Кхо кит йола газа

«Хьайбаех дола гIалгIай фаьлгаш», оттадаьраш: Д. Мальсагов, Б. Зязиков. Нохч-ГIалгIай книжни издательство, Грозный — 1961 шу.

MoцaгIa цхьан йоккхача сесага кхо газа хиннай цIaгIa лелаеш: цаI цхьа кит йолаши, шоллагIаяр ши кит йолаши, кхоалагIаяр кхо кит йолаши. Уж кхоккхе а газа яхка а яхкаь, бIийгаш яьй цунна: цхьа кит йолча газинга цхьа бIийги ши кит йолчо – ши бIийги, кхо кит йолчо – кхо бIийги. Кхоккхе а газинг вIашагIа а кхийтта, шоай бIийгашта шура я хьунагIа яхай, бIийгаш цIагIа а йита. Цхьа кит йолча газинга, Iуррехьа а малх бIоах а балалехьа ший цхьа кит хьал а йизаь, ши кит йолча газингага аьннад:
– ЦIа гIo вай!
– Со-м ягIац, са-м хIанз а цхьа кит мара хьалйизаяц, – аьннад ши кит йолча газинга.
– ХIаьта со-м шуга ца а хьежаш цIайода! – аьнна, малх бIоахбалалехьа цхьа кит йола газинг ший бIийга фетта яа шура а Iалашъяь, цIайолаеннай.
ЦIайоагIача цунна из йоагIаргйолча новкъа борз кIийленна хайнай. Цхьа кит йола газинг ена шийна хьа тIа ма кхаьчча а наькъа тIа ягIача берзо хаьттад:
– Уж хьалъягIараш фуй хьа, ва газинг?
– Уж-м аз сайна кIомъеннача хьекха мосара муIалгаш я, – аьннад газинга берзага.
– Уж Iоядараш фуй хьа, ва газинг?
– Мосала олгаш я, – аьнна, жоп деннад газинга берза.
ТIаккха дIатIакхийттача берзо, «къортI» аьнна, д1акхаьллай газинг.
Делкъийга ши кит йода газинг ши кит йизаь яьлча, кхо кит йолча газингага аьннад:
– ЦIайоагIий хьо, кхо кит йола газинг?
– Аз-м хIанз а ши кит мара хьалйизаяц, со-м ягIац хIанзехьа цIа, – аьннад кхо кит йолча газинга,
– ХIаьта со-м цIайода, – аьнна, ши кит йола газинг ший бIийгашта шураш а яхьаш, эгаш-теркаш цIайолаеннай.
Яха ши кит йола газинг дIатIакхаьчача, из яа кIийленна хайна ягIача берзо хаьттад:
– Уж хьалъягIараш фуй хьа, ва газинг?
– Уж-м сайна кIомъеннача аз хьекха мосара муIалгаш я? – аьнна, жоп деннад ши кит йолча газинго.
– Уж Iоядараш фуй хьа, хIаьта? – хаьттад юха а берзо газингага.
— Мосала олгаш я, — аьннад ши кит йолча газинго.
ДIатIакхийттача берзо ши кит йола газинг, «къортI» аьнна, дIакхаьллай.
Саррахьа кхо кит йола газинг, ший кхоккхе кит а йизаь, малх чубуззаш, ший кхаь бIийга шура а яхьаш, эгаш-теркаш цIайолаеннай. Наькъ тIа кIийленна ягIача берзо кхо кит йолча газингага хаьттад шийна из хьатIакхаьчача:
— Уж хьалъягIараш фуй хьа, ва газинг?
–– Уж-м хьона етта ена мосара муIалгаш я! — аьнна, жоп деннад берзо кхо кит йолча газинго.
— Уж Iоядараш фуй хьа, ва газинг? — аьнна, шозлагIа а хаьттад берзо?
— Хьона етта ена мосала олгаш я, — аьнна, дIатIакхийттача кхо кит йолча газинка муIаш йийттаь-йийттаь, тIарш аьнна, берза кит йоаттIа а яь, борз йийна дIа а яьккха, цун гийга чура ший шаккхе а новкъост хьа а яьккха, шортта шоай бIийгашта шураш а яхьаш, саррахьа кхоккхе а газинг эгаш-теркаш, цIакхаьчай.

№ 8-9 (12143-144), ера, 24 январь, 2019 шу / четверг, 24 января 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *