ГIалгIайчен законаш

ЗАКОН

РЕСПУБЛИКИ ИНГУШЕТИЯ

«ГIалгIай Республике муниципальни хоржамех долча» ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа

ТIаийцад
ГIалгIай Республика
Халкъа Гуллама 2019 шера 6 марте

Статья 1
«ГIалгIай Республика муниципальни хоржамех» долча 2009 шера 8 июнерча №24-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2009, 11 июне, 15 октябре; 2010, 2 марте, 22 июне; газет «Сердало», 2010, 9 ноябре; газет «ГIалгIайче», 2011, 7 июне, 9 июле, 8 сентябре, 6 октябре; 20I3, 12 феврале; 20I4, 8 ноябре; 2015, 2 апреле, 14 мае) Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2015, 14 декабре; 2016, 29 декабре; 2017, 2 октябре, 31 октябре) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:
1) 4 статьяй 6 ддакъа укх редакце дIаязде:
«6. Поселеней представительни органий депутаташ харжар дIахьош, цига 3000-нел кIезигах бахархой бале, иштта поселеней представительни органаш а городий округий представительни органаш а 15 депутатал кIезигах юкъе волаш хилча, хоржамаш дIахьу цхьа мандат долча а (е) дукха мандаташ долча а хоржамий округашка гIолла.»;
2) 5 статьяй 8 даькъе дешашта «хьахержа хилар» тIехьа тIатохар де дешашца «, кхыдола хоржамий дераш кхоачашдар,»;
3) 6 статьяй 7 дакъа ший низ дIабаьнна лархIа;
4) 7 статье:
а) 5 дакъа укх редакце дIаязде:
«5. Муниципальни хоржамаш дIахьош, тIехьежар оттаве бокъо я регистраци яьча кандидата, регистраци яь кандидат (кандидаташ) хьалхатеттача хоржамий объединене, иштта Российски Федераце Юкъарлен палата, ГIалгIай Республика Юкъарлен палата (дIахо – юкъарлен тIахьожама субъекташ). Хоржамий объединене, юкъарлен тIахьожама субъекта, регистраци яьча кандидата бокъо я хIара хоржамий комиссе шиннел дукхагIа воаца тIахьежар вахийта, цар аргI-аргIах кхадж тассара фусаме тIахьожам лоаттабергболаш. Цхьа саг, духхьал цхьан хоржамий комиссе мара тIахьежар хинна отта бокъо йолаш вац, нагахьа санна кхыдар федеральни законо белгалдаь деце. ТIахьежарий дарже хьожабе йиш яц, кхадж тесса хьахоржаш бола даржера нах, депутаташ, Российски Федераце субьектий лакхерча даржашкара нах (Российски Федераце субьектий паччахьалкхен Iаьдала, лакхехьарча кхоачашдара органий кулгалхой), моттигерча администрацешта керте латтараш, цар даржа кIала бола нах, судхой, прокурораш, хоржамий комиссей дош отта доакъашхой, Федеральни закона 29 статьяй 7 пунктаца нийса шоай полномочеш совцаяь комиссей доакъашхой ца лаьрхIача.»;
б) 7 дакъа укх редакце дIаязде:
«7. ТIахьежачун полномочеш, тIахьежар дIахьожаваьча, регистраци яьча кандидато, хоржамий обьединене, юкъарлен тIахьожама субьекто бакъъяь хила еза, йоазон кепе. Из тIахьежар дIахьожавеча каьхата тIа хила еза, цун тайпан цIи, цIи, даь цIи, вахача моттига адрес, хоржамий участка таьрахь, из дIаваха везача комиссен цIи, иштта укх статьяй 5 пункто белгалдаь бехкамаш ца хиларах дола йоазув. ТIахьежачох совнагIа дола моллагIа а сведенеш, нагахьа санна кандидато е цо тешам беннача саго хьожаваь вале, мохьар оттаде дезац. ДIахьожаварах дола каьхат бакъдеш да, паспорт е гражданина паспорта меттел дола документ дIахьокхар.»;
в) тIатохар де ер чулоацам болача 71 даькъаца:
«71. ДаькътIарча комиссешка тIахьежараш хьожабаь хоржамий обьединене, юкъарлен тIахьожама субьекто, регистраци яьча кандидато, кхадж тосса ди оттале (ханал хьалха кхадж тосса ди оттале) кхаь денал кIезигах йоаца ха йиссача, аргIа йолча, хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссе дIачулу, хьожабаьча тIахьежарий список, нагахьа санна кхыдар федеральни законо кхыдар оттадаь деце. Цу списка тIа белгалъю тIахьежарех хIаране тайпан цIи, цIи, даь цIи, вахача моттига адрес, царех хIаравар дIахьожаваьча хоржамий участка таьрахь, комиссе ц1и.»;
г) 8 дакъа укх редакце дIаязде:
«8. Укх статьяй 7 даькъ тIа белгалдаь дIахьожаварах дола каьхат, тIахьежачо дIадала деза, ше хьожаваьча комиссе, кхадж тосса ди (ханал хьалха кхадж тосса ди оттале) хьалхарча дийнахьа е юхьдуххьал кхадж тоссача дийнахьа (ханал хьалха кхадж тоссача дийнахьа). Участкови комиссе хьожаварах дола каьхат, укх статьяй 71 даькъо белгалъяьча списка юкъе белгалваьча тIахьежачо ше, нагахьа санна федеральни законо кхыдар оттадаь деце.»;
д) 9 даькъа 8 пункте дешашта «хоржамий объединене цIи» тIехьа тIатохар де, дешашца «юкъарлен тIахьожама субьекто,»;
е) 11 дакъа укх редакце дIаязде:
«11. Дуккханешка хоам бара средствай викалий, хоржамашта кийчо ярах а дIадахьарах а хоам беш довзийтача хана бокъо я:
1) даькъ т1арча хоржамий комиссен, кхадж тассара чаккхенех, хоржамий чаккхенех дола протоколаш, иштта кхыча комиссей хоржамий чаккхенех дола протоколаш, цу даькъе шозлагIа оттадаьраш довза, аргIа йолча комиссешкара белгалдаьча протоколий копеш хьаэца;
2) агитационни мероприятешка дакъа лаца а уж йовзийта а.»;
ж) тIатохар де чулоацам болча 12 даькъаца:
«12. Хоржамаш оттадарах бола соцам, официально кепатехача (бовзийтача) дийнахьа денз, шин беттал кIезигах йоаца ха йиссача балха е бекхаме гражданско-бокъон договора кIийлен тIа болх беча, дуккханешка хоам бара средствай редакцей викалий иштта бокъо я, кхадж тоссача дийнахьа, ханал хьалха кхадж тоссача дийнахьа, кхадж тоссача фусаме хила, иштта фото-а (е) видеосъемка а е, аргIа йолча хоржамий комиссен председателга, председатела заместителга е секретарага хьалхагIе а хоам дIа а баь.
Белгалъяь полномочеш кхоачашъяра духьа, дуккханешка хоам бара средствай викалашта акредитаци ю, Российски Федераце Центральни Хоржамий комиссено белгалъяьча аргIах е цун амарах, ГIалгIай Республика Хоржамий комиссено. Белгалъяь полномочеш кхоачашъяра аккредитаци е дукханешка хоам бара средствай редакцеша, комиссе заявка дIаяла еза, кхадж тосса ди оттале, кхаь денал кIезигах йоаца ха йиссача.»;
5) 9 статье:
а) 4 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча предложенеца: «Цу моттиге доазон хоржамий комиссей долакъашхой таьрахь хувца дезаш дац.»;
б) 7 дакъа ший низ дIабаьнна лархIа;
в) 8 даькъе дешаш «цо цхьан е массехк окружной комиссен декхараш кхоачашдарах бола соцам кхоачашбар» хувца дешашца «цхьан е массехк окружной комиссен декхараш кхоачашдара декхараш тIадахкарах бола соцам»;
6) статье 91:
а) 2 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча 3 пунктаца:
«3) кандидатий спискаш хьалха а тетта, муниципальни образоване представительни органе депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа бенна, хоржамий объединенеш.»;
б) 8 дакъа укх редакце дIаязде:
«8. Нагахьа санна Российски Федераце Федеральни Гуллама Паччахьалкхен Дума, ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама, муниципального образоване представительни органа полномочеш ханал хьалха соцайича, комиссей оттама юкъе кандидатураш оттаяра бокъо юсс, Российски Федераце Федеральни Гуллама тIеххьарча созывах йолча Паччахьалкхен Думе, ГIалгIай Республика Халкъа Гулламе, муниципальни образоване представительни органе, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа беннача, кандидатий спискаш хьалхатеттача хоржамий обьединенешка, цу моттиге белгалдаь хетараш тахка дезаш да, укх статьяй 2 даькъо белгал ма дарра.»;
в) 9 дакъа укх редакце дIаязде:
«9. Нагахьа санна Российски Федераце Федеральни Гуллама Паччахьалкхен Думе, ГIалгIай Республика Халкъа Гулламе, е муниципальни образоване представительни органе, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа беннача, укх статьяй 2 даькъо белгал ма дарра кандидатий спискаш хьалхатеттача хоржамий обьединене лоIамах хьожаваьча комиссен доакъашхочун полномочеш ханал хьалха соцайича, вакантни моттиг хьалъюз, цу хоржамий обьединене лоIамах (нагахьа санна цо Федеральни законо оттаяь хан-юкъ йистеяла кхо ди диссача кандидатура белгалъяь яле).»;
г) 10 дакъа укх редакце дIаязде:
«10. Хоржамий комиссене, хIара политически парте, хоржамий обьединене, кхыча обьединене цIерах цхьаннел дукхагIа дош отта доакъашхо хьожавар мегаш дац. Политически парте, хоржамий обьединене, кхыча обьединене бокъо яц цхьан ханачухь, цхьан комиссен оттаме хьожаве аьнна, массехк кандидат белгалваккха, Федеральни закона 27 статьяй 4 пункто белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача.
ДаькътIара хоржамий комисси вIашагIйоллаш, комиссей оттаме юкъехьоча кандидатурий дукхала боарам оттабаьбац.»;
д) 12 даькъа хьалхарча предложене дешаш «е кхыча аьттонца юкъарлен теркамга даккхар» дIадаха;
е) 20 дакъа укх редакце дIаязде:
«20. Окружной хоржамий комисси вIашагIъйолл, дIачоагIъяьча округий схемах, хоржамаш дIадахьарах соцам тIаийцача дийнахьа денз пхийтта денал тIехьа а ца доаккхаш, муниципальни образоване хоржамий комиссе 5-ра 10 –га кхаччалца дош отта доакъашхой а болаш, хоржамий комиссеш вIашагIъйохкара юкъара аргIа лора а еш, иштта Федеральни законо, укх Законо оттаяь, окружной хоржамий комиссеш вIашагIйохкара аргIа лораеш.»;
ж) 23 даькъа шийттлагIа абзац ший низ дIабаьнна лархIа;
7) 10 статье:
а) 1 дакъа укх редакце дIаязде:
«1. Муниципальни хоржамашка кхадж тассара а харжархой кхаджамаш дагардара а хоржамий участкаш я, Федеральни закона 19 статьяйца нийса вIашагIъехка хоржамий участкаш. Хоржамий участкай перечень, цар доазонаш нийса дий хьажа йиш я, уж вIашагIйохкара Федеральни закона 19 статьяй 21 пункто белгалъяьча моттигашка.»;
б) 2 даькъе дешаш «пхе шера хан-юкъа» дIадаха;
8) 12 статьяй 2 дакъа укх редакце дIаязде:
«2. Российски Федераце гражданин, белггалча хоржамий участка харжархой списка юкъевахьара кIийле я, из цу хоржамий участка доазон тIа ваха моттиг йолга бакъдале, хIаьта Федеральни законо, укх Законо белгалъяьча моттигашка — гражданин цу участка доазон тIа хилар (ханна хилар, нийсвалар) бакъдой (нагахьа санна гражданина хьинаре хоржамий бокъо яле). Гражданин хоаддамерча участке доазон тIа вахаш е нийсвенна (ханна ваха) хилар бакъду, Российски Федераце гражданашта, Российски Федераце доазон тIа уж бахача е дIабаха хулача моттигашка регистрациони учет яра органаша, Российски Федераце законодательстваца нийса, хIаьта Федеральни законо, укх Законо белгалъяьча моттигашка — цу деша викал яьча кхыча органаша, организацеша а даржашкарча наха а.»;
9) 15 статьяй 3 даькъе дешашта «кепатох белгалъяь список паччахьалкхен е муниципальни кепайоазон периодически изданешка а чу а оттаю» тIехьа тIатохар де дешашца «шоай официальни сайташка»;
10) 16 статьяй 1 даькъе тIатохар де ер чулоацам болча предложенешца: «Хоржамий бюллетене, кхадж тассара чаккхенех долча протокола тIа, хоржамий чаккхенашка пайда эц, политически парте, юкъарлен объединене цIерах, нагахьа санна из ворхI дешал дукхагIча дешаех ца латте. Нагахьа санна политически парте, юкъарлен объединене цIи, ворхI дешал дукхагIча дешаех латте, хIаьта лоацъяь цIи ворхI дешал дукхагIа доацача дешаех латташ яле, хоржамий бюллетене, кхадж тассара чаккхенех долча протокола тIа, хоржамий чаккхен тIа пайда эц, политически парте, юкъарлен объединене лоацъяьча цIерах. Нагахьа санна политически парте, юкъарлен объединене йизза цIи а лоацъяь цIи а, ворхI дешал дукхагIча дешаех латте, законо белгалъяьча аргIанца нийса кандидат е кандидатий список хьалхатеттача политически парте, кхыйолча юкъарлен объединене органо барт бу, хоржамий бюллетене, кхадж тассара чаккхенех долча протокола тIа, кадж тассара чаккхен тIа пайда эцача, лоацъяьча (ворхI дешал дукхагIа дешаш доацача) цIерах. Цу моттиге политически парте, юкъарлен объединене цIи вIашагIъйолл, ше-ший аргIах «Политически партейх» долча Федеральни закона 6 статьяс дIадехараш, «Юкъарлен обьединенейх» долча, 1995 шера 19 маерча, №82-ФЗ йолча Федеральни закона положенеш лораеш а духхьал цун устава тIа латтача политически парте, юкъарлен объединене цIи белгалъеш долча дешаех.»;
11) 19 статье:
а) 21 даькъе:
дешаш «Укх статьяй 2 даькъо белгалъяьча заявлене тIа, тIатох:» хувца дешашца «Укх статьяй 2 даькъо белгалъяьча заявленеца цхьана дIалу:»;
1 пункте дешашта «гражданина паспорта меттел долча» т1ехьа т1атохар де дешашца, «, ше-ший арг1ах кандидато е хоржамий обьединене уполномоченни викало тешал даь»;
тIатохар де ар чулоацам болча 3 пунктаца:
«3) нагахьа санна кандидато тайпан цIи, цIи, е даь цIи хийца яле- аргIа йолча документий копеш.»;
б) 4 даькъа хьалхарча абзаца тIатохар де, ер чулоацам болча предложенеца: «Муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш, цига хоржамий округаш вIашагIйохк, харжархой викалаш хилара юкъарча боарамца нийса, пхи эзар харжархойл джукхагIа боацаш хилча, кандидаташ декхарийла бац, аргIа йолча хоржамий комиссе белгалдаь сведенеш дIадала.»;
в) 8 дакъа укх редакце дIаязде:
«8. Кандидаташ, кандидатий цаI йола список харжархоша хьаллаца еза, кулгаш яздара листаш тIа шоаш кулгаш а яздеш, Федеральни закона 351 статьяс белгалъяь моттиг ца лаьрхIача.»;
12) 20 статье:
а) 1 дакъа укх редакце дIаязде:
«1. Муниципальни образованей представительни органий депутаталла кандидаташ, кандидатий цаI йола список хьаллоацаш харжархоша, кулгаш яздар гулдар могаду, Федеральни законо, укх Законо белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача.»;
б) 3 даькъе дешашта « комиссенга кандидат хьалхататтарах хоам баьча денна тIехьа доагIача дийнахьа» тIатохар де дешашца «, кандидатий цаI йолча списка тешал дар тIехьа»;
в) 6 даькъе шоллагIеи кхоалагIеи предложенеш укх редакце дIаязъе: «Могаду кандидато, хоржамий объединене кулгаш яздар гулдеча сагаца кулгаш яздар гулдарах дола договор оттаде. Цу къахьегамах мах балар кхоачашду духхьал, аргIа йолча кандидата хоржамий фондера, аргIа йолча хоржамий обьединене хоржамий фондера.»;
г) 8 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Нагахьа санна харжархо заIап вале, бахьан из долаш кулгаш яздара листа тIа кулг язде а из яздаь ха оттае а цамогаш вале, цун бокъо я кхыволча, комиссен доакъашхо, кандидат, хоржамий обьединене уполномоченни викал, финансови дешаех уполномоченни воацача, кандидата, хоржамий обьединене тешам бенна саг воацача харжархочунгара новкъостал лаха. Цу моттиге харжархочоа новкостал деча сага тайпан цIи, цIи, даь цIи, паспорта е паспорта меттел личность белгалвеча докумената сери а таьрахь а оттаде деза, кулг яздеча графа чу.»;
13) тIатохар де ер чулоацам болча 201 статьяйца:
«Статья 201. Муниципальни образованей представительни органий депутаташ харжара долча хоржамашка, кандидаташ, кандидатий спискаш хьалхататтар хьаллацар
1. Муниципальни образованей представительни органий депутаталла кандидата, кандидатий список хьаллоацаш регистраци яра, ца хилча яргйоацача условейх я харжархоша, кандидата, кандидатий список хьалхататтар хьаллацар, укх статье белгалдаь хоржамаш дIадахьара чаккхенех белгалду, е кандидат, кандидатий список хьалхататтар хьалоацаш ца хилча даргдоаца кулгаш яздар хиларца тешал деш.
2. Муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш, политически парте, цун региональни отделене е кхыча структурни подразделене (нагахьа санна кандидата, кандидатий список региональни отделене е кхыча структурни подразделене хьалхататтар цун уставаца белгалдаь хилча) (дIахо укх статье-политически парте кандидат цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе, кандидатий список хьаллаьца а лоархI, харжархоша кулгаш яздар гулде а дезац, нагахьа санна, политически парте хьалхатеттача кандидатий списка регистраци яр, ший кандидатий федеральни список, гаргга дIадихьача Российски Федераце Федеральни Гуллама Паччахьалкхен Дума депутаташ хоржаш хиннача хоржамех долча, официально кепатехача чаккхена кIийлен тIа, депутатий мандаташ дIадекъа мукъа бенна хиннабале е федеральни хоржамий округе гIолла 3 процентал кIезигах доацаш харжархоша кхаджамаш тайса дале.
3. Муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш, укх статьяй 2 даькъо дер дIа-хьа ца даржача политически парте, кандидат цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла, кандидатий список хьаллаьца а лоархI, харжархоша кулгаш яздар гулде а дезац, аргIа йолча хоржамашка, нагахьа санна, политически парте хьалхатетта кандидатий список, гаргга дIадихьача ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутаташ хоржаш хиннача хоржамех долча, официально кепатехача чаккхена кIийлен тIа, депутатий мандаташ дIадекъа мукъа бенна хиннабале е цаI йолча хоржамий округе гIолла 3 процентал кIезигах доацаш харжархоша кхаджамаш тайса дале.
4. Муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш, укх статьяй 2, 3 доакъоша дер дIа-хьа ца даржача политически парте, кандидат, цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла, кандидатий список хьаллаьца а лоархI, харжархоша кулгаш яздар гулде а дезац аргIа йолча хоржамашка, нагахьа санна, цу муниципальни образоване представительни органе тIеххьара дIадихьача хоржамашка, политически парте хьалхатетта цаI мукъагI а депутат (цу даькъе кандидатий списка юкъера а) хержа вале.
5. Поселеней представительни органий депутаташ хоржаш, укх статьяй 2, 3, 4 доакъоша дер дIа-хьа ца даржача политически парте, кандидат, цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла, кандидатий список хьаллаьца а лоархI, харжархоша кулгаш яздар гулде а дезац, аргIа йолча хоржамашка, нагахьа санна, цу белгалдаьча хоржамашка, уж хоржамаш дIадахьарах бола соцам официально кепатохача (бовзийтача) денга, цу политически парте хьалхатетта кандидат цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла е кандидатий спискаца а муниципальни образоване чуйоагIача, цхьан поселене представительни органа мукъах депутаталла тIеххьара дIадихьача хоржамашка хержача, цу цхьан поселене представительни органа оттама юкъера, муниципальни района депутаталла хержача.
6. Муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш дIахьоча хоржамашка, укх статьяй 2-5 доакъоша дер дIа-хьа ца даржача политически парте, кандидат цхьа мандат (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла, кандидат ше хьалхататтар хьаллоацаш харжархоша кулгаш яздар гулде деза, укх Закона 71 статьяс белгалбаьча боараме.
7. Федеральни законаца нийса, укх статьяй 2 даькъо дер дIа-хьа даржача политически партей список оттаю, Российски Федераце Центральни хоржамий комиссе, чуоттаю цун официальни сайта чу, хоам бара-телекоммуникационни сете «Интернет», кердоайоах Российски Федераце Федеральни Гуллама Паччахьалкхен Дума депутаташ хоржаш хиннача хоржамех йолча, официально кепатехача чаккхений кIийлен тIа.
8. Федеральни законаца нийса, укх статьяй 3-5 даькъоша дер дIа-хьа даржача политически партей список оттаю, ГIалгIай Республика хоржамий комиссе, чуоттаю цун официальни сайта чу хоам бара-телекоммуникационни сете «Интернет», кердоайоах ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутаташ, муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш хиннача хоржамех йолча, ГIалгIай Республике поселеней представительни органий оттамах муниципальни образованей представительни органий депутаташ хоржаш официально кепатехача чаккхений кIийлен тIа.
9. Муниципальни образоване представительни органа депутаташ хоржаш, харжархой юкъара викалал пхи эзарнел дукхагIа боарам боацаш хилча, харжархоша кандидаташ хьалхататтар хьаллацара кулгаш яздар гулдар кхоачашдац.»;
14) 27 статьяй 1 даькъе дешаш «кхаь ден» хувца дешашца «пхе ден»;
15) 29 статье:
а) 6 даькъе дешашта «дуккханешка хоам бара средстваш», тIехьа тIатохар де дешашца «сетевой изданей редакцеш,»;
б) 4 дакъа укх редакце дIаязде:
«4. Дуккханешка хоам бара средстваш арахеца организацеш, сетевой изданей редакцеш, федеральни законашца нийса дIахьоча шоай къахьегаме, харжархошка хоам бара кортамукъа я. Дуккханешка хоам бара средстваш арахеца организацеш, сетевой изданей редакцеш бокъо йолаш я, укх статьяй 2 даькъа кIийлен тIа, кандидаташца яьча интервью кепатоха (нахала яккха), кандидатех, хоржамий объединенейх дола кхыдола хоамаш, материалаш, кандидаташа дакъа лоаца передачаш арахеца (эфире яла).»;
в) 5 дакъа укх редакце дIаязде:
«5. Хоам бара телепрограммашка а радиопрограммашка а, кепайоазон периодически изданешка кепатохарашка, выпускашка е стетевой изданешка кердадахарашка, хоржамашта хьалхара мероприятеш дIаяхьар хила деза, духхьал къаьсттача хоам бара блокаца, комментареш а йоацаш. Цу тайпара хоам бара блокех мах лац, хоржамий обьединенеша, кандидаташа. Царца вIалла а хила йиш яц, хоржамий обьединенена, кандидата цхьаккха а тайпара озабезам, мегийташ дац дискриминаци (бокъонаш эшаяр), цу даькъе цар хоржамашта хьалхара къахьегам дIабовзийтача хана, царна, цу тайпара хоамаш довзийта луш йола кепайоазон моттига борамах а.»;
г) 6 даькъе дешаш «дакъа лаьца,» хувца дешашца «дакъа лоаца (дакъа лоацаш хинна) сетевой изданей редакцеш»;
16) 31 статье:
а) 6 даькъе дош «ткъоалагIа» хувца дешаца «пхийттлагIа»;
б) 7 дакъа укх редакце дIаязде:
«7. Укх статьяй 6 даькъе белгалъяь перечень, хоржамаш дIадахьар Iалашдеча хоржамий комиссе дIалу, хоржамаш дIадахьар оттадарах соцам официально кепатехача (бовзийтача) денал тIехьа доагIача иттлагIча денал тIехьа а ца доаккхаш. Белгалъяьча перечне юкъехьу хIара телерадиовещане организацех, периодически кепайоазон изданех Iобелгалдаь сведенеш:
1) телерадиовещане организаце цIи а аргIа йолча, дуккханешка хоам бара средства цIи а, периодически хоам боаржабара кечал (телеканал, радиоканал, телепрограмма, радиопрограмма), телевизионни вещане, радиовещане лицензеца нийса хоам боаржабара доазув е периодически кепайоазон издане цIи а дIа-хьа доаржадара доазув а дуккханешка хоам бара средства регистраци ярах долча свидетельстваца нийса;
2) дуккханешка хоам бара средства регистраци ярах долча свидетельства регистрационни таьрахьи хьаденна хаи;
3) телерадиовещане организаце е кепайоазон дуккханешка хоам бара издане редакцен юридически адрес;
4) телерадиовещане учредитель (учредителаш) е периодически кепайоазон издане, периодически кепайоазон издане учредитель (учредителаш);
5) телерадиовещане организаце, периодически кепайоазон издане къахьегама лаьрхIа ГIалгIай Республика бюджетера, моттигерча бюджетера деннача бюджетни ассигнованей тайпа а боарам (нагахь санна цу тайпара ахчаш шера деннадале, хоржамаш дIадахьар оттадарах болча соцама официально кепатехача (бовзийтача) денал хьалха хиннадале;
6) ГIалгIай Республика Ингушетия, муниципальни образованей уставни (вIашагIтехача) капитале дола дакъа нагахьа санна хоржамаш дIадахьарах оттадарах бола соцам официальни кепатехача (бовзийтача) денга бале, изаморг хиннадале;
7) периодически кепайоазон издане арадувлара периодичность;
8) аргIа йола телеканал, радиоканал, телепрограмма, радиопраграмма, периодически кепайоазон издани лаьрххIа хилар белгалдаь дале (культурно-просветительски, берий, технически, Iилман, кхыдола дуккханешка хоам бара средстваш).»;
17) 33 статья укх редакце дIаязъе:
«Статья 33. Агитационни хан-юкъ
1. Хоржамий объединенена агитационни хан-юкъ дIайолалу, цо кандидатий список хьалхатеттача дийнахьа денз. Кандидатий списка юкъе хьалхатеттача кандидата агитационни хан-юкъ йолалу кандидатий список, хоржамий камиссе дIаеннача дийнахьа денз. Юхбьдуххьал хьалхатеттача кандидата агитационни хан-юкъ дIайолалу, кандидато хоржамий комиссе. Ше баллотироваться де раьза хиларах йола заявлени д1аеннача дийнахьа хана денз. Х1аьта укх Закона 19 статьяй 4 даькъо белгалъяьча моттиге-цу даькъо белгалдаь документаш хоржамий комиссе д1аеннача дийнахьа денз. Агитационни хан-юкъ чакхйоал, кхадж тоссача денал хьалхарча дийнахьа, моттигерча хана ноль сахьат даьлча.
2. Телерадиовещане организацешка, периодически кепайоазон изданешка а сетевой изданещка а кхадж тассара хьалхара агитаци дIахьу, кхадж тосса ди хиллале 28 ди хьалха, йистейоал кхадж тоссача денал хьалхарча дийнахьа, моттигерча хана ноль сахьат даьлча.
3. Кхадж тоссача денал хьалха а кхадж тоссача дийнахьа а хоржамашта хьалхара агитаци яр дийхка да.
4. Агитационни кепайоазон материалаш (листовкаш, плакаташ, кхыйола материалаш) кепайоазон «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъони керттерча гарантейх» долча Федеральни законаца а укх Законаца а нийса хьа а яь укх Закона 38 статьяй 8 даькъе белгалъяьча рекламни конструкцеш тIа е укх Закона 38 статьяй 9, I0 доакъошца нийса, объекташка оттаме дIатехараш, кхадж тоссача дийнахьа шоаш хьалтехача моттигашка йита мегаш я.»;
18) 34 статье:
а) 5-7 докъош укх редакце дIаязде:
«5. Паччахьалкхен йоаца телерадиовещане организацеш, паччахьалкхен йоацача периодически кепайоазон изданей редакцеши сетевой изданей редакцеши, дуккханешка хоам бара средстваш, хоржамий компани йолаялале цхьан шерал кIезигах йоаца ха хьалха регистраци яь йола, иштта хоржамий объединенеша (цу даькъе цар структурни подразделенеша) учредить даь кепайоазон периодически кепайоазон изданей редакцеш а сетевой изданей редакцеша, изданешта регистраци яьча хана башхало а йоацаш, бокъо йолаш я, регистраци яьча кандидаташта, хоржамий объединенешта эфирни ха яла маьхах, кепайоазон моттиг яла, сетевой изданешка агитационни материалаш чуоттаеш маьхах услугаш е, цу белгалъяьча организацеша а редакцеша а укх статьяй 8, 9 доакъоша дIадехараш кхоачашдой. Кхыйолча телерадиовещане паччахьалкхен йоацача организацей, паччахьалкхен йоацача периодически кепайоазон изданей редакцей, сетевой изданей редакцей бокъо яц, хоржамий объединенешта эфирни ха яла, кепайоазон моттиг яла.
6. Паччахьалкхен йоацача телерадиовещане организацеша, паччахьалкхен йоацача кепайоазон периодически кепайоазон изданей редакцеша а сетевой изданей редакцеша а эфирни ханах, кепайоазон моттигах, агитационни материалаш чуоттаеш услугаш ярах мах балара условеш цхьатарра хила еза массе а регистраци яьча кандидаташта, хоржамий объединенешта, референдума доакъашхой кхыча тоабашта. Из дIадехар дIа-хьа даржац кандидаташа, хоржамий объединенеша, референдум дIаяхьара инициативни тоабанна юкъебоагIача гражданаша учредить даьча паччахьалкхен йоацача периодически кепайоазон изданей редакцей, сетевой изданей редакцей хьакъехьа.
7. Эфирни ханах кепайоазон моттигах, агитационни материалаш чуоттаеш услугаш ярах луча маьха а (Российски Федераце валюте) кхыйолча условейх а долча сведенешта кепатоха еза, телерадиовещане органезацено, периодически кепайоазон издане редакце, сетевой издане редакце, Халкъа Гуллама депутаташ харжарах бола соцам, официально кепатеха (бовзийта) 30 денал тIехьа а ца доаккхаш. Белаглдаь сведенеш, укх кепатохара хьалах а источниках а бола хоам, дуккханешка хоам бара средствана регистраци ярах дола свидетельство хьаденнача ханахи регистрационни таьрахьахи дола сведенеш, эфирни ха, кепайоазон моттиг хоржамашта хьалхара агитаци е дIаяла кийча хиларах, сетевой издане агитационни материалаш чуоттаеш услугаш ярах йола уведомлени цу ханачухь дIаяла еза, хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссе.
б) 9 дакъа укх редакце дIаязде:
«9. Дуккханешка хоам бара средстваш арахеца организацеш, сетевой изданей редакцеш уж доалахьа хилара кепа башхало а йоацаш, декхарийла я хоржамашта хьалхара агитаци е дIаеннача эфирни хана а кепайоазон моттига а боарами махи, иштта сетевой изданешка агитационни матариалаш чуоттаярах болча маьха а боарама а къаьстта учет лелае, аргIа йолча хоржамий комиссено оттаяьча цу учета кепашка хьежжа, цу учета даннеш цу хоржамий комиссене дIадала деза кхадж тессача дийнахьа денз итт денал тIехьа а ца доаккхаш.»;
в) 11-13 доакъош укх редакце дIаязде:
«11. Эфирни ха, кепайоазон моттиг хоржамашта хьалхара агитаци е, сетевой издане агитационни материалаш чуоттае д1а ца луш духьале яр могаду, аргIа йолча комиссе, укх статьяй 9 даькъе белгалъяь уведомлени, белгалдаьча даькъе белаглъяьча хана дIа а ца луш:
1) паччахьалкхен йоацача телерадиовещане организацей, паччахьалкхен йоацача периодически кепайоазон изданей редакцеша;
2) кIира цхьаннел кIезигах арадувлача паччахьалкхен кепайоазон изданей редакцеша;
3) лаьрххIа телеканалаш, радиоканалаш, телепрограммаш, радиопрограммаш арахецача телерадиовещане организацеша, лаьрххIача периодически кепайоазон изданеша;
4) сетевой изданей редакцеша.
12. Дуккханешка хоам бара средстваш арахеца организацеш, сетевой изданей редакцеш декхарийла я укх статьяй 9 даькъе белгалъяь эфирни ха, кепайоазон моттиг, агитационни материалаш сетевой изданешка чуоттаеш услугаш мах боацаш а маьхах а яларах дола документаш, кхадж тессача дийнахьа денз кхаь шерал кIезагах йоацача ханна лораде.
13. Телерадиовещане организацей каналашка хоржамашта хьалхара агитаци е эфирни ха ялар, периодически кепайоазон изданешка кепайоазон моттиг ялар, сетевой изданешка агитационни материалаш чуоттаяр кхоачашду, телерадиовещане организаценца, периодически кепайоазон редакцеца, сетевой изданеца, кандидато хоржамий объединене, белгалъяь эфирни ха, кепайоазон моттиг лургйолаш, услугаш ялалехьа йоазонца оттадаьча договора кIийлен тIа.»;
19) 35 статьяй 4 дакъа укх редакце дIаязде:
«4. Кандидатий списка регистраци яь хоржамий обьединени, регистраци яь кандидат, декхаре овтт, агитационни мероприятешка цхьана дакъа лаца, федеральни законо белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача. Цхьана дIахьоча агитационни мероприятешка дакъа лаца йиш я, духхьал регистраци яьча кандидатий шоай (цу даькъе хоржамий обьединене цIерах цу хоржамий обьединене хьалхатеттача кандидатий), федеральни законо белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача. Нагахьа санна кандидатий списка регистраци яьча хоржамий обьединене, регистраци яьча кандидато укх статьяс дIадехар кхоачаш ца а деш, агитационни мероприяте цхьана дакъа ца лоацаш Iийча, кандидатий списка регистраци яьча хоржамий обьединене, регистраци яьча кандидата агитационни мероприяте цхьана дакъа лацара декхарашта къоастадяь эфирни хан дакъа, дIа-хьа декъ, цу цхьана дIахьоча агитационни мероприяте кхыча доакъашхота юкъе (цу даькъе цу мероприяте цхьа доакъашхо мара хургвеце а), федеральни законо белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача.»;
20) 38 статьяй 3 дакъа укх редакце дIаязде:
«3. Агитационни кепайоазон материалаш хьаеш а дIатохаш а балхаш хьадеш (услугаш еш) йола организацеши индивидуальни предпринимателаши декхаре ба, хоржамий объединенешта шоай балхех (услугех) цхьатарра мах балара условеш оттае. Белгалъяча организацеша а индивидуальни предпринимателаша а кепайоазон агитационни материалаш хьаярах деча балхех е услугех боаккхача маьхах (Российски Федераце валютах) дола сведенеш аргIа йолча организацено, аргIа йолча предприниматело кепатоха деза, депутаташ харжара хоржамаш дIадахьарах бола хоам официально кепатехача (бовзийтача) дийнахьа денз 30 денал тIехьа а ца доаккхаш, цу ханачухь законо белгалъяьча хоржамий комиссе дIадала а деза уж. Белгалдаьча сведенешца комиссе дIадала деза организацен цIи, юридически адрес, налогаш луш волчун идентифиционни таьрахь, (индивидуальни предприниматела тайпан цIи, цIи, даь цIи, из вахаш йолча Российски Федераце субъекта района, города, кхыча нах бахача пункта цIи).»;
21) 39 статье:
а) 4 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча предложенеца: «Цу условешца мегийташ да хоржамашца бувзабеннача хоржамий обьединене къахьегамах дола кхайкадараш (кхыдола хоамаш), нагахьа санна кхайкадарашка (кхыдолча хоамашка) царех луш бола мах, малагIча хоржамий обьединене хоржамий фондера, малагIча кандидата хоржамий фондера дIабеннаб аьнна белгалдой.»;
б) 11 дакъа укх редакце дIаязде:
«11. Нагахьа санна харцйола кепайоазон агитационни, аудиовизуальни а кхыйола а агитационни материалаш, кхыйола материалаш, укх Законо дIадехараш толхадеш дIа-хьа йоаржаяр хилча, иштта телерадиовещане организацено, кепайоазон издане редакцено, сетевой издане редакцено, укх Законо оттаяь аргIа толхаяь хилча, хоржамашта хьалхара агитаци еча хана, аргIа йола комисси декхарийла я бокъолораяра органашка, суде, дукханешка хоам бара средствашта тIахьожам бара а бIаргаIунал дара а декхарашта йолча, кхоачашдара Iаьдала органага а хоам бе, цу даькъе электронни, дуккханешка кхоачача коммуникацей, хоам бара технологей а бувзамий а органага, бокъо йоацаш агитационни къахьегам соцабарах дехаш, законаца йоаца агитационни материалаш хьаяха ала а иштта телерадиовещане организаци, кепайоазон издане редакци, сетевой издане редакци а цар даржера нах а бехктокхаме оза аьнна, Российски Федераце законодательстваца нийса.»;
22) 41 статьяй 6 даькъа ший низ дIабаьнна лархIа;
23) 50 статье:
а) тIатохар де ер чулоацам болча 21 даькъаца:
«21. ТIема доакъошка, тIаваха хала долча е гаьнарча моттигашка вIашагIъехка хоржамий участкашка йола, даькътIарча комиссено кхадж тоссалга ханал хьалха соцадарах хоам бар могаду, укх статьяй I даькъо отта ма дарра, нагахьа санна берригача, харжархой списка юкъебихьача харжархоша кхадж тассар чакхдаьккха дале.»;
б) 12 дакъа укх редакце дIаязде:
«12. Нагахьа санна Российски Федераце хоржамех дола законодательство толхадича, хоржамий комиссен доакъашхо хьем боацаш декхарех мукъавоалийт, тIахьежар а кхыбола нах а кхадж тассара фусамера арабоах. Хоржамий комиссен доакъашхо, декхарех мукъавалийтарах, тIахьежар а кхыбола нах а кхадж тассара фусамера арабахарах соцам тIаэц участкови комисси йолчара судо. АргIа йола суда соцам кхоачашбара Iалашо ю бокъо лораяра органаша. Бокъо лораяра органаша иштта кхоачо ю, федеральни законашца нийса, кхадж тассара фусаме а хоржамий участка доазон тIа гражданий кхерамзле а юкъарлен лостам а лорабара.»;
24) 51 статье:
а) даькъе дешаш «10 денал хьалха а доацаш» хувца дешашца «20 денал хьалха а доацаш»;
б) даькъе дешаш «10 денал хьалха а доацаш» хувца дешашца «20 денал хьалха а доацаш»;
в) 10 даькъе дешашта «тайп-тайпарча хоржамий обьединенеша хьожабаь тIахьежараш» тIехьа тIатохар де дешашца «юкъарлен тIахьожама субьектех цхьанне»;
25) 52 статьяй:
а) 1 даькъа шоллагIча абзаце дешаш «цу хоржамий участке, бехке беш а бехке хеташ дегабуам баь а» хувца дешашца «, бакъда шоай хьакъехьа Российски Федераце Уголовно-процессуальни кодексаца нийса, бехкам оттабаь бале, кхадж тассара фусаме кхача аьттув хургбоацаш»;
б) 2 даькъе дешаш «укх Закона 51 статьяй 9 даькъо» хувца дешашца «укх Закона 51 статьяй 2 даькъаца»;
в) 12 даькъе дешашца «тайп-тайпарча кандидаташа, хоржамий объединенеша хьожабаь тIахьежараш» тIехьа тIатохар де дешашца «юкъарлен тIахьожама субъектех цхьанне»;
26) 53 статьяй 2 даькъа 5 пункте дешаш «е цаI йолча хоржамий округа» дIадаха;
27) 54 статьяй 28 даькъе тIатохар де ер чулоацам болча предложенеца: «Нагахьа санна протокола копи копировальни техниках пайда ца эцаш хьадеш хилча, копе тIа даькътIарча комиссей доакъашхой тайпан цIераш, цIераш, даьй цIераш язъе а езац, цар кулгаш язде а дезац.»;
28) 56 статьяй 7 дакъа укх редакце дIаязде:
«7. Сводни таблица тIа кулгаш язду комиссе председатела (председатела заместитела), секретаро).»;
29) 67 статьяй 1 даькъе дешаш «укх Закона 19 статьяй 9 даькъе белгалдаьр» хувца дешашца «ший хьакъехьа Федеральни закона 351 статьяйца нийса кулгаш яздар гулде ца дезача»;
30) 68 статья укх редакце дIаязъе:
«Статья 68. Кандидаташа шоаш хьалхататтара аргIанца хьалхататтар
1. Муниципальни образоване представительни органа депутаталла кандидаташа, шоаш хьалхататтара аргIах хьалхататтар кхоачашду, нагахьа санна можоритарни системах хоржамаш дIахьош хилча, окружной комиссенга (из ца хилча- муниципальни образоване хоржамий комиссенга) хоам а беш, цо кандидаташта регистраци а еш, тIехьагIа кандидаташа шоаш хьалхататтар хьалллацара кулгаш яздар гул а деш, Федеральни законои укх Законои белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача.
2. Укх Закона 67 статья 1 даькъо белгалбаь хоам, цунца дIатоха документаш а дIаэц аргIа йолча хоржамий комиссено, паспорт е гражданина паспорта меттел дола документ дIахьекхача (укх Закона 67 статьяй 3 даькъаца нийса хоам бар кхоачашду кхыча гражданино, кандидата личноста тешал ду паспорта е гражданина паспорта меттел долча документа нотариальни тешал даь копи дIаделча). Паспорта е гражданина паспорта меттел долча документа копена тешал ду, заявлени дIаийцача саго кулг а яздеш, заявленех дIатох.
3. АргIа йолча хоржамий комиссено кандидата дIалу документаш дIаэцарах дола йоазонца даь тешал, укх Закона 67 статьяй 3 даькъаца нийса, уж дIаийцчул тIехьагIа, уж дIаийца ха а хан-юкъ а оттаеш.
4. Кандидаташа депутаталла шоаш хьалхататтар кхоачашдац, нагахьа санна муниципальни образоване представительни органа депутаташ харжар пропорциональни хоржамий системах кхоачашдеш дале, укх Закона 4 статьяй 2 даькъа 2 пункте белгал ма дарра.»;
31) 69 статьяй 1 даькъе:
а) йиълагIа предложени дIаяккха;
б) тIеххьарча предложенена тIатохар де дешашца: «Федеральни закона 38 статьяй 17 пункто белгалъяь моттиг ца лаьрхIача»;
в) тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Нагахьа санна цхьа мандат долча (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла депутатий мандател дукхагIа кандидаташта регистраци яь яле, цу хоржамий округе гIолла хьалдиза дезаш а долаш, кIийле хинна отт, хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссено, беррига кандидаташ дIабаха беза, цхьа мандат долча (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолларча кандидатий списка тIара, цунна тешал далехьа.»;
32) 70 статьяй 1 даькъа тIара хьалхара предложени укх редакце дIаязъе:
«1. Ше хьалхатоттача аргIах эттача кандидато е хоржамий обьединене списка системах хьалхатетта хилча, укх Законо белгалъяьча аргIанца нийса, хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссе, нагахьа санна окружной комисси вIашагIъелла яле, окружной хоржамий комиссе дIалу, укх Закона 19 статьяй 1-4 доакъошка белгалдаь документаш.»;
33) 71 статье:
а) 1 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Кулгаш яздар гулдеш хилча кхоачашду укх Закона 20, 68 статьяша а 201 статьяй 9 даькъо а дIадехараш.»;
б) 3 даькъа тIара хьалхара предложени укх редакце дIаязъе:
«3. Кулгаш яздара листаш хьаю, аргIа йолча хоржамий фонда рузкъах, Федеральни закона № 6, 7.1, 8 тIатохарашца нийса йолча кепашца.»;
34) 74 статье:
а) 5 дакъа укх редакце дIаязде:
«5. Нагахьа санна, кхадж тоссача денга, цхьа мандат долча (дукха мандаташ долча) хоржамий округе гIолла, депутатий оттадаьча мандател кIезигах е нийса регистраци яь кандидаташ хилча е цаI йолча хоржамий округе регистраци яь цхьа кандидат хилча е цхьаккха а регистраци яь кандидат ца хилча, цу тайпарча хоржамий округе гIолла кхадж тассар, аргIа йолча хоржамий комиссен соцамах тIехьадоаккх, кхаь беттал дукхагIа а доацаш, совнагIа кандидаташ хьалхататтара духьа а дIахо хоржамий дераш кхоачашдара декхарашта а, укх статьяй 7 даькъо белгалъяь моттиг ца лаьрхIача.»;
б) 7 дакъа укх редакце дIаязде:
«7. Нагахьа санна, укх статьяй 5 даькъо белгалдаь хьалаш оттарах, цхьа мандат долча хоржамий округе (представительни органий депутаташ хоржаш) регистраци яь цхьа кандидат мара висса ца хилча, кхадж тассар дIахьу цхьан кандидатурах. Цу моттиге, из хьахержа лоархI, нагахьа санна цунна хоржамашка дакъа лаьцача харжархойх 50 процентал кIезигах боацачар кхадж тесса бале.»;
35) 76 статьяй 5 даькъа 2 пункте тIатохар де, ер чулоацам болча предложенеца:
«2) из хьалхатеттача хоржамий объединене кандидата къоастадаь средстваш, кандидата хоржамий фонда расход яр, вIашагIтехача тIехболча боарамал дукхагIа хила йиш яц, укх статьяй 6, 8, 9 доакъоша отта ма дарра;»;
36) 83 статьяй 1 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча предложенеца: «ЦаI йолча хоржамий округе гIолла, хоржамий обьединене бокъо я кандидатий цхьа список хьалхататта.»;
37) 84 статьяй 2 даькъа 3 пункте дешашта «хоржамий обьединене устава» тIехьа тIатохар де дешашца «(политически партеш ца лаьрхIача)»;
38) 86 статья укх редакце дIаязъе:
«Статья 86. Кандидатий цаI йолча списка регистраци е хоржамий документаш дIадалар
Кандидатий цаI йолча списка регистраци е хоржамий обьединене уполномоченни викало, хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссе дIалу Iобелгалдаь документаш:
1) цаI йола кандидатий список хьалхататтар хьаллоацаш, харжархоша кулгаш яздаь кулгаш яздара листаш (нагахьа санна кандидатий цаI йола список хьалхатотташ кулгаш яздар гулдеш хилча, укх Закона 20 статьяй 2 даькъо белгалбаьча боараме);
2) хоржамаш дIадахьар Iалашдеча хоржамий комиссе, кандидатий цаI йола список дIаенначул тIехьагIа хиннача хувцамех дола сведенеш, е укх Закона 19 статьяй 2, 4 доакъошца нийса хьалхагIа дIаеннача кандидатий цаI йолча списка тIарча, хIара кандидатах хувцам хиларах дола даннеш;
3) хоржамий обьединене хьалхара финансови отчет.»;
39) 88 статьяй 5 дакъа укх редакце дIаязде:
«5. Нагахьа санна кхадж тоссача денга, цаI йолча хоржамий округе регистраци яь кандидатий цхьа список хилча е цхьаккха а регистраци яь кандидатий список ца хилча, цаI йолча хоржамий округе гIолла кхадж тассар, аргIа йолча хоржамий комиссен соцамах тIехьадоаккх, кхаь беттал дукхагIа а доацаш, совнагIа кандидатий спискаш хьалхататтара духьа а дIахо хоржамий дераш кхоачашдара декхарашта а.»;
40) 90 статье:
а) 3 даькъа 1 пункте дешаш «средстваех яьча ерригача расходий тIехболча боарама 50 процент» хувца дешашца «средстваех яьча ерригача расходий тIехбола боарам»;
б) 4. Дакъа укх редакце дIаязде:
«4. Хоржамий объединене хоржамий фонда средстваех ерригача расходий тIехбола боарам, пхи миллион сомал совнагIа хила йиш яц.»;
41) 95 статье:
а) 1 даькъе дешашта «политически парте» т1ехьа т1атохар де дешашца «(цун региональни отделене»;
б) 12 даькъе дешашта «политически парте» т1ехьа т1атохар де дешашца «политически парте (цун региональни отделене) массаза а болх беш йола коллегиальни орган»;
в) т1атохар де ер чулоацам болча 3-5 доакъошца:
«3. Кандидатий списка юкъе а вихьа регистраци а яь, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа беннача кандидата бокъо я, депутатски мандаташ дIаэцача (хьалдузача) шиннел дукхагIа доацаш дакъа лаца.
4. Кандидатий списка юкъе а вихьа регистраци а яь, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа бенна кандидат, белгалъяьча списка юкъера аравоакх «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни закона 71статьяй 18 даькъаца нийса белгалъяьча моттигашка.
5. Кандидатий списка юкъе а вихьа регистраци а яь, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа бенна кандидат, белгалъяьча списка юкъера аравакхарах бола соцам, кепе берзабу хоржамаш дIахьоча хоржамий комиссен соцамца, укх стаьяй 4 пункто белгал ма дарра.»;
42) ух закона 4, 5, 6 тIатохараш, шоай низ дIабаьнна лархIа.
Статья 2
Ер Закон низаца чIоагIденна болх бе долалу, ер официально кепатехача дийнахьа денз.

Глава
Республики Ингушетия Евкурнаькъан Б.Ю.
г. Магас
2019 шера 9 марта
№ 7-РЗ
___________________________________________________________

ГIАЛГIАЙ РЕСПУБЛИКА

ЗАКОН

«Г1алг1ай Республика Халкъа Гуллама депутаташ харжарах» долча Г1алг1ай Республика Закона юкъе, хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа

Т1аийцад
Г1алг1ай Республика
Халкъа Гуллама 2019 шера 6 марте

Статья 1
«ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутаташ харжарах» долча, 2007 шера 13 ноябрерча №40-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2007, 17 ноябре; 2009, 23 июне; 2011, 16 апреле, 7 июне, 9 июле, 18 августе, 24 ноябре; 2013, 12 январе, 31 августе; 2014, 8 ноябре; 2015, 2 апреле, 9 июне, 29 декабре; 2016, 16 апреле; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2016, 24 мае) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:
1) 16 статья укх редакце дIаязъе:
«Статья 16. Российски Федераце гражданаш харжархой списка юкъебахьара а юкъера дIабахара а аргIа
1. Харжархой спискашта юкъехьу, Российски Федераце беррига а кхадж тоссача денга хьинаре хоржамий бокъо йола гражданаш, укх Закона 5 статьяй 1 даькъаца нийса.
2. Российски Федераце гражданин, белггалча хоржамий участка харжархой списка юкъевахьара кIийле я, из цу хоржамий участка доазон тIа ваха моттиг йолга бакъдале, хIаьта «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни законо, укх Законо белгалъяьча моттигашка- гражданин цу участка доазон тIа хилар (ханна хилар), (нагахьа санна гражданина хьинаре хоржамий бокъо яле) бакъдале. Российски Федераце доазон т1а, бахаш болча а дIабаха хулача (ханна хулача) а моттигашка белггалча хоржамий участке хилар бакъдий оттаду, Российски Федераце гражданий Российски Федераце доазон тIа Российски Федераце законодательстваца нийса, гражданашта регистрационни учет яра органаша, х1аьта «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни законо, укх Законо белгалъяьча моттигашка — цу даькъе уполномоченни йолча кхыча органаша, организацеша а даржашкарча наха а.
3. ТIема доакъой доазонал арахьа баха тIема служащеш, харжархой списка юкьехьу, уж бахача моттигашка, юкъарча кIийлен тIа. ТIема даькъа доазон тIа бола тIема служашеш, цар дезалаш, тIема даькъа доазон тIа бахаш бола кхыбола харжархой, уж тIема даькъа доазан тIа бахар бакъдале, тIема даькъа аргIа йолча служба оттадаь дале е Российски Федераце гражданаш баха хулача а бахаш болча а моттигашка, ГIалгIай Республика доазан тIа регистрационни учет яра органаша, е тIема даькъа командира, гражданаш тIема даькъа штате оттабарах, призывах тIема служба тIахьийха болаш амар дале, кIийле хинна отт харжархой списка юкъебахьара.
4. Кхадж тоссача дийнахьа ше массаза вахача моттиге хургвоацача харжархочун бокъо я, ше волча моттигерча харжархой списка юкъехьо аьнна, хоржамий комиссе заявлени (дIахо укх даькъе-заявлени) яла, Российски Федераце Центральни хоржамий комиссено оттаяьча аргIанца нийса, (дIахо укх даькъе-аргIа). Заявлени дIаялара хан-юкъ оттаю, Российски Федераце Центральни хоржамий комиссено, кхадж тосса ди оттале 45 денал хьалхагIа а доацаш кхадж тоссача денал хьалхарча дийнахьа, моттигерча ханах 14 сахьатал тIехьагIа а доацаш. Харжархочо заявлени дIаялар могаду духхьала ше тIа а волаш, паспорт (паспорт хувцача хана — личность оттавара ханна дола удостоверени) дIа а гойта. Заявлени дIаяла йиш я федеральни паччахьалкхен хоама «ЦаI йола паччахьалкхен а муниципальни а услугий (функцей) система» порталах пайда а эцаш, паччахьалкхен а муниципальни а услугаш яра, дукха функцеш йолча центре гIолла. Заявлени дIаенна харжархо, из вахачара харжархой списка тIара дIавоаккх. Заявлени дIаенна харжархо, волча моттигерча харжархой списка тIа дIаязву, цхьан хоржамий комиссе. Заявлени дIа а енна кхадж тоссача дийнахьа, ше вахача моттигерча хоржамий комиссе хьавена харжархо, харжархой списка тIа дIаязву, хоржамий комиссен соцамах а цо ше ваха хиннача моттиге хоржамий участке кхадж тесса ца хилара а тешал даьчул тIехьагIа.
Харжархочо заявлени дIаяларах бола хоам, цу даькъе заявлени дIаеннача харжархочо кхадж тасса безача, из аргIанца нийса харжархой списка юкъевихьача хоржамий участках бола хоам а, чакх а баьккхе дIакхоачийт аргIа йолча доазон а даькътIарча а хоржамий участкашка, цу даькъе ГАС «Хоржамаш» пайда а эцаш. Заявленеш дIаеннача харжархой таьрахьах бола хоам, хоржамий участках къаьст-къаьста чуоттабу «Интернет» сете, аргIанца нийса.
5. Кхадж тоссача дийнахьа больницашка, санаторешка, салоIача цIеношка, дегабуам баь е бехке баь нах чубоахкабеча моттигашка а кхыйолча, ханна нах хулача моттигашка а хиларах, укх стаьяй 4 даькъаца белгалъяьча аргIанца нийса, шоаш болча моттигашка харжархой спискашта юкъехьо аьнна заявлени яла аьттув боацаш бисса харжархой юкъехьу, харжархой списка, иштта тIема даькъ тIа боаца эскархой, белгалъяь заявлени дIаяла аьттув боацаш биссарах, даькътIарча хоржамий комиссен соцамах, уж ханна болча хоржамий участке харжархой списка юкъехьу, цар шоаш язъяьча, кхадж тоссача денал хьалхарча дийнахьа, моттигерча ханна 14 сахьат далалехьа, даькътIарча хоржамий комиссе дIаеннача заявленей кIийлен тIа. Цунах бола хоам дIабохьийт, из харжархо вахача моттиге, харжархой списка юкъевихьача даькътIарча хоржамий комиссе, ГАС «Хоржамаш» пайда а эцаш. Из хоам дIаийцача даькътIарча хоржамий комиссено, харжархой списка аргIа йолча мугIа тIа белгало ю: «Юкъевихьав № йолча хоржамий участка харжархой списка», хоржамий участка таьрахь а оттадеш.
6. Российски Федераце гражданаш ц1енах беха нах лоарх1аш бале е миграце даькъе кхоачашдара 1аьдала федеральни органага а цун доазон органага а шоаш ц1енах беха нах ларх1ар бакъдар дехаш ходатайство елча, уж юкъехьу ГIалгIай Республика доазон тIа, уж ханна болча моттиге, паспорта е гражданина паспорта меттел долча документа, иштта белгалъяьча органаша хьаденнача арг1а йолча документий кIийлен тIа.
АргIа йолча хоржамий участка доазон тIа регистрация яь харжархой, харжархошта йовзийта харжархой список дIаенначул тIехьагIа, иштта моллагIча а кхыча бахьанах харжархой списка юкъе ца хьош бита харжархой, совнагIа дIаязбу даькъ тIарча хоржамий комиссено харжархой списка тIа, паспорта е гражданина паспорта меттел долча документа, ийшача хьале из харжархо, цу хоржамий участка доазон тIа ваха моттиг йолга бакъду документаш (нагахьа санна Российски Федераце доазон тIа ваха моттиг еце-1еш вола моттиг)
7. Харжархо харжархой списка тIа цхьан хоржамий участке мара дIаязве йиш яц. Нагахьа санна Российски Федераце гражданин тайп-тайпарча хоржамий участкашка, цхьан хоржамашка дIаязваь хилар, доазон комиссено гучадаьккха дале, аргIа йолча комиссено, харжархой спискаш даькъ тIарча хоржамий комиссене дIаялалехьа, цу белгалъяьча спискаш тIа гучадаьнна гIалаташ е нийса доацараш дIадахара болх дIахьу.
8. Кхадж тоссалга йисте даьнна харжархой кхаджамаш дагарде доладича, харжархой списката юкъе цхьаккха а тайпара хувцамаш делга дийхка да.»;
2) 17 статьяй 3 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Российски Федераце гражданин, харжархой списка юкъера дIаваккхар, доазонтIарча хоржамий комиссен председателои секретарои кулг а яздаь (укх Закона 15 статья 10 даькъо белгалъяча моттиге, -даькътIарча хоржамий комиссен председателои секретарои) цу комиссен мохьарца тешал а даь, кхочашду официальни документий кIийлен тIа, цу даькъе лакхе латтача доазонтIарча хоржамий комиссе, харжархо кхыча хоржамий участке харжархой списка юкъевахьарах болча хоамах. Цу моттиге харжархой списка тIа а ГАС «Хоржамаш» база тIа оттаю, Российски Федераце гражданин списка тIара дIаваьккха ха а бахьан а. Харжархой списка тIа даьча йоазонна тешал ду, даькъ тIарча хоржамий комиссен председатело кулг а яздеш.»;
3) 18 статьяйна тIатохар де ер чулоацам болча 12 даькъаца:
«12. ГIалгIай Республика заIапхошта социальни Iалашо яра а социальни новкъостал дара а кхоачашдара Iаьдала органаш дехарийла я, хоржамий комиссешта га-лоадам бе, заIап болча Российски Федераце гражданашта, цар дегIамашка долча цамагарий терко еш а иштта белгалбаьча гражданашта ца хилча даргдоаца новкостал деш, цар вIаши юкъа баьча бартага хьежжа.»;
4) 19 статьяй 2 даькъа 11 пункте дешаш «открепительни удостоверенеш, кхыдараш» дIадаха;
5) 20 статьяй 2 даькъа 9 пункт ший низ дIабаьнна лархIа;
6) 21 статья укх редакце дIаязъе:
Статья 21. ДаькътIара хоржамий комиссеш вIашагIъйохкара аргIа
1. ДаькътIара хоржамий комиссей полномочеш кхоачашью, «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни законо дIадехарашца нийса вIашагIъехкача даькътIарча хоржамий комиссеша. ДаькътIарча хоржамий комиссей оттам тоабарах хетараш дIадала оттадаьр 30 ди ха я.
2. Укх Закона 2 а 3 доакъошца нийса вIашагIъехка хоржамий участкашка даькътIара хоржамий комиссеш вIашагIъйохк «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх» долча Федеральни законо оттаяьча аргIанца нийса, кхадж тосса ди отталехьа 15 и денал кIезигах йоаца ха йиссача, хIаьта геттара лоархIамеча моттигашка-кхадж тоссача денал хьалхарча дийнахьа.»;
7) 23 статье:
а) 1 даькъе дешаш «открепительни удостоверенешца,» дIадаха;
б) 9 даькъе дешашта «кандидатий списка регистраци яьча» тIехьа тIатохар де дешашца «Российски Федераце Юкъарлен палата, ГIалгIай Республика Юкъарлен палата (дIахо-юкъарлен тIахьожама субьекташ)»;
в) 11 даькъе дешаш «ший лоIамаш лорадеча юкъарлен обьединене тIахьежачо» хувца дешашца «из тIахьежар хьожаваьча хоржамий обьединене, юкъарлен тIахьожама субьекто.»;
г) 111 даькъе дешаш «Хьожаваь, хоржамий обьединени» хувца дешашца «Хьожаваь хоржамий обьединени, юкъарлен тIахьожама субьект»;
д) 13 даькъе:
1 пункте дешаш «хоржамий комиссе долча открепительни удостоверенешца, открепительни удостоверенеш дIадалара реестраца» дIадаха;
8 пункте дешашта «хоржамий обьединене», тIехьа тIатохар де дешашца «юкъарлен тIахьожама субьекта,»;
8) 311 статье:
а) 5 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Нагахьа санна харжархо заIап вале, бахьан из долаш кулгаш яздара листа тIа кулг язде а из яздаь ха оттае а цамогаш вале, цун бокъо я кхыволча, комиссен доакъашхочунгара, кандидатагара, хоржамий обьединене уполномоченни викалгара, финансови дешаех уполномоченни воацача, кандидата, хоржамий обьединене тешам бенна саг воацача харжархочунгара новкъостал лаха. Цу моттиге харжархочоа новкостал деча сага тайпан цIи, цIи, даь цIи, паспорта е паспорта меттел личность белгалвеча документа сери а таьрахь а оттаде деза кулг яздеча графа чу.»;
б) 6 даькъа т1атохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх» долча Федеральни закона 2 статьяй 5 подпункте белгалдаьча сведенешца, вахача моттига адресаца реквизиташ ца хилар могаду (Российски Федераце субьекта, района, города, кхыча, нах бахача пункта, улица цIи, цIен а квартира а таьрахь), нагахьа санна из цхьан оттаме духьале еш деце, харжархой кулгаш яздар гулдеча сага, вахача моттига башхалоний терко а еш.»;
9) 56 статье:
а) 14 даькъе дешаш «открепительни удостоверенеш,» дIадаха;
б) тIатохар де ер чулоацам болча 15 даькъаца:
«15. Халкъа Гуллама депутаташ хьахоржаш хоржамий кампани дIахьоча хана, ГIалгIай Республика Хоржамий комиссена хоржамашта кийчо е а д1адахьа а республикански бюджетера хьакъоастадаь а карара финансови шу чакхдоалаш, Российски Федераце Центральни банка учрежденешка е публични акционерни юкъарлен «Россе Сбербанк» филиалашка хьайийллача счеташ тIа долча ахчаех (цу даькъе доазонтIарча хоржамий комиссей декхарашта, ГIалгIай Республика Хоржамий комиссено, уж, ший счета тIа республикански бюджетера хьаденна уж ахчаш, дIа-хьа хьожадарах болча цун соцамах дIа а дахьийта), дIадахьийта деза хоржамий комиссеша карарча финансови шера, цаI йолча бюджета счета тIа, царех пайда эца беза, аргIа йола хоржамий кампани дIаяхьара декхараш кхоачашдаь даллалца.»;
10) 65 статьяй 12 даькъа тIатохар де ер чулоацам болча абзацаца:
«Укх закона 16 статьяй 4 даькъо оттаяьча аргIанца нийса, шоаш болча моттиге харжархой спискашта юкъебахьарах дехаш, хоржамий участке заявленеш чуенна яле, иштта 500-нел кIезигах болча харжархошта регистраци яьча хоржамий участке, цига хоржамий бюллетенаш чакхдахара програмно-технически комплексех пайда эцаш бале, аргIа йолча доазон хоржамий комиссен соцамах, хоржамий бюллетений таьрахь совдоаккх.»;
11) 66 статья ший низ дIабаьнна лархIа;
12) 67 статье:
а) 4 даькъа хьалхарча предложене дешашта «даькъ тIарча комиссен (пломбаш тох)» тIехьа тIатохар де дешашца «, иштта хоам бу, цу хоржамий участке харжархой списка юкъебихьача харжархой таьрахьах, кхыча хоржамий участке хиларах списка юкъера дIабаха аьнна заявлени енна, дIабаьхача харжархой таьрахьах, иштта укх хоржамий участке, шоаш болча моттиге харжархой списка юкъехьо аьнна заявлени еннача харжархой таьрахьах»;
б) 6 даькъе:
дешаш «, нагахьа санна харжархочо открепительни удостоверенеца кхадж тоссаш бале, — иштта открепительни удостоверени дIагойтача» дIадаха;
дешаш «харжархочоа открепительни удостоверени дIаденна деце, из» хувца дешаца «харжархо»;
в) 7 даькъе тIеххьара предложени дIадаяккха;
г) 15 дакъа укх редакце д1аязде:
«15. Нагахьа санна, Российски Федераце хоржамех дола законодательство толхадича, хоржамий комиссен доакъашхо хьем боацаш декхарех мукъавоалийт, тIахьежар а кхыбола нах а кхадж тассара фусамера арабоах. Хоржамий комиссен доакъашхо, декхарех мукъавалийтарах, тIахьежар а кхыбола нах а кхадж тассара фусамера арабахарах соцам тIаэц, участкови комисси йолчара судо. АргIа йола суда соцам кхоачашбара Iалашо ю бокъо лораяра органаша. Бокъо лораяра органаша иштта кхоачо ю, федеральни законашца нийса, кхадж тассара фусаме а хоржамий участка доазон тIа гражданий кхерамзле а юкъарлен лостам а лорабара.»;
13) 68 статьяй 10 даькъе дешашта «тайп-тайпарча хоржамий обьединенеша хьожабаь тIахьежараш,» тIехьа тIатохар де дешашца «юкъарлен тIахьожама субьектех цхьанне,»;
14) 69 статье:
а) 1 даькъе дешаш «укх хоржамий комиссене а дегабуам баь е бехк баь ха деш чубоахкача моттигашка бале» хувца дешашца «», бакъда шоай хьакъехьа Российски Федераце Уголовно-процессуальни кодексаца нийса бехкам оттабаь бале, цар кхадж тоссача фусаме кхача аьттув хургбоацаш»;
б) 12 даькъе дешашта «тайп-тайпарча хоржамий обьединенеша хьожабаь тIахьежараш,» тIехьа тIатохар де дешашца «юкъарлен тIахьожама субьектех цхьанне,»;
15) 70 статья укх редакце дIаязъе:
«Статья 70. ДаькътIарча хоржамий комиссен кхадж тассара чаккхенах дола протокол
1. ДаькътIарча хоржамий комиссено кхадж тассара чаккхенех бола ший соцам боараме берзабу, аргIа йолча хоржамий участке.
2. Кхадж тассара чаккхенех дола протокол электронни кепе оттадар могаду.
3. Нагахьа санна даькътIарча хоржамий комиссен кхадж тассара чаккхенех дола протокол каьхата кепе оттадаь дале, из цхьан листа т1а хила деза. Геттара лоархIамеча моттигашка из цхьан листал дукхаг1а оттадар могаду, цу моттиге царех хIара листа т1а таьрахь оттадаь, цига мел болча даькътIарча хоржамий комиссен дош отташ болча доакъашхоша кулгаш яздаь тешал даь а хила деза, даькътIарча хоржамий комиссен мохьар а оттадаь. ДаькътIарча хоржамий комиссен кхадж тассара чаккхенех долча протокола т1а хила деза:
1) экземпляра таьрахь;
2) хоржамий ц1и, кхадж тесса ди, хоржамий округа ц1и а (е) таьрахь;
3) дош «Протокол»;
4) кхадж тассара фусама адрес, хоржамий участка таьрахь а оттадеш;
5) протокола муг1араш укх 1обелгалъяьча арг1ах:
мугIа 1: кхадж тассар чакхдоалача юкъа харжархой списка юкъе бихьача харжархой таьрахь;
мугIа 2: даькътIарча хоржамий комиссено дIаийцача хоржамий бюллетений таьрахь;
мугIа 3: ханал хьалха кхадж тессача харжархошта дIаденнача хоржамий бюллетений таьрахь;
мугIа 4: кхадж тоссача дийнахьа, даькътIара хоржамий комиссено харжархошта кхадж тоссача фусаме дIаденнача хоржамий бюллетеней таьрахь;
мугIа 5: кхадж тоссача дийнахьа кадж тоссача фусамал арахьа кхадж тессача харжархошта дIаденнача хоржамий бюллетений таьрахь;
мугIа 6: дIадоадаьча хоржамий бюллетений таьрахь;
мугIа 7: кхадж тассара, дIа-хьа хьош йолча ящикаш чу долча бюллетений таьрахь;
мугIа 8: кхадж тассара стационарни ящикаш чу долча бюллетений таьрахь;
мугIа 9: бакъдоацача бюллетений таьрахь;
мугIа 10: бакъдолча бюллетений таьрахь.
Укх Закона 71 статьяй 21 даькъо белгалдаь даннеш чудахьара, даькътIарча хоржамий комиссен протоколаца иштта хила деза 1обелгалдаь муг1араш а:
мугIа 11: доадаьча бюллетений таьрахь;
мугIа 12: хьаэцача хана д1а ца лоарх1аш диссача бюллетений таьрахь.
Кхадж тассара чаккхенех долча протокола 13-ча а кхы дIахо а долча мугIарашка, дIаязъю кандидатий спискашта регистраци яьча хоржамий обьединеней цIераш, уж хоржамий бюллетене дIаязъяра аргIанца, кандидатий хIара спискана тессача харжархой кхаджамий таьрахь.
6) даькътIарча хоржамий комиссе кхадж тоссача дийнахьа а харжархой кхаджамаш дагардаь даллалца а хьаденна лоткъамех (заявленейх) дола, протоколах дIатоха сведенеш;
7) хоржамий комиссен председатела, председатела заместитела, секретара а кхыболча дош оттача доакъашхой тайпай цIераш, цIераш а цар яздаь кулгаш а (нагахьа санна протокол цхьан листал дукхагIча каьхаташ тIа оттадаь дале-протокола хIара листа тIа);
8) протокола тIа (нагахьа санна протокол цхьан листал дукхагIча каьхаташ тIа оттадаь дале-протокола хIара листа тIа) кулгаш яздаь ди, ха (сахьаташ, миноташ);
9) даькътIарча хоржамий комиссен мохьар (протокол каьхата тIа оттадаь дале).
4. Укх статьяй 3 даькътIа белгалдаь таьрахьаш протокола тIа оттаду таьрахьашца а йоазонца а.»;
16) 71 статье:
а) 3 даькъе:
шоллагIа предложени дIаяккха;
кхоалагIча предложене дешаш «открепительни удостоверенешца а» дIадаха;
б) 5 даькъе:
1 пункт укх редакце дIаязъе:
«1) кхадж тассар чакхдоалача ханага, харжархой спискашта юкъебихьа харжархой («Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни законо а укх Законо а оттадаьча бахьанех арабаьнна харжархой ца лаьрхIача);»;
пункташ 5 – 7 шоай низ дIабаьнна лархIа;
в) 6 даькъа пункташ 5 – 7 шоай низ дIабаьнна лархIа;
г) дакъа 61 ший низ дIабаьнна лархIа:
д) 7 даькъе дешаш «доакъошка 6 а 61 а» хувца дешашца «6 даькъе»;
е) 21 дакъа укх редакце дIаязде:
«21. ДаькътIарча хоржамий комиссен дагабовла бокъо йолча доакъашхой а тIахьежараш а дIа-хьа нийсдаь хоржамий протоколаш дайза баьлча, кхадж тассара чаккхен протоколе чудихьа даннеш контрольни в1ашкаоттара тохкам бу. Нагахьа санна, хьоахадаь контрольни даннеш вIашкадахкар кхоачаш ца дой, даькътIарча хоржамий комиссено соцам тIаэц, хоржамий чаккхенех долча протокола, е дерригача, е къаьсттача мугIарашта цIаькха а лархIар кхоачашде, цу даькъе харжархой бюллетений а цIаькха лархIар а деш. Нагахьа санна цIаькха баьча тохкамах а, хоржамий чаккхенех долча протокола 2, 3, 4, 5, 6-чеи мугIарашка контрольни вIашкадахкар юха а кхоачаш ца дой, даькътIарча хоржамий комиссено йоаггIаш йола акт оттаю, хоржамий чаккхенех долча протокола IотIайолла, иштта хоржамий чаккхенех долча протокола лаьрххIача мугIарашка шоайла эргаш дола даннеш IотIаяьзду: 11-ча мугIаре «Доадаьча хоржамий бюллетений таьрахь»; 12-ча мугIаре «Хьаэцача хана ца лоархIаш дисача хоржамий бюллетений таьрахь». Нагахьа санна хоржамий чаккхенех долча протокола 2-ча мугIар тIа доаладаь таьрахь, хоржамий чаккхенех долча протокола 3, 4, 5, 6-чеи мугIарашка долча таьрахьел дукхагIа хилча, цу 2-ча мугIар тIа латтача таьрахьаи, 3, 4, 5, 6-чеи мугIарашка долча таьрахьаштеи юкъера эргал 11-ча мугIар тIа IотIахьу, цигга 12-ча мугIар тIа «0» таьрахь а оттадеш. Нагахьа санна хоржамий чаккхенех долча протокола 2, 3, 4, 5, 6-чеи мугIарий вIашагIтеха таьрахь, хоржамий чаккхенех долча протокола 2-ча мугIар тIа латтача таьрахьал дукхагIа хилча, 3, 4, 5, 6-чеи мугIарий долча таьрахьаштеи 2-ча мугIар тIа латтача таьрахьаи юкъера эргал I2-ча мугIар тIа IотIахьу, цигга 11-ча мугIар тIа «0» таьрахь а оттадеш. Нагахьа санна цIаькха а, тIехьара-тIа лархIар даьчул тIехьагIа, хоржамий чаккхенех долча протокола хувцараш юкъедахьа дезаш хилча, протокола керда бланк хьалйиза еза, хIаьта цун шеръяьча кепа юкъехьу доагI-доагIа хувцараш. Нагахьа санна контрольни вIашкадар кхоачашдой, 11-чеи 12-чеи мугIарашка «0» таьрахь оттаду.»;
ж) 22 даькъе:
дешаш «дIахьоарчадаь открепительни удостоверенеш» дIадаха;
дешаш «дIахьоарчадаьча дерригача открепительни удостовереней юкъара таьрахь» дIадаха;
з) 31 даькъе:
дешаш «протокола 1 – 18 мугIарашка нийса доацар гучадаьккхад» хувца дешашца «протокола 1 – 12 мугIарашка нийсдаьраш»;
дешаш «протокола 1 – 18 мугIарашка нийса доацар гучадаьккхад» хувца дешашца «протокола 1 –12 мугIарашка нийсдаьраш»;
дешаш «19 мугIар чу нийсде дезараш» хувца дешашца «13 мугIар чу нийсде дезараш»;
17) 72 статье:
а) 7 даькъа 5 пункт ший низ дIабаьнна лархIа;
б) 9 даькъа 3 пункт ший низ дIабаьнна лархIа;
18) 73 статье:
а) 2 даькъа 31 пункт ший низ дIабаьнна лархIа;
б) 12 даькъа шоллагIа предложени укх редакце дIаязъе: «Протоколах дIатох сводни таблица, шийца ерригача доазон хоржамий комиссей кхадж тассара чаккхенех дола протоколашкара дизза даннеш тIа а долаш.»;
19) 79 статьяй 3 даькъе дешаш «открепительни удостоверенеш» дIадаха;
20) 80 статье:
а) 1 даькъе дешашта «политически парте» т1ехьа т1атохар де дешашца «(цун региональни отделене)»;
б) 2 даькъе дешаш «политически парти» хувца дешашца «коллегиальни массаза болх беш йола, политически парте (цун региональни отделене) кулгулду орган»;
в) тIатохар де ер чулоацам болча 4 – 6 доакъошца:
«4. Кандидатий списка юкъевихьача, регистраци яьча, депутатски мандаташ д1а-хьа декъа мукъа беннача кандидата бокъо я, депутатски мандат хьалдузача (д1аэцача) шиннел дукхагIа доацаш дакъа лаца».
5. Кандидатий списка юкъевихьа регистраци яь, депутатски мандаташ дIадекъа мукъа бенна кандидат, списка юкъера дIавоаккх, «Российски Федераце гражданий хоржамий бокъонии референдуме дакъа лацара бокъонии керттерча гарантейх долча» Федеральни закона 71 статьяй 18 пункто белгалъяьча моттигашка».
6. Регистраци яь, депутатски мандаташ дIа-хьа декъа мукъа бенна, кандидат списка юкъера д1аваккхарах бола соцам кепе берзабу, укх статьяй 5 даькъо белгалъяьча кIийленашца белгал ма дарра, ГIалг1ай Республика Хоржамий комиссен соцамца.»;
21) Закона 3 тIатохар укх редакце дIаязде:
«ТIатохар 3
«ГIалгIай Республика Халкъа
Гуллама депутаташ харжарах» долча ГIалгIай Республика Закона

КХАДЖ ТАССАРА ЧАККХЕНЕХ ДОЛЧА ПРОТОКОЛА ЮКЪЕДИХЬА КОНТРОЛЬНИ ВIАШИ ДУСТАРАШ (ТАЬРАХЬАШЦА БЕЛГАЛДАЬД УКХ ЗАКОНА 70 СТАТЬЯЙЦА ТАЬРАХЬАШ УВТТАДАЬ ПРОТОКОЛА МУГIАРАШ)

1 дукхагIа е нийса3+4+5
2 нийса3=4+5+6+11-12
7+8нийса 9+10
10 нийса 13+протокола деррига тIехьа доагIа мугIараш».
Статья 2
1. Ер Закон низаца чIоагIденна болх бе долалу ер официально кепатехача дийнахьа денз.

ГIалгIай Республика
Мехкда Евкурнаькъан Б.Ю.
г. Магас
2019 шера 9 марта
№ 8-РЗ

№ 37-38 (12172-173), ера, 14 март, 2019 шу / Четверг, 14 марта 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *