгIача хена тIа дIалачкъай боргIал.
— Iехадир-кх Iа со. Тийшаболх гIолба-хьох, — аьнна боргIала сардам а баьккха, моцала дала а доаллаш, цIадахад цогал.

Кийчдаьр
Матенаькъан Илез

№ 1-2 (12136-137), шоатта, 12 январь, 2019 шу / суббота, 12 января 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *