Жи, дохкархой, мархий цIай долча хана оаша ца яьккхар яц шоана…

Марха дастара цIай хьатIадеча геттара гIадбахе, из дездеш хул дунен тIара беррига бусалба нах. Къаьстта гIалгIаша чIоагIа айдаь леладу из гIулакх. Ма дарра леладеча хоза цIай да из. БIарчча шера цунга хьежаш багIараш а хул, цу деношка шоашта сакъердар духьа. Цунгахьа аьттув болаш а боацаш а хул нах, хийлавар Iомуству цу цIайво. ТIаккха массехк бутт боаккх сага ше хьерчадаь декхараш дIатокхаш, цох вала ца могаш.

Хьалхарча шерашка санна укх шера а мархий бутт хьахилчахой кхайкадеш да бутт чакхбаллалца, къаьстта мархий цIай гарга гIертача деношка хIаьта а базарашка, тикашка дохкача хIамаех маьхаш тIа ма тоха, яхаш. Хьалха дIадахача шерашка санна дукха деце а, укх шера а хIанзле маьхаш тIадийттад наха хIамаех, башха дац тIадувхаду барзкъа дале а, дуа хIама дале а. Геттара цIайн дIагаргагIертача кхы мел тIатохаргда ховш а дац. Дохкархой мархий беттаи, цIайнеи, е нахаи сагота бац аьнна хеталу цу суртах, доххьал шоай кисаш Iалашде мара. Цу хана чухь адам массадолча хIамангахьа эргдоалаш хилар бахьан долаш леладу цар из.
Укх деношка леткъаш бар нах Буро тIа, Нальчике, Шолжа-ГIалий тIа дехачул дукхагIа дех Наьсарен базар тIа хIамаех ахча яхаш. Из гIулакх тохкаш хиннад тхо наха дувцар бокъонца бакъдий хар духьа. Хьокхама доаладича цхьан мугIарах чакхваьлча цига дехачул дукхагIа дех дехьарча мугIарах латтачар. ДукхагIа маьхагахьа къоастам бар сом, хаьс да. Къаьстта помидор, нарс, кхор, Iаж маьха къоастам боккхагIа болаш ба. ХIанз лохе таблица йоалаергья вай уж маьхаш белгалдеш.

Помидор – 80 сомагара 160 сомага кхаччалца маьхаш долаш я.
Банан – 100 сомагара 140 сомага кхаччалца.
Клубника – 140 сомагара 180 сомага кхаччалца.
Кхор – 120 сомагара 180 сомага кхаччалца.
Апельсин – 100-120 сом.
Персик – 200 сомагара 250 сомага кхаччалца.
Iаж – 80 сомагара 180 сомага кхаччалца.
Нарс – 40 сомагара 110 сомага кхаччалца.
Гуржий боал – массанахьа 200 сом.
Шоколадни конфеташ – 250 сомагара 450 сомага кхаччалца.
Бежана дулх – 280 сомагара 310 сомага кхаччалца. (Укхаза мах хьалха ше хиннача тайпара латт, кхы хувца ца луш).

ДIахо йолча, наха наггахьа мара хоатташ йоацача хIамаех дукха техадац ахча тIа. Геттара айдаь маьхаш тIатехараш наха дукхагIа дIаийдеш дола хIамаш да. Буро тIеи, Шолжа-ГIалий тIеи, Нальчикеи цу массайолча хIамаех вайцигарчул 30-40 сом кIезигагIа дех. Цхьаькха цхьа хIама да сакъердаме, вай мехкарча тикашка мах дикка лохагIа ба базар тIарчул. Ер аз дувца хьал базар тIа доаллар май бетта 30-31 денош да.
Базара юкъе гIолла чакхвоалаш хилча, наггахьа раьза боацача истий къамаьлаш хоз – эцархой а, дохкархой а. Царех яр моша хIама эца ена ТIой-Юртара Маднат: «КIир хьалха помидорехи, Iажехи 80-100 сом мара дехацар. ХIанз дерригача дунен тIа дукхагIа уж кхаьчача Iобала безаш бола мах 100-140 сом ба. Укх гIулакха тIахьожаши, укхаза сагота волаши саг вац. Иштта хур хургда, хиннар гургда аьлча мо да укхазара гIулакх. Къа ма дий наьха, ахчаш мичад дезар Iалаш де».
Цо из яхе а шийдар дувц дохкархочо: «Оаха нахага низагIа хIама эца яхац, нагахьа санна кхычахьа кIезигагIа дехе цигара хьаэца, тхога бала а ца бахьаш. Тха фу бехк ба, тхо а да-кх нах санна тхоай дезал кхаба безаш», — шоаша маьхаш айдар къайла ца хьош из харца ца лоархIаш ба дохкархоех цхьабараш. Духхьал дуача хIамах а доацаш тIадувхадеча барзкъех а техад йоах маьхаш тIа. Бакъда цига со нийсвеннавац, цудухьа цох хIама яздиц оаха.
Марха Дала къоабала долда вай, хьийга хало Дала маьле йойла, дехка а даста а, ер ха, ди юха маьрша доаг1алда вайна. Кхаьбача мархах хинна маьл бовргбоацача тайпара ер тIадоагIа цIай дIачакхдаккха Дала хьаькъал, сабар лулда вайна.

И. Айюбов

№ 80-81 (12215-216), шоатта, 1 июнь, 2019 шу / суббота, 1 июня 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *