Skip to main content

Хьехархо, йоазонхо, юрист

Ахильгова Заретай 60 шу дуз укх деношка

ГIалгIай республика кхоллаенначул тIехьагIа, вай мехка бахача наха байзача йоазонхоех цаI я Ахильгов Хьусена Зарета. Тайп-тайпарча жанрашка къахьегаш хьайоагIа из укх тIехьарча хана. ДукхагIа цо язъераш боккхагIчарна а берашта а лаьрхIа байташ я, иштта цо къахьег, берашта дезалургдола дувцараш яздеш а.

Массехк шу хьалха цун кхолламах а вахарах а лаьца йоазув деш, аз аьннадар: «Литературанна ше юкъеена дукха ха еце а, бакъда арадийннача книжкашка, йоазонхошта юкъе ший моттиг хьалацарга диллача, из боккхагIчарна тIехьакхийнай, цхьадолча даькъе хьалха а яьннай. Зарета яь хиннай 1961-ча шера ХIирий мехка Терк яхача моттиге баьхача ТIоха Хьусенеи Атабе Хьавайи дезале. Да дийша саг хиннав Заретай, цо тайп-тайпарча ханашка ЖIайрахой-Юрта (Джарах), Буро тIа хьехархочун а школан директора а балхаш даьд. ТIехьара цо къахьийга моттиг я Къилбаседа Кавказа газ чуюлла управлени, цига мастер хиннав Хьусен. Нана балха яха паргIата хиннаяц, хIана аьлча, бархI дезалхо хиннав цун бIарга кIалха кхувш воагIаш: виъ воIи йиъ йоIи. Зарета царна юкъе ворхIлагIа хиннай. 1964 шера кхелхай Атабе Хьава, цу хана йиIига кхо шу мара даьнна хиннадац. Дукха ца говш (1967), даьх а къаст из. Вешта аьлча, кхувш доагIача бера эггара чIоагIагIа эшаш вола ши саг воацаш йисай Зарета, беракIиг долча хана денз. Укхаза сона дагайох Базоркин Идриса «Заретта» яхача дувцара турпал. Из а юс геттара зIамига йолаш да-нана доацаш, фашистий гIаьрхоша бомбаш чуйийтте боабу уж, бойла юс Заретта а, цул зIамагIдола бераш а...»

ХIаьта а Дала, наха кIалйитаяц Ахильгова. 1978 шера Буро магIарча Теркера школа йоаккх цо. 1979 шера денз школе болх бе йолалу, юххьанцарча классашка хьехархо йолаш. Болх бешше деша а дешаш, 1985 шера ХIирий паччахьалкхен университете химико-биологически факультет йоаккх цо. Язде-м зIамига йолча хана йолаенна хиннай йиIиг, бакъда йоазонхочун йоккха цIи лелае дагахьа цIенхаштта кхоллама болх цо дIаболабир 2008 шера. Цул тIехьагIа дукха книжкаш арадаьхад цо. Царех да:,, Безамахи безарехи" (2011), ,, Ханахи, вахарахи, кхелахи" (2013), ,, Дагардар" ( 2015), ,, Хьалхара такилг" (2016).

Москве арадийннача юкъарча книжкаш тIа а хиннад цо даь йоазош. Царех да «Литературни республика», «Добровольца шу», «Безам дIакъодабар», «Шера ханаш», «БIаьшерен кхелаш», «Толашбарий доккха книжка», «Россе дахача къамий литературан антологи», «Кавказа поэзи. ГуржегIе». Республике а цул арахьа а арадувлача журналаш тIа а газеташ тIа а кепа йийттай цун байташта.

Духхьал укх цхьан шера массехк доккха таьрахь нийсденнад цун вахаре. Из яь 60 шу дуз, из Аьлтий-Юртарча Цуров Мехьте Абойга маьре йола 40 шу дуз, «Безамахи безарехи» яха цун хьалхара книжка арадаьнна 10 шу дуз, иштта 2011 шера цо чакхъяьккхай Москвера академически дунен халкъашта юкъера институт, цу хана денз «юриспруденци» яха балха говзал а я цун.

Иштта саг я хьинарах, литературацарча безамах йизза йола вай мехкахо. ДIахо а аьттув хилба цун ший вахара новкъа.