Skip to main content

Къахьегам хестабаь йоазанхо

Малсаганаькъан Шимоахий Ахьмада 100 шу дизад

Бера хана сона эггара хьалха вайзача, эрсий меттала яздеча гIалгIаех цаI вар Малсаганаькъан Шимоахий Ахьмад. Из сона вовзийтар дар, цо яздаь, «Лорс афиша еш воалл» яха книжка. Сайна из совгIата деннадар мотташ ва-кх со классерча йиIигаша. Сурт дуллаш воалла зIамсаг латтар цун мужалта тIа. Из эрсий меттала яздаь дар.

Иштта хилар Ахьмад духхьашха сона вовзар. ДIахо дIайодача хана, цун вахарах, кхолламах дукхагIа довза гIийртав со, низ кхоачача тайпара. ТIехьагIо сона хайра из журналист волга, цо «Грозненски болхло» яхача газета редакце къахьийгалга. Цу заман чухь геттара хала дар вай къамах волча сага цу газета редакце балха ваха, дIаэцаш хиннабац цига гIалгIай, «Сердало» газет да шун, цига дIагIо, оалаш хиннад. ХIаьта а хинна-м хиннаб цу редакце къахьегаш вай къаман викалаш: Гадаборшакъонгий Осман, Озанаькъан Мурад, Мазенаькъан Микаил. ДIахо дIайодача хана Ахьмад Москве вахаш а, радио болх беш а хиннав. Цул совгIа, «Журналист» яхача журналаца гIулакх доагIаш а хиннав Шимоахий Ахьмад. Тахан мо дагадоагIа сона, СССР йолча заман чухь мехка дIакхайкаяьяр республикай, областий газеташта юкъера яхь. Лакхе хьоахадаь журнал дар из дIакхайкаяьр. Со цу хана «Сердало» газета редакце балха вар, 1982-гIа шу дар мотташ ва-кх со из. Керттерча редактора Тебой Iабазбика Тухана, редакце болхлой ше волча хьагулбелча, аьлар: «Яхье дакъа лаца а газета дикагIйола массехк номер Москве хьалъяхьийта а еза вай. Малсаганаькъан Ахьмад ва «Журналист» яхача журнала дIакхайкаяьча цу яхьан жюрена юкъе. Цо а хьаллаца мег вай оагIув...»

Газета номераш хоржаш, хьалйохьийташ къахьийгар мала вар сона ханзар, бакъда массехк бутт баьлча редакце дика хоам кхаьчар, «Сердало» газет столице хиннача яхье белгалдаьккхад, дикагIчарех цаI санна. Грамота а яр мотташ ва со, редакцена енна. Шимоахий Ахьмада а ший дош аьнначох тара дар, къаман газет хоастадеш.

Журналист хинна ца Iеш, дика йоазонхо а вар Малсаганаькъан Ахьмад. Тайп-тайпарча шерашка бе-бе чулоацам бола доккха а зIамига а книжкаш арадаьхад цо, вай къам берригача мехка дIадовзийташ. «ГIалгIай 100 йоазанхо» яхача ший книжка тIа журналиста, йоазанхочо, политолога Патанаькъан Йоакъапа яздаьд: «...Цун къоалама кIалхара арадаьннача книжкашта кепа техай Шолжа-ГIалий тIа, Нальчике, Алма-Ате, Москве, Киеве; цхьаннена тIехьа цхьаькха йоалаш, араяьннай цун «Даим хало ловш вола саг», «Эльбруса тIара седкъа», «Лорс афиша еш воалл», «Вайнаьха мохк — Нохч-ГIалгIайче», «Бекхам», «Нах кхоаба Тирк», «Наькъахо тIаэца никъ», «Лоамарой эзделах дола дувцараш» яха повесташи романаши...»

Къаьстта белгалдаккха безам ба са наьсархошта цо хетадаь «Даим хало ловш вола саг» яха роман. Цох ала мегаргда, гIалгIай болхлой класс хьахиларах да из. Йоазанхочо ювцар я Iоахарганаькъан ГIапура цIерагIа хинна «Электроинструмент» яха завод. Къахьегамхой пхьоаллен вахар мишта хиннад, цига хьадаь бурош мел лоархIаш, дерригача дунено къердаш хиннад, малаш хиннаб дикагIбола болхлой, инженераш, кулгалхой, мишта хиннад завода юкъара вахар — шедар цу тIара довза, деша йиш я.

Школашта лаьрхIача книжкаш тIа 1-9 классашка вай мехкахочо даьча йоазонех цхьаккха Iомадеш дац карарча хана. Из нийса дац аьнна хет сона. Цо кхелла йоазош пайдане хургдар кхувш йоагIача тIехьенна, нийса яха а хьаьнала къахьега а из Iомаеш.