Skip to main content

Москвера денош

СФ кулгалхочо, Матвиенко Валентинас, бIаьхий, ший тайпара мохк ба аьлар, ГIалгIайченах

«Час субъекта Российской Федерации» яхача гонахье 512 заседане хилар ГIалгIай Республика презентаце. Федераце Совета спикера белгалдир, вай мохк йоккхий тIехьале йолаш, хам баь варгвоацача исторех латташ ба аьнна.  Теркалдир, дукха ха йоаццаш республике дездаь 250 шу Россех дIакхетар, иштта, кхо ди даьлча дездергдола республика хьакхоллара 100 шуи».

Иштта, доккха истори долча деноша, къаман наха шоай истори дагалоаттаду, дог ураоттаду дIахо а хургдолча дикашка.

Экономикацара хьал регионе тоалуш латт. Из гуш да, гIишлой белхашка хьажача, хьайбай беркат даржаш латталга зийча. Хоалуш меттадоагIаш латт финансови гIулакхаш а. Налогаш хьагулъе а аттагIа да тахан. Цу дерригне хьагойт, мехка хьалхалаттараша шоай болх лакхача боараме дIахьолга», -  аьлар Матвиенко Валентинас.

Белгалдир, газификаце хьал а тахан республике лакха латталга — 85% кхоачаш.

Ерригача ишколашка, берашта бIайха буа кхача лоаттабу. Из деррига а къа ца хьийгача хургдарех дац. СФ спикера, иштта, теркалдир регионера кхоачамбоацараш а.

ХIара шера нах дукхагIа баржаш йола регион халарга хьежжа, дегIайолае езарех я социальни инфраструктура. Керда хьаеш латташе а, республике тоаш яц ишколаш, берий бешамаш.

Керттерачарех да унахцIенон гIулакх тоадар. Тахан эшачарех я поликлиникаш, амбулатореш. Республикерча хIара сага аьттув хилар, эшшача хана, унахцIенонца дувзаденнар юстардаккха.

СФ кулгалхочо, иштта, хьоахадир коммуникацен кхоачамбоацараш. Хий, свет йоацаш наха хало оза йиш йоцалга чIоагIдир.

Керттерачарех а даь дийцар, балха-меттигаш ца хилар, хьаде хIама доацаш лела нах дукха хилар. Республике из гIулакх боккхача тIахьожаме оттаде деза.

Белгалдир, туризма хьал шердаь, доаржадича, цо боккха пайда лургболга. Мехкдас Келматанаькъан Махьмуд-Iаьлас, республика деча новкъосталах баркал оалаш къамаьл дир. «Хьал тоадергдола хIамаш регионе дуккха да — хьаьна, беркате лаьтташ а, иштта кхыдараш а. Гуш да, мехкара гIулакхаш тоалуш латталга — хьалъеш латт керда гIишлонаш, предприятеш, гIадвугаш да юртбоахама хьал».

Социально-экономически гIулакхаш а тоалуш латтарех да регионе, Мехкдас яхачох. Юртбоахама кхоачама хьал 8,3% латт. ДIадахача шера хинначунга хьежача, укх шера беркат лакхагIа да.

Къаман Собране кулгалдеча ТIумхой Мухьмада аьлар: «Парламент- моллагIа хIама тахка, цхьан оагIон тIа даккха йиш йола яьржа моттиг я. Тайп-тайпарча мугIаре болча наха къахьег, наьха вахара еррига моттигаш теркалъе гIерташ. Болх бу, наьха хьал-таро тоаде гIерташ, кредитни декхарий гIулакх меттадоаладе хьожаш». Сенатораша керте оттайир ГIалгIай мехка социально-экономически хьал лакхде оттаяь проект.

Цу хьакъехьа къамаьл дир федеративни устройствах йолча Федераце совета комитетий кулгалхочо, Шевченко Андрея.