УнахцIено Iалашъяра даькъе семинар дIайихьар Москве

Укх деношка Москве, РФ паччахьа волча чуйоагIаш йолча халкъий боахамаи паччахьалкхен гIулакхахи йолча Россе академе унахцIенон гIулакх дувцаш вIашагIкхетар дIадихьар РФ унахцIенон министра Скворцова Вероникаси, Россе правительства аппарата кулгалхочун гIонча волча Кириенко Анатолеи кулгал деш. Из я укх деношка Москве дIайихьа Россе мехкий даьшта лаьрхIа къаман проекта кхоачашъерах йола унахцIенон даькъе латта семинар. Цига дакъалоацаш хилар ГIалгIайчен Мехкда Евкурнаькъан Баматгире Юнус-Бек, шийца цхьана ГIалгIайчен правительства тхьамада гIонча – Россе Федераце массаза вола ГIалгIай Мехка викал ЦIечой Iалихан а волаш.

РФ мехкашка унахцIено Iалашъярах йола къаман проект чакхъяккхарах бола болх тоабе лаьрхIа дIайихьача семинаре айдаь дийцараш лерхIаме хаттараш дар. Царех дар Федеральни 8 проектах унахцIенон чу йоагIаш йолча хIара къаман проектаца нийслуш дола керттера хаттараш юстарадоахаш болх дIабахьа безаш хиларцеи, наьха вахара ха йIаьхалургйолаш къахьега дезаш хиларцеи дувзаденна.
Министр йолча Скворцова Вероникас яхачох, 2030 шера наьха вахара ха 80 шерага дIакхоачаш йIаьхалургйолаш къахьега дезаш декхараш хьалхишка латт, унахцIенон даькъе мел йолча къаман проекташта. Из геттара лерхIаме а, къахьега дезаш а гIулакх да. «Нагахьа санна дIаяхача хана могашал лораяра дарба дар ший хана тохкам цабирах лерттIа чакхдаккха аьттув боацаш хIанзле хьагучадаьннача лазарашта дарба дирца дувзаденна диса дале, йолча ханаца вай из дувз хьалххе а хьагучадаьннача лазарашта дарба де атта хиларца наьха вахара ха лорае аьттув болаш хилар. ХIаьта, йоагIача ханацардар вай хьожадаь да наьха могашал Iалашъяра доагIача боараме дарба дирца наьха могашал ший ханнахьа меттаоттаяр», — аьнна кхайкадир министра.
Цо яхачох, 2018 шера 11 бетта баьча балхаца Россе бахархой ха йIаьхйирца валар лоацде аьттув баьннаб 6,5 эзар саг шера. «Вайна хьлхашка оттадаьд декхар 2024 шерага кхачале 230 эзар сага валар лоацде деза, аьнна. ДIадахача шера кIалхардаьнначарел шовзткъазза дукхагIа наьха синош да уж. Мадарра цох кхийтта а долаш, воай балха къахьегама оагIонаш хувцаялаезалга кхетаде деза вай. Цамогаш хиннача сага хьал тахкара болх массадолча оагIорахьа тIадийрза, массаболча бахархоех хоттаденна къахьегаш хила деза вай. Вай иштта къа ца хьеге, цIаккха а дIатIакхоачаргдац вай, воашта хьалхашка овттадаьча декхарашта», — аьлар Скворцова Вероникас. Цо къоаггадаь хьоахадир эггар кхерамегIдола лазараш, дега пхаьнашцари, онкологецари, бералцареи дараш да аьнна, дIахо дараш сов кхерам болаш дац аьнна белгалдир цо.
Евкуранаькъан Юнус-Бека ший докладе дийцачох, ГIалгIай Мехка хIанзле вIаштIехьа даьккха унахцIенон даькъе йолча къаман проекташца дувзаденна мехка проектай 6 паспорт да. Уж 6 проект Россе УнахцIенон министерствоцеи, ГIалгIайчен проектни офисацеи чIоагIъяь я. УнахцIенон даькъе къаман проекташ Iалашъярах йола федеральни инвестицеш яржарца 2019-2021 шерашка ГIалгIай мехка 1,2 млрд совгIа сом боарам болаш хила тарлу.
«ТIехьарча шерашка федеральни юкъаралос гIодирца, ГIалгIайче медицина оагIорахьа наха гIодара кхаь тIехенцарча ражага кхаьчай. Мехка йоккхий медицина гIишлош хьалъяр бахьан долаш берийи, ноанойи, онкологически лазараш дарийи валар хьалха хинначул дикка лохденнад. Вахара ха тхогахьа эггара лакхагIа а, хIаьта валар эггара кIезигагIа а да еррига Россе хьаийцача. Из иштта цу ларах дIахододаш а да. Хьадаьр кIезига дац, бакъда, де эшар кхы а дукхагIа да. Къаман проектай паспорташ овттадеча хана масса йола оагIо теркал а яь, унахцIенон даькъе эшар ца эшар фуд а хайна овттадаьд. Тешаш ва со 2024 шерага уж шедар кхоашдаь хургхиларах», — аьнна белгалдир Мехкдас Баматгире Юнус-Бека.
Цо дийцачох, «Развитие системы оказания первичной медико-санитарной помощи» яхача проекта чуйоагIаш укх шера ЖIайрахаи, ДаьттагIаи, Iарамхийи юрташка кхоъ фельдшерско-акушерски моттигаш хьаергйолаш я. ХIаьта 2020 шера Лохерча Галашка ФАП а ергйолаш я. «Борьба с онкологическими заболеваниями» яхача проектах мехка 2024 шерага онкологи йолча наьха валар лохде уйла йолаш ба мехка кулгалхой. ХIана аьлча, тIехьарча хана онкология яха хIама массанахьа санна ГIалгIай мехка а даржаш латт.
Къаман проекташца унахцIенон даькъе болх баргахьа геттара гIулакх айдеш къахьега лаьрхIа я ГIалгIайче. ХIанзле Iалаш баь а, ди тIехьа кхы Iалашбеш а медицина даькъе эшаш мел бола кхоачам ба, нах цамогаш хургбоацаш. Мехка кулгалхоша шоашта хьалхашка оттадаь декхар да, цамогаш хиннача сага дарба дар лакхача боараме хиларал совгIа, тIехьагIа ада везаргвоацаш цун дарба тIехдика чакхдаккхар. Хано хьахьокхаргда из шедар. Укхаза лорал чIоагIагIа нах шоаш а хила беза шоашта сагота, шоашка лораш аьннар кхоачашдеш.

И. Айюбов

№ 10-11 (12145-146), шоатта, 26 январь, 2019 шу / суббота, 26 января 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *