Г1АЛГ1АЙ МЕХКА КЪАМАН ЮКЪАРА ГАЗЕТ

ЗIамига волаш Iомадаьр, воккха хилча накъадоал

Кховзткъа иттлагIча шерашкара Наьсарера бераш, школера чудаьхкача дукхагIча даькъе ара лелар. БоккхагIбараш бургацах, картех, шашкех е доминойх ловзаш хулар. ЗIамагIбараш куллах, перойх е лаьнгах ловзар. ХIанзарча берашта кхетаде хала да аьнна хет сона, масала, куллах е лаьнгах ловзар. ЦIагIарча боккхагIчарга гIолла мара царех цхьадола ловзараш довза таро яц цар тахан, хIана аьлча уж моццагIе дIадаьннад берий вахарера. ДукхагIбола даьй-ноаной заводе, фабрике балха ухар, бераш дIаьхача дийнахьа шоай мукъагIа дисе, дага мел дийхар хьадеш лелар. Цхьабараш гIаьле оза Iомалора, вожаш къаракъ мала а бе хетаргдоацаш кхувра.

Дукха бераш долаш а бар хийла дезал. Царна бIарг тIалоаттабе безаш хулар, харцахьарча хIаманца доацаш, уж хьалкхедара. Иштта боккха дезал бар тхона массехк цIа магIахьа баьхача Хамхоев Туханеи Зурабова Аьсетеи. Пхи йиIиги виъ кIаьнки цхьан дезале хилар бегаш бац. Царна дукха хIама эш, уж кхеде боккха низ беза. М – 21 оала «Волга» яр Тухана. Цу заман чухь из тайпа машен йолаш наггахьа саг мара вацар ерригача Наьсаре. Цунца таксе беш бола болх бора фусама-дас, цул совгIа шийца вIалла хьарама хIама доаца базар йора. Харбазаш хьа а кхухьаш, аьхки уж йохкар. Цу хана цунна гIо дора цIагIарча йиIигаша а кIаьнкаша а. Харбазаш яхьаш машен цар коа еча, уж йоассаеш хулар гонахьа мел дола бер. Ховра царна, йоассаяь яьлча, шоашка биззалца уж юийтаргйолга. Иштта хула а хулар, гобаьккха бераш Iо а ховшадий, харбазаш юийтар машен йоассаеш баьхкарашка. Царна юкъе дагIаш хулар цар шоай бераш а. КIаьнкашта юкъе эггара воккхагIа вар Хьасан. Наьсарерча №1 йолча юкъерча школе деша вагIар из. Ший ханарбараша лоархIаш, оамалца, къахьегам дукха безаш кхувш воагIар кIаьнк. Ишта хила Iомавора из дас-нанас, цу хана дийна хиннача даь-нанас Хамсата. Цудухьа гIаьле озар, наьха хIама лочкъаяр, боккхагIчарга баге еттар фуд ца ховш, кхувш вар Тухана воккхагIвола воI. Каст-каста го йиш яр из даь машен юлаш воаллаш, из лалла Iомавала гIерташ лелаш. Хьалхо Iомайир цо машен. ХIаьта а беррига цун теркам, хьаькъал, хьинар карадига маганзар «Волганна». Машений лай хиланзар кхувш воагIача кIаьнках. Ший моттиг лехар цо вахарера. Из юххера кора а йир цунна. Цох спортсмен хилар.

Хьасан шийтта шу даьнна кIаьнк волаш (из ваьв 1959 шера 7 сентябре), Наьсарерча ГI. Ахриева цIерагIча «Электроинструмент» заводе къахьегама гимнастиках волча методиста Мерешков Яхььяс хьайир самбох йола спортивни секци. Из дар 1972-ча шера. Цига аха ловраш дукха бар. Духхьал завода болхлошта лаьрхIа яцар из. Цига аха йиш йолаш дар цу завода болхлой а болхлой боацарий а бераш. ДIаязвелар цу секце Хьасан а. Хьалаш дика дацар юххьанца къонача спортсмений. КIалбехкаш бола массехк мотт мара кхы хIама дацар секце доалахьа. Берашка тIадувха лерттIа эша спортивни барзкъа дацар. Тренеровкаш чакхъяьлча, дегIа тIа хий кхарза моттиг яцар, яхьашка болхаш хилча кхыча секцешкара курткаш еха езаш хулар. ХIаьта а шоай наькъах, караийцача гIулакхах дог ца дуллаш, тIатеIIа къахьегаш, толамашка кхача гIерташ хулар бераш. Иштта дIа а волавенна, района а республикан а яхьашка дакъа лоацаш, коталонаш йоахаш хиларца белгалвувла ваьлар Хамхоев Хьасан. Цигара ше чувеча, арадаьнна латтача е ловзаш доахкача берашка бе-бе приемаш дIахьокхаш, царна а спорт мерзъе гIерташ хулар из. Тахан мо дагадоагIа сона завода актови залера гIандаш ара а даьха, республикански яхьаш хинна, цига латаш бар Мерешковс кхебаь самбисташ: Цолоев Iийса, Балкоев Салман, Хутиев Ювназ, царна юкъе вар Хьасан а. Шерагара шу мел доал говзал Iоаеш, дика спортсмен хиле дIавода из. Спортах йола хьалхара разряд йоаккх. Кхоачашду спорта мастералла кандидат а, спорта мастер а хила эшаш мел дар. Дикка вовзаш вола спортсмен хул цох.

1976 шера чакхйоаккх Хьасана юкъера школа, хьаэц машен лелае бокъо луш дола каьхат. Балха вода, 1984 – 1990 шерашка цо къахьийгар Наьсарен района исполнительни комитета председатель кхувлаш. Цу хана из болх беш вар Зурабов Iаьлий Мухьмад. Каста саг йоалаю Хьасана, из яр Баркинхоева Лейла. Из йийха ягIаш, нус йолча бахача кагийча нахаца вар со а. Дезала да хиларах тарра, декхараш тIакхийттадале а, хIаьта а спортацара хьоашал дуташ вацар зIамига саг. Шийга ха йолча хана, спортзале водар, кердадараш довзар, Iомадора, шаьрдора. ХIанз-м ший а, моллагIча кхыча сага а га даккха ховргдолаш вола самбист хьахиннавар цох. 1976 шера Нохч-ГIалгIай республикан «Динамо» яхача спортивни юкъарлон хьалхле йоаккхача яхьашка дакъа лоацаш хилар Хамхоев. Шийдар мо (45 кг) дозал долча кхувшбоагIаршта юкъе хьалхара моттиг йоаккх цо. Спорта мастер хул. Цул совгIа дукха грамоташ, дипломаш, совгIаташ дар цунна бе-беча яхьашка денна. Дас а, нанас а, бовзачар-безачар а доаккхал дора иштта кхийнача зIамигача сагах. Тухан ше, райгазе балха этта, цига къахьегаш хилар. Нана Аьсет «Электроинструмент» оалача заводе къахьегаш яр. Каста да хилар Хьасанах шийх а, ваьча кIаьнках Нурдин аьнна цIи тиллар. Ха чIоагIа сиха йода. Эскаре а ваха, форда десантаца амал даь, цIавера из кIаьнк. Бокъонаш лораеча Iаьдала болхлой (ОМОН) мугIаре волаш, къахьегаш а хилар. Хьалхарча сесагацара къаьстачул тIехьагIа, из кIаьнк кхувш вера даьца. Цудухьа цун оамал дика, гIулакхаш бакъахьара хилар а дуккхача даькъе даьгара хьадоагIаш да. Карарча хана кIаьнк-йиIиг долаш, Эккажкъонгий-Юрта вахаш ва Нурдин.

1990 шера денз Хьасана болх бу Iаьлий-Юртарча юкъерча школашка хьайийллача спортивни секцешка. Уж чуйоагIаш яр дзюдох йолча республикан школанна. Дуккхача берех бакъбола кIантий кхебора цо а цун новкъосташа а. Наьсарера ваха моттиг йите, берригача ший дезалца цу юрта ваха дIавода из. Ше цига болх беш мел яьккхача хана, Iаьлий-Юрта вах. 2003-ча шера цо беш бола болх зийнача спорта хьакимаша Хамхоев хьожаву Сурхо тIарча спортклуба директоралла, таханарча денга кхаччалца цига къахьегаш хьа а воагIа.

ШоллагIа йоалаяьча сесага Дзаурова Азас даь кхо йоIи кхо воIи да Хьасана. Мехкарий маьре баха дукха ха я. КIаьнкаш, школа чакх а яьккха, доккхий дешараш дийша ба, Москве а кхыча вай мехкарча гIалашка а. Шоай да санна спортаца хьоашал долаш а ба. ВоккхагIвар ИбрахIим ва. Из спорта мастер вола тоъал ха я. ЗIамига волча хана денз, самбо а дзюдо а езаенна ва ИбоахIим. Цу даькъе дукха а лоархIаме а коталонаш яьхай цо. Царех массехк хьоахаергья вай: кхувшбоагIарашта юкъе дзюдох Европа дото призёр хиннав цох. Дунен кагийча наха юкъе самбох кхоалагIа моттиг яьккхай. ХIаьта 2010-ча шера боккхагIчарна юкъе Европа кубок яьккхай. ХIанз, тренара балха тIа волаш, Магасерча спорта двореце бераш лата (дзюдо) Iомадеш ва из. Иштта ИбрахIима дийша чакхъяьккхай экономикани-бокъони институт. ШоллагIвола Ислам, школа чакъяьккхачул тIехьагIа Москверча РГУ дешаш хиннав дунен халкъашта юкъерча гIулакхий факультете. Цул тIехьагIа П. Лумумба цIерагIара халкъий доттагIала институте дийшад, меттаца ювзаеннача факультете. Спорта мастер а волаш, Москве хьехархочун болх беш а ва Ислам. Юххера, кхоалагIвола ИсмаIал а дукхагIа спортаца хьоашал долаш ва. Из а ва спорта мастер, цо чакхъ-яьккхай вай республикера университета спортивни факультет. Ер йоазув деча хана, из Адлере сборашка вар, хIана аьлча ИсмаIал ва дзюдох йолча Россе вIашагIтехача командан доакъашхо.

— Спортклубера болх дIа мишта бода? –аьнна шийга хаьттача, Хьасан хьалхагIа латкъаш хулар. ХIанз цу хаттара жоп луча хана, из дог дика хинна волга зе хала дац.

-ЙIаьххача хана лерттIа тоацаярах, пхиъэ зал ийрчаяьннаяр тха, — йоах кулгалхочо. – ХIанз уж ерригаш тоаеш латт. Болх а цунга хьежжа дикагIа дIагIоргба. ХIара дийнахьа 700 гаргга бер тIаэц бе-беча секцешка болх беча наха.

Пхиъ секци я юртарча спортклубе. Царех я ший лоIаме кIалтохаргах латара, греко-римски хьисапе латара секцеш, уж лелаеш ба Гуржий паччахьалкхен гIорваьнна тренер Н. Гогикидзе, Россе гIорваьнна тренер Р.Чахкиев, спорта мастераш Б. Муцольгов, Б. Ганиев; еза атлетика лелаю дунен халкъашта юкъерча спорта мастера И. Кодзоевс, спорта мастера Ю. Евлоевс; бокс – спорта мастера В. Баркинхоевс, кикбоксинг – спорта мастералла кандидат волча А. Нальгиевс. Уж берригаш дика лоархIабу шоай балхах, хIана аьлча яхьашка даха вIаштIехьдаьннача бераша во доацаш толамаш доах.

С.Арчаков

Сурта тIа:

Хь. Хамхоев спортклубе ухача берашца

04.12.2017 17:44
83

Комментарии

Нет комментариев. Ваш будет первым!
Загрузка...