ГIурба — бусалбай дезагIа дола цIей

Вайна ма харра, Дала Ше езъяь яйтача ханашта юкъе а езагIа йолча ханачухь да вай — гIурбан беттачухь да вай.
ХIара цIенах сагIа дIакхоачача беттачухь да вай. Дала Ше ИбрахIим-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) гIурба де аьнна декхар тIадиллача беттачухь да вай. Тахан вай дувцаргда ИбрахIим-Пайхамаро гIурба мишта дир (Даьла салам хилда цунна). Дала Ше ИсмаIал-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) гIурбан урс хьокхачар кIалхара ваьккха денош да ераш. Лакхан волча Дала амар даьдар хьай воIа урс хьакха аьнна ИбрахIим-Пайхамарага гIана кхелехьа. Пайхамарий гIанаш бакъ а да, царна гIанахьа бIаргадайнар хьахулаш а да. ТIаккха фу бахьан долаш дар Дала ИбрахIим-Пайхамарага (Даьла салам хилда цунна) ший воIа ИсмаIала урс хьакха алар? Из ИбрахIим-Пайхамар хилар дар, эзар устагIа а бийна гIурба дир цо, кхо бIаь бежан а дийна, бIаь инкал а йийна гIурба дир цо Даьла духьа. Адамо тамаш йир, малейкаша а тамаш йир ИбрахIим-Пайхамаро даьча сагIах.

Из гIурба ше деча хана ИбрахIим-Пайхамаро аьлар (Даьла салам хилда цунна): са воI валаре (тIехье йоацаш хиннав из цу замах) цу воIа а кхыметтел урс хьокхарг ма дар аз Даьла духьа, аьнна. Цхьа ха дIаяхача ше аьнна дош дицделар йоах ИбрахIим-Пайхамара. Иерусалиме Байтул Мукъаддасе хьатIавенача хана Даьлагара шийна дезалхо вийхар, йоах цо. ЦIена Iамал еш вола дезалхо ва сона, аьлар, йоах цо. Дала йоаха а йоах, кIаьдеи мерзеи волаш воа Тхоай лай валар Оаха цунна. ИсмаIал ва-кх из. Цул тIехьагIа зама дIаяхар, кIаьнк кхелетар, ИбрахIим-Пайхамара гIа дайра (гIурбан беттачухь), Iайха тIаийца долаш доа хIама хьакхоачашде йоах хьога, аьнна. Цул тIехьагIа Iуйренга ваьлар йоах из. Даьлагара да-хьогI ер, е шайтIагара да-хьогI ер, аьнна шеко чуессар, йоах цунна. ШоллагIча бийсанна юха а бIаргадайра йоах цунна из гIа. ТIаккха кхетадир цо, шеко дIаяьлар — из Даьлагара долга. ГIурбан урс хьокхача бийсанна кхозлагIа а Дала из гIа бIаргадайтар цунна. Iуйренга ма ваьллинге ший сесагага ХIажарага аьлар цо: «Эггара хозагIа дола барзкъа тIадувхал цу хьай кIаьнка, из кIаьнк ийца хьоашалгIа водаш ва со», — аьнна. Урси муши шийца хьаийцар цо Мина йолча оагIорахьа дIавахар из. Лакхан волча Дала ше хьакхеллача денз хьа цу дийнахьа миссел корзагIа даьннадацар, йоах Иблис. Из Иблис ИбрахIим-Пайхамар волча (Даьла салам хилда цунна) тIадера, цо ИбрахIим-Пайхамар юхаваккхар духьа аьлар, — хьона гаций хьайна хьалха дIаводаш вола из воI волга, цун сибат хоза долга, цо боаккхаш бола гIа хоза болга. ИбрахIим-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) аьлар йоах: бакъда из хоза волга, цо боаккхаш бола ког хоза болга, хIаьта а Дала амар даьд сога, аьнна. ИбрахIим-Пайхамаро ше яхар дергдоацалга хайначул тIехьагIа, ХIажар йолча дахар йоах из Иблис. «Хьа воI а ийца ИбрахIим-Пайхамар дIа ма вахарий, цун урс хьакха водаш ва хьона из», аьнна. ТIаккха ХIажаро аьлар йоах, — фу бахьан долаш ший воIа урс хьокхаргдолаш ва из. Дала амар даьд шийга, яхаш ва из, аьннад Иблиса. ТIаккха аьлар йоах ХIажаро: «Харц хIамах Пайхамарага Дала амар дергдац, нагахьа санна Дала из аьннадале воI-м хIана луцар аз, дезе сай са а дIалургда аз», аьнна. Цул тIехьагIа а ше дог диллачул тIехьагIа, ИсмаIал волча тIадера йоах, Иблис. Цо ИсмаIалийга аьлар йоах, «гIадваха ловзаш ва хьо, хьа даь бе боалла муши урси хьо ве дагадолаш бе дехка да хьона», аьнна. ТIаккха ИсмаIала аьлар йоах цунга: «Харц ма ле, са дас фу бахьан долаш сона урс хьокхаргдар», аьнна.
Иблисо аьлар йоах: «Дала шийга амар даьд яхаш ва хьона из». ТIаккха ИсмаIала аьлар йоах: «Дала яхачоа мутIахьа ва со», — аьнна. Цул тIехьагIа Иблис цхьаькха цхьа хIама ала деннача хана ИсмаIалас кхера хьа а ийца кхера теха аьрда бIарг тIабаьккхар, йоах, Иблиса. Цу хана денз важап даь да, Хьажий-цIа вай дахача кхерий тувсилга, ИсмаIалас Иблиса бIарг баьккха моттиг я из кхерий тувсар.
Цул тIехьагIа шоаш кхача безача ИбрахIим-Пайхамари (Даьла салам хилда цунна) ИсмаIали дIакхаьчача, ИбрахIим-Пайхамаро аьлар, йоах: «Са воI, гIанагIа бIаргадайнад сона айса хьона урс хьокхаш хилар, хIанз хьайна хургдолча хIаманга хьожаш хургва-кх хьо». ТIаккха ИсмаIала аьлар йоах: «Са да ИбрахIим, хьайга Дала яхаш дар хьаделахь, цу Лакхан волча Дала аьннадале со сабар деш а волаш коравоагIаргва хьона», аьнна. Цигга ИбрахIим-Пайхамара хайра йоах ший дуIанна жоп денналга, Даьлага ше кхайка а кхайка «ЦIена Iалам ергйола дезалхо ва сона», аьннача хана. Далла хоастам а бир цо, хоастам баьчул тIехьагIа ИсмаIалас аьлар йоах цунга: «Са да, Iа сайна урс хьакхалехьа цхьадола хIамаш аргда аз хьога, се дIавехкар дех аз хьога, Iа сона урс хьокхача хана тоха а венна айса хьона зе дир кхер со», аьнна. «Iайха сона урс хьокхача хана са юхь лаьттангахьа IотIаерзаелахь, из Iа ца дой вай шинне бIаргаш вIашка а этта, хьона сох къа а хийтта, Дала де яхар Iа кхоачаш ца дир кхер со», аьнна. «Iайха урс хьокхача хана, са цIий дIа а кхийтта хьай барзкъа бIех ма далийталахь, из хьа барзкъа бIехденначул тIехьагIа Дала сайна лургбола маьл кIезига хилар кхер со, из цIий бIарга а дайна цунах сай нана гIайгIане яхар кхер со. Iайха хьокхаш дола урс ира а хилийталахь, сихха а хьакхалахь из са лакаштIехь, валар сихагIа хургдолаш».
ТIаккха ИбрахIим-Пайхамаро (Даьла салам хилда цунна) аьлар йоах: «Лакхан волча Дала аьннар хьакхоачашдара тIехьа дика гIо да-кх Iа сона дер», аьнна.
Урс хьакха аьнна цо ИсмаIал Iо а виллар, ший дегIаца мел бола низ IотIа а бахийта урс цун фоартагIа Iохьакхар, йоах цо, бакъда фоарт хьахоадайицар, йоах. Сигленашкеи лаьттенашкеи мел дола малейк цу гIулакхах цецдаьнна ИбрахIим-Пайхамара бIарахьежаш лаьттад. Цу малейкашта а кхыметтел бIарга ца йойташ урсаи фоартаи юкъе Дала пордув оттаяь хиннай из урс латаргдоацаш. Из урс IотIахьекхаш бIаргадайна суждане Iолийгар йоах ше мел дола малейк.
Дала аьлар йоах тIаккха: «Са лайна дIабIарахьажал, урс цо мишта хьекх ший дезалхочоа, Со раьза вир духьа цо урс мишта хьекх хьажал», — аьнна малейкашка, аьлар йоах.
Шийна урс дIа ца малаттинга ИсмаIалас аьлар йоах, «низагIа санна хургвоацаш хьаваста со, урс чIоагIагIа IотIатоIаде, цIаькхазза а хьакха из, малейкашта ховргдолаш Дала Шийна гарга вига волча ИбрахIим-Пайхамара воI Даьла амара мутIахьа волга дIаховргдолаш» ШозлагIа а урс латанзар йоах. Дала пурам денна хиннадац цун фоартах лата. Ший бе доалла урс ИбрахIим-Пайхамара лосттадаь кхерах техар йоах тIаккха. Сов ира долаш из кхера ахбаьккхар йоах цо. ТIаккха Дала аьлар йоах: «Хьайна бIаргадайна гIа тахан хьатеккхад Iа, тахан хьагучадаьлар Со раьзавеш хьо хилар, хьай воI везарал чIоагIагIа Со раьза вар хержар Iа, из бахьанце дикадаьчарех дIа а язвир хьо. Иштта дика деш мел волчоа, хьо кIалхара ваккхарах тарра, бала тIабеча кIалхара боахаргба оаха. Хала бала бар хьога бенар — дезалхочоа урс хьакха дезаш. Ясмалера ка хьабайтар оаха хьона, гIурбана Адама воIо бийна хинна ИсмаIала хьалхара из ба а бийта из кIалхара ваьккхар Оаха».
ЦIена нигат а долаш Даьла духьа хилда вай гIурба. ВIаший къинтIера а даьнна, тIехьа тIайоагIача хана цIена а долаш дIадаха Дала низ лолба вайна.
Цаховчарна кердадаккха безам бар тха: гIурба цIена а хургдолаш, маьл дукхагIа а хургболаш дувш дола хьайба мишта хила деза. Хьайба уне хила йиш яц, сакхат долаш масала: кога астагIа, бIарг баьккха, лерг даьккха хила йиш яц. Довзаргдолаш лерг хоададаь хиннадар аьнна хIама дац. Геттара гIийла бежан хила йиш яц.
Бежан дале — шин шерал тIехдаьнна хила деза, устагIа бале — шоллагIча шерачу хила беза. Газа — ши шу даьнна кхоалагIа шу долаш хила еза.
Дала къоабал долда вай гIурба. Дала иман совдоаккхалда вай!

БIАРХОЙ Муслим

№ 114 (12249), шоатта, 3 август, 2019 шу / суббота, 3 августа 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *