Юртара хьаст

Вай мехка массанахьа а йоккхийча шахьарашка хоза шаьра наькъаш дехкаш латт тIехьарча хана. Бакъда, шахьаре бахача наха мо ма хетта массадолча наькъашка асфальташ Iалашде вIаштIехьа далац массаболча юртабахархошта. Итт-пхийтта шу хьалха со зIамига волча хана хIаьта а дацар уж наькъаш, хьашт дале шахьарашка а цхьаццанахьа кертерча улицашка мара.

Iалам хоза да вай мехкара, цунга хьежжа шахьарашка баха нах юрташка бахарех хьега мегаргболаш хIамаш а да. Вай цар цIераш яха овтте уж дукха да, хIаьта со хIанз белгалде воаллар да – хьастара бухдувла цIена хий. Сурхо тIа дукха да хьасташ. Цкъаза хеталу цу юрта миссел хьаст болаш хетаргахьа вай мехка кхы юрт хургьяц аьнна. ХIана аьлча, юрта йоккха хиларагI дале а, е СурхотIе уллача лаьттан кIалха хий дукхагIа кхесте а долаш да цу юрта геттара дукха хьасташ. Царех цхьадола хьасташ хьо хий дахьа вахача, кIал нах болаш хул. ХIаьта мархий бетта-м хийла аргIа отт цига. Юрта бахархоел совгIа шахьарашка баха нах а нийслу цу хьасташка, шоашта цIена хий дахьа уйла йолаш. КIира цкъа-шозза веча хьоргда сага шийна цIагIа эша мала хий. ХIаьта цIен дезараш кранах хьадоагIача хица кхоачашде йиш йолаш да.
Iочухьажача хIама бIаргагуш цIенеи, молаш чам болаши хул хьастара хий. Хьаста юхе ший тайпара хоза хьадж йоагIаш хул. ВIалла чу ца водаш, цига вагIа дог доагIаш хул, цIенача фега ваьнна саг. Цу юхе ягIача гаьнаш тIара сомаш а геттара чам болаш хул. Дийца варгвоацаш доккха да хьастах доаллаш дола беркат.
Дукха ха йоацаш хьалха тхацига хьоашалгIа вера шахьаре бувваьнна квартире вахаш вола тха воша. Цо шийна цIадахьа хьастара хий эцаргдар вай, аьнна, цунца из да вахар со. Тхо дахача улица тIа гаьна боацаш боаллача хьастара да лаьрхIар оаха хий. Из я бухдувлаш цIена хий а доагIаш, цу тIа наха Iоухаргдоацаш краник а елла, из Iочуухаргдолаш ний а оттаяь, доахан, жен хий молаш тоаяь моттиг.
Тхоаш хьаста юхе сайцача дагаехар сона се школе иха ха. ДIа мел долхача ханеи, чу мел доагIача ханеи хьогдале хий молар оаха тхоашта, хотта болаш бIеха яле маьчеш юлар ний чурча хица. ХIанз мо хувцаш лелаю маьчеш кхахьацар школе цу хана бераша, халла цхьа пара аьхке ювхае е Iай ювхае маьчеш эца вIаштIехьадаьлча доаккхалдора. Таронаш яцар цу хана нахага хIанз мо.
ДIа-хьа долха бераш цхьатарра кхачацар ний йолча тIа. ХIара тIакхаьчар ше-ший маьчи цIенъяй воаллар аргIах вар хьалтIа кхачале. Цхьабараш вIалла ца юлаш а болхар чу, цIагIа нанас Iоюлларгьяр уж-м, аьле. ХIаьта сона а кхыболчарна а кIеззига мукъагIа нанна новкъостал де ловра. Нанас се могавеш хийла «…хьанаьхкий маьчеш вIалла цIенъе езаш хилац» — аьлча, чIоагIа товр хулар, боккха лоам айса баьккхача санна хеташ.
Дукха тайпара шийх пайда хьабоаллаш моттиг я хьаст. Цу улица тIа а кхыча гонахьа ядача улицашка бахача наха а доахан кхувлар цига хи тIа, Iанна дIа ца ухаш бож-карташка ма латтий уж. Цу хана цIеннагIа чакхваьлча леладеш устагIа е бежан доацаш саг вацар.
Цхьан дийнахьа нанас дийцар тхона, хьалха наха цигара хий мишта кхухьар. Iурре ше йола кхалсаг ара а яьле хи тIа болхар кхалнах. Эхь, эздел, гIулакх дар нахаца. Нагахьа зIамагIа йола кхалсаг хих ведараш йиза чуйоагIаш хилча, цунна духьала йоккха сесаг кхийттача, ший ведарашкара хий цунна дIачу а детте, шийна хий да юха йодар. Цу сесага чIоагIа хоза баркал а оалар, ловца а боаккхар зIамагIашта. Безаме, Iимерза бар нах. Хийла зIамигача сага, йиIий вахар хоттаденнад цу хьаста юхе. Кагийча наха шоайла бегаш дIа-хьа бора, сакъердар.
Уж шедар хоза хеташ дагаухаш хилар со хьасте, сай кулгашца хьалоацаш дог Iаббалца хий а мелар аз. Ма чам болаш а дар-кх! Хьалйиза тхоай канистраш машена чу а овттаяь цIенгахьа дийрзар тхо. Дийца варгвоацаш беркате кхоллам ба хьасташ. Цу аз бувцача хьаста доал деш, цунга бIарг кхоабаш, ехача крант хувцаш, кхы эшар Iалашдеш ба цу юхе баха нах.
Из шедар дика да, амма вай мехка хийла хьасташ да саг дIа а ца хьожаш пхьидмазех а диза, кIоагаш, нийш дIакъовладенна хий тIех а ухаш, йоархIаш а яьнна латташ. Наха пайда эцаш цахилар бахьан да из. Мичча тайпара из дале а лорадича а, доал дича а бакъахьа дар наха хьасташта шоаш болча метте. ЦIенача хин дукха мах ба.

И. Айюбов

№ 74 (12209), шинара, 21 май, 2019 шу / вторник, 21 мая 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *