Мехка юкъара саг вар из…

Воккха хиннар укх дунен тIара дIацIа а водаш, бисараш хаяккха юхе а Iеш дIабах нах укх лаьтта. Хана мел воккха вале а хала хеташ хул вайна цхьавола саг велча. ХIаьта гIалгIаша шоашта дукха а везаш, шоаша лоархIаш, сий деш вола саг велча, цох кхалхав из оал.

Укх деношка хоам бера вайга, наха дукха везаш, царца гIулакх доагIаш, мехка юкъара волаш укх дунен тIа ваьха Барханой Муссай Висангири кхалхав аьнна. Дала гешт долда цунна. Из мел вовзача наха дувцачох, адамашта дукха везаш, нах дукха безаш, ший мехка, къама хьалхара ший са Iодулларгдолаш иштта яхь йолаш саг вар из.
Мехка цIи хеза саг вар Висангири, дукхагIа наха из вовзар ветеран спорта ва аьнна, цул совгIа из вар тыла ветеран, къахьегама ветеран, отличник просвещения СССР. Ше яьккхача ханах кIезига йоацача хана педагог волаш болх беш къахьийга вар из. Массаза наха хьалхадоахаш хулар из, атта адар мел пайда болаш хIама да дIадувцаш, ше деш дола из гIулакх наха а леладича бакъахьа хеташ.
ГIалгIай мехка хулаш хиннача адарах йола яхьаш, мичча хана хиларагI цо дакъа ца лоацаш дIайолхацар. Каст-каста дувцар цох мехка телевиденешка а, газеташка а, интернета сайташка а. Мехка дIакхихьа дукха яхьаш шийна дагаеха а, царна хьалхалатташ а вар из. Уж хулар ГIалгIай къаман цIихезача къонгашта, лерхIамеча таьрахьашта, кхыча сийлахьча гIулакхашта хетаяь. Воккха вале а халонна ка ца луш, ак ца оалаш чакхдоаккхар цо ше дагалаьца хIама. Массахана оалаш вар из:
«Мехка юкъарча хIаманга наха хьинаре къахьегаш дакъа лоацаре бакъахьа хетар сона. Чам хилча сага вIаштIехьа даргдоачаш хIама дац, лоадам боаца гIулакхаш дита а дита къахьега деза. Мекъал во хIама я, цкъа из хьакхийттача кхы дIахецац цо. Ше цо лоацаргвоацаш, лаьгIача боларагIа удаш а, зарядка еш а, коа-карта къахьегаш а, цига де хIама деце мехка юкъара къахьегама моттигашка дакъа лоацаш а хила веза саг. Дер дайна, таккхалча вагIаш вола саг таккха, тIаккха из цун дегIа а могашала а хала да, цох зе доал».
Ший 19 шу даьннача хана ваьннав Висангири эггара хьалха адарах йолча яхьашта юкъе. Цу хана денз спорта даькъе хьинаре къахьегаш хьавенав из ше укх дуненцара къастталца. Бег еш цо баь никъ дIалаьрхIача 100 эзар километр гаргга бIоахал хургба. БIаьхача боарамах водаш хьалхара моттигаш йоахаш ийсазза котваьннав из ЧИАССРа адарах йолча яхьашка. Массехк шу хьалха Наьсарера МагIалбике вахавар из удаш. Из яр 6,5 сахьат ха, х1аьта наькъа бIоахала боарам 57 км бар.
Муссай Висангири вай мехкарча цхьацца долча гувнаш тIа а лоамаш тIа а вийна вар. ХIаьта 2017 шера Эльбрус яхача лоам тIа ваьннавар из, хьаяхачох 4,2 километр лакхалга кхаччалца урагIа водаш.
Барханой Висангире юртбоахама къахьегамах дика кхеташ, цу даькъе дукха къахьийга саг вар. Цун атта доацача вахаре дукха халонаш, Iазапаш нийсденнад. КIаьнк волаш мехках а ваьккха Сибаре вихьа хиннав из, бакъда вехавац хало тIаенаяр аьнна. 13 шу даьнна хиннав из мехках баьха гIалгIай Сибаре бугача хана. Бовзаш боацача мехка кхаьчачул тIехьагIа цхьа шу даьлча 1945 шера геттара дукха езаш йола нана цIаьхха еннай цун. Цул тIехьагIа геттара гIайгIо лаьца, саготоно теIавой а вахарцарча чамо хьалхатийттав из.
Школе вагIача хана дика дийшад Висангире, къаьстта математиках тIехдика кхеташ хиннав из. Школан кулгалхочо институте деша отта шийна новкъостал дергда аьлча, цига ца водаш, дилла къахьегаш дезала напагIа Iалашдеш волча даьца болх бе волавеннав из школера ший дешар чакхдаьлча.
Ший къам – гIалгIай а, цар мохк – ГIалгIайче а, цу чу доагIаш мел дола хIама а дукха дезаш, цар духьа къахьегаш дукха болх баь саг вар Барханой Висангире. Дукхача наха, къаьстта кагирхошта боккха хьокхам бар из. Дунен тIара кхалха Iел из дIавахавале а, ший халкъа юкъе цIаккха йицлургьяц цун цIи.
Барханой Муссай Висангире кхалхарца цун дезалга, гаргарча нахага кодам бу «Сердало» газета редакце болхлоша. Дала гешт долда цунна, Дала къахетам болба цох, Дала вийрза моттиг даькъала йойла цун.

И. Айюбов

№ 75 (12210), ера, 23 май, 2019 шу / четверг, 23 мая 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *