Дезде книжкаш, уж вай кIоарга Iилма да

Вай мехка дерригачадунен книжкай ди дездеш хьайоагIаш цIай-моттигаш хулий хац сона, амма бакъда, доазол арахьарча паччахьалкхенашка геттара лоархIаме а, хоза белгалдеш а хулаш бола хоам ба, массайолча библиотекаша из мо дола книжка-гойтамаш юкъедахар.

Культуран халкъа Iадаташ, е сердалон дагалоацамаш бахьан а увтташ хьатIаийца дIачIоагIъенна ваIад а йолаш, вешта къаьстта книжкаш а исбахьален е дешара лоархIам а хинна, уж белгалдирца хьакъоастадеш хьадоагIаш да, из книжкаш дездар духьа отташ дола хьамсара ди. Из дагалаьца тайп-тайпара книжкай чулоацам бовзийташ гойтамаш а, ярмаркаш а хул дIакхохьаш паччахьалкхен а шахьарий а дешара гIишлошка. Вайцига цу хозача денах лаьца вай дешара тIехьлен малагIа къахьегамаш дIакхохь хар духьа, лаьрххIа Наьсарен а, Илдарха-ГIалий а, Шолжа а библиотекерча кулгахошца къамаьл хилар са.
Хьагучох, дерригача дунен тIа йодаш йолча акцех цхьаккха хIама хеза а, довнза а долчох тара да Наьсарерча а Илдарха-ГIаларча а библиотека цIеношка. Бакъда цу хьаькъехьа книжкай гойтам дIахьош ба Янднаькъан Джамалдина цIерагIча къаман Библиотеке. Цу аргIанарча гойтаме ЮНЕСКОС кийчдаь книжкаш дар гойт-тархен тIа хьахьекха «Азбука авторского права» аьнна цIи тIа а теха. Гойтамга хьажа йиш хургъя, ер кIира чакхдалалца йолча хана, аьнна тешал ду библиотека болхлоша.
Иштта ингалсий меттал «WorId Book and Copyright Day» оалаш дола из дерригадунен тIара книжкан цIай даздар апрель бетта 23 дийнахьа хургдолаш чIоагIдаь тIаийцад ноябрь бетта 15 дийнахьа 1995 шера. ХIаьта цIай даздеш да 1996 шера денз. Бакъда вайцига ма хетта цу цIайна нах сагота ца хилар дувзаденна да дешаш бола нах вайцига кIезига хилар а, цул совгIа кепатохача а арахецача а книжкашта цIаккха терко еш ца хилар а бахьан долаш. Йоазонхошта новкъарло а хулаш хьадоагIаш дола чоалхане из хаттар вай мехка таханарча дийнахьа латташ а долаш.
Вай мехка шоай йоазош а къахьегамаш а арахецаш хьабоагIаш бола йоазонхой сий долаш бац, кхыметтел наха а цар къа мел хьийгача кечалах мах луц ер ма дий аьнна, гIалгIай меттал уж хилча хIаьта а теркал диц уж. Из бахьан долаш книжкаш дездара гIулакх геттара ладарча наькъаша а лагIаша а дIалаьца латт, де новкъостал а даккха оарц а доацаш, укхмехка цу гIулакха отта цхьаккха мехкагIонча кора а ца воагIаш. Вай мехкара кулгалхоша цу гIулакха шоай бIарг тIатоссаш хилча, е нонагIо даьккха а дIачакхдаккхийта аьнна бокъо тIахьожайоре, меттахьа дала мегар из чоалхане гIулакх. Йозонхой а йоазонца къхьегараш а боацаш дац вай, бакъда из маьрша никъ хьабелларга сатувсаш ба уж, доаггIача тайпара болх бе а шоай бокъо дIачакхяккха а шоай мел дола хьинар дIадала тахан кийча багIаш.
Цхьаволчоа хетадала тарлу, гIалгIай меттацара къахьегар а из боагIача наькъа тIа даккхар а йоккха хало хинна дIаоттар да аьнна. ХIаьта сога хаьттача вай кхоаненга хьожаш селхане дага а лоацаш мел долхача хана, вай моттт сийдолаш хилар мара кхы зе хулача оттаргбац. Бакъдар аьлча, цу тайпара тIаоалаш дола хIама хьахезача терко а лаьгIлу, безам а дIабоал меттаца къахьега, е моллагIдола йоазув де.
Цу тайпара гоайтамаш дIакхахьар вай мехка а вай халкъа а геттара эшаме а хоза накъадоалаш a поалхаме хьокхамаш да. Уж вай тахан хьаюкъедаьха леладе дола ца дой, кхоана мел дукха тIехьаадарах тIакхувргдоацача овттаргда вай, мотт а йоазув а терконза дусаш.
Хьамсара «Сердало» дешархой, иштта укх йоазон тIагIолла кхайкарал де безам бар тха, моллагIдола книжкаш лораде аьнна, башха дац гIалгIай, эрсий, ингалсий, Iарбий е кхыча меттал уж хилар. ХIана аьлча, адама эшам дола хIамаш да цар тIа: Iилма, тархьар, культура иштта кхы а.
Са йула малагIа я аьлча, вай билиотека институташка гIолла цу тайпара акцеш а гойтамаш а дIакхахьийтар дезаш цунгахьа бола наьха кхетам сомабаккха. Цул совгIа цу юкъе чуоза мегаргба керда доакъашхой, царга дешара терко тIаовзийташ. ТIаккха книжкашцара чам а, безам а, Iадат а совдаргда цар.
2020 шера ГIалгIайчен керттерча шахьаре Магасе керда къаман библиотека хьаеларгья аьнна дош дийца халкъа хинна кхаа кхоачашхиларга сатувсаш а, цунга догдоахаш а хургда вай.

САПАРАIАЛНАЬКЪАН Микаьил

№ 62 (12197), ера, 25 апрель, 2019 шу / четверг, 25 апреля 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *