Skip to main content

Фуд книжкаш тIа кердадар?

Мерешканаькъан Султана шин книжках лаьца

Дукха ха йоацаш, республикан культуран министерствос а халкъа кхоллама цIено а кепа теха, арадаьккхад Мерашканаькъан Султана ши книжка: «ГIалгIай багахбувцамах. Тохкамаши йоазонаши», «ГIалгIай этнографех дола йоазонаш» яхаш да уж. Султана йоазош айса даим а дешандаь, уж книжкаш а довза лаьрхIар аз. Цо кхозза арахийца «ГIалгIай ловзараш», «ГIалгIай этнографически лексика», «ГIалгIай багахбувцама цхьадола йоазош», «Прокурора, судхочун дошлорг» аз хьалхагIа дийшадар. Уж эшаш книжкаш да, гIалатех цIендаь арадаьхача. Дуккхача наха, къаьстта тIехьа тIакхуврашта, хац малагIа ловзараш хиннад ширача заман чухь вай къаман. Царех цхьадараш тахан а бераш ловза мегаргдолаш да. Иштта мотт Iомабеш боагIача наьха теркам тIаозаргболаш да гIалгIай Iадаташ, тIемца, герзаца, пхьегIашца, тIабувхача гIирсаца, лорий балхаца, дегIа маьженашца дувзаденна, ха белгалъю, кхача бовзийта, кхыдола дешаш дIаяздаь книжка. Кердадараш довзийт Наьсарерча № 1 йолча гимназе арахийцача багахбувцама гулламо а. Цу тIа да фаьлгаш, мифаш, сихаоалараш, ловцаш, иллеш, кх. дI.

ТIаккха фу чулоацаш, керда фу довзийташ да Iалаудина Султана арадаьккха тIеххьара ши книжка? Царна юкъера кердадар кIезига корадоагIаргда, уж деша хайнача сагá. Хьалха ше кепа етташ, арадаьха книжкаш да, гул а даь, хозагIча тайпара кийчдаь, Iаьдала ахчах цо арадаьхараш. Белгалдаккха деза, лакхе мел хьоахадаь книжкаш а ший чотах ца доахаш, е Iилма-тохкама института, е дешара министерствон, е культуран министерствон чотах цо арадаьха хилар. Цох кхоачам ца беш, шозлагIа а кхозлагIа а Iаьдала сом-эппазах уж арадаха цунна гIо деча нахах цецвоал со, цкъа арадахар-м ше ма дий, цох хIама яхац аз. Вешта, цун бехк а бац из-м, цунга «хаьшк» хьакхувдадечар бехк ба дукхагIа. Даьра кховдадергдацар хьона цар из, шоай кисара кховдаде дезаш даларе-м, атта ма дий Iаьдала ахча лоаллаш, дог лаза а дезац, кходе, хьурмат де а дезац. Уж шаккха книжка хьа а ийца, хьалха арадаьнна мел хинна йоазош дIадаьхача, ах книжка дусаргдацар царех. Цхьан книжка тIа ши бIаь гаргга оагIув къаьна йоазош да. Из ала мегаргда шоллагIчох а. Селлара чIоагIа эшаш, хиланза даргдоацаш дар уж, шозлагIа а кхозлагIа а юха арадаха дезаш. Сога хаьттача-м, дацар. Хьалха цо арадаьхараш а наха юкъе лелаш, цхьайолча библиотекашка латташ ма дий.

Уж санна дола, ца хилча а мегаргдола, книжкаш арадоахача хана, цхьаболча йоазанхой вIалла арадаланза дола, ахча дац яхаш доададеш дола дувцараш, повесташ, романаш дукха да. Цул дикагIа децарий, книжкаш дешаш болча наха кердадар довзийтача? Деррига нийслуш да, ахча дIалуш болча нахá литература дика цадовзарах. Царна, хетаргахьа, хайна хургдац кердача шин книжка юкъе мел даха дукхагIдола хIама дукха ха йоацаш арадаьнна а, вай къамах болча наха довзаш а долга. Из ховшшехь, шозлагIа а Iаьдала ахча цу книжкашта доадаьдале, тIаккха сона хац укхаза фу аргда.