«ГIалгIай Республике байнараш дIабохкарах долча» ГIалгIай Республика Закона хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа

ТIаийцад

ГIалгIай Республика

Халкъа Гуллама          2026 шера тушола бетта 26 ди        

 Статья 1

      «ГIалгIай Республике байнараш дIабохкарах долча» 2014 шера ардара бетта 31 дийнахьарча №53-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2014 шера лайчилла бетта 8 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2018 шера аьтинга бетта 13 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2019 шера тушола бетта 6 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера бекарга бетта  27 ди) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:

      1)  9 статьяй 2 а 3 а доакъош Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«2. Укх статьяй 1 даькъе кхелхар дIаволлара услугаш ю байнараш дIабохкра лаьрххIа йолча службо, услуга харжарах йолча выписка кIийлен тIа, дIабохкара тешам бенна услугаш ялара исташта, моарошта, кхоаччарча гаргарча наха, кхыболча гаргарча наха, кхелхачун законни викала е кхелхар дIаволлара декхар шийна тIаийцача кхыча сага.

Укх цхьоалагIча абзаце белгалъяь выписка хьаэцара духьа сесага, мара, кхоаччарча гаргарча саго, кхыволча гаргарча саго, кхелхачун законни викало е кхелхар дIаволлара декхар шийна тIаийца волча кхыча саго дехар ду Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондага, Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяь кеп йола заявлени ше дIалу е электронни кепе, федеральни паччахьалкхен хоам бара система «ЦаI йолча паччахьалкхени муниципальнии услугаш (декхараш) кхоачашдара портал» пайда а эцаш (дIахо – ЦаI йола паччахьалкхени муниципальнии услугаш яра портал), цхьалха электронни кулг яздар тIа а долаш, цун дIоагIа заявитело ше дIатIавахача хьаденна Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча электронни кепе цхьалха электронни кулг яздар паччахьалкхени муниципальнии услугаш елга хьаэцара е заявитела – физически лицон чIоагIдаь квалифицированни доаца электронни кулг яздар а долаш, дIоагIанна  тохкам бара сертификат хьа а даь пайда эца хоам бара – технологически хоам бара системаша цхьана къахьегара паччахьалкхени муниципальнии услугаш электронни кепе ялара инфраструктуре Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча аргIанца нийса, физически лицос цу тайпарча инфраструктураца цхьана къахьегара оттаяьча аргIанца нийса хоам лорабара средствашта мах хоадабеш.

Сесаго, маро, кхоаччарча гаргара саго, кхыволча гаргарча саго, кхелхачун законни викало е кхелхар дIаволлара декхар шийна тIаийца волча кхыча саго дехар ду Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондага ЦаI йолча граждански оттама актий йоазоний паччахьалкхен реестре кхалхарах долча паччахьалкхен  регистраци яра сведеней лардашца нийса, укх даькъа цхьоалагIча абзаце белгалъяь выписка хьаяхь Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча кепаца нийса сага категоре кхелхар лархIарарга хьежжа, укх статьяй 3 даькъа йиълагIча-ялхлагIча абзацашца нийса.

Нагахьа санна укх даькъа цхьоалагIча абзаце белгалъяь выписка кхелхараш дIабохкара лаьрххIача службе дIаелча тохкам бара аьттув лох, из выписка бакъйий хьожаш Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча цаI йолча, кхелхар дIаволлара паччахьалкхен пособи далар хьожадарах йолча стандартаца нийса йолча аргIанца.

3. Кхелхараш дIабохкара  тешам бенна дIалуча услугий перечна нийса бола мах белгал а бу дIа а чIоагIбу, моттигерча шедоалдара органаша, ГIалгIай Республика паччахьалкхен Iаьдала органашца дош барта дихье.

Кхелхараш дIабохкара  тешам бенна дIалуча услугий перечна нийса бола мах белгалбаьча дийнахьа денз, балха пхи ди доалача ханачухь, моттигерча шедоалдара органаша Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фонда ГIалгIай Республике гIолларча отделенешка белгалъяь услугаш яларах бола хоам дIабохьийт, из хоам дIаэцара тешал дулургдолча боараме.

Кхелхараш дIабохкара лаьрххIача служба еча услугех тешам бенна дIалуча услугий перечна нийса бола мах, цу службанна меттаоттабу, из хьабийхача хана денз итт ди доалача ханачухь:

Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фонде – кхелха,  ца йича яргйоаца къахьегара цамогаш хиларах а наьналца дувзаденна кхелхача дийнахьа страховани е ца езаш бола  пенсионераш дIабохкара а ца йича яргйоаца къахьегара цамогаш хиларах а, наьналца а, дувзаденна страховани яь бола гражданаш а иштта ца йича яргйоаца къахьега цамогаш хиларахи наьналцеи дувзаденна страховани е езача гражданий кхийна баланза бола дезалаш кхелхача, белгалбаь дезалаш кхелхача денга;

федеральни бюджетера-кхелха, ца йича яргйоаца къахьегара цамогаш хиларах а наьналца дувзаденна, къахьегара служба органий  лоIамах ханал хьалха пенсе баха бола пенсионераш кхелхача денга (нагахьа санна кхалхар ханал хьалха хьожадаь пенси ийдеча хана хиннадале, аргIа йола пенси ийде йиш йола ха цун ялалехьа). Кхелхараш дIабохкара йолча лаьрххIача служба, къахьега цамогаш хиларах янза яргйоаца  социальни страховани е ца езаши наьналца бувзам болеи, къахьегара служба органий лоIамах ханал хьалха пенсе баха  пенсионераш кхелхача денга расчеташ ю  Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фонда, тIехьагIа Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фонда расходаш федеральни бюджетера меттаотта ергйолаш, цар боарамаш укх даькъаца нийса хургдолаш;

ГIалгIай Республика бюджетера – нагахьа санна  кхелхар, къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е езаш ца хилча, кхелхача денга наьналца дувзаденна доацаш, пенсионер а ца хилча, иштта, нана берах йолаш 154 ди даьнначул тIехьагIа денна бер дича.

Кхелхараш дIабохкара йолча лаьрххIача службана, тешам бенна йолча услугий перечнах, кхелхараш дIабохкаш услугаш  ярах дIабаха мах, цо аларах, укх статьяй 2 даькъа цхьоалагIча абзаце белгал ма дарра из выписка цунах дIа а теха дIаенначул тIехьагIа, меттаоттабу кхелхар дIавеллача дийнахьа денз ялх беттал тIехьагIа а доацаш.

Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фондо, кхелхараш дIабохкара йолча лаьрххIача службана, тешам бенна йолча услугий перечнаца нийса, кхелхараш дIабохкаш услугаш  ярах дIабаха 7793,48 сома боарамал совнагIа боаца мах меттаоттабу тIехьагIа, дIадахача шера этта маьхаш лакхдаларга хьежжа индексаци а еш, карарча шера саькура бетта 1 дийнахьа денз шера цкъа. Индексаци яра коэффициент белгалъю Российски Федераци Правительствос.

Алапена районни коэффициент оттаяьча районашка а моттигашка а цун боарам белгалбу районни коэффициентах пайда а эцаш.

Кхелхараш дIабохкара йолча лаьрххIача службана, тешам бенна йолча услугий перечнаца нийса, кхелхараш дIабохкаш услугаш  ярах дIабаха мах меттаоттабу кхелхар дIавеллача денга, из дIавеллача моттиге оттабаьча боараме.»;

2) 10 статье:

а) 1 – 3 доакъош Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

 «1. Социальни пособи дIалу кхелхар дIаволлара сесага, маьра, кхоаччарча гаргарча наха, кхыболча гаргарча наха, кхелхачун законни викала е кхелхар дIаволлара декхар шийна тIаийца волча кхыча сага  рузкъах дIавелла хилча.

2. Кхелхар дIаволлара дола социальни пособи лу:

1) Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондо, Российски Федераце пенсионниии социальнии страховани яра Фонда средстваех, нагахьа санна кхелхар, ханна къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е езаш хиннавале а кхелхача денга наьналца кхелхача денга дувзаденна хиннадале а, кхелхачун дезалаш (дезалех цаI) кхийна валанза  вола из ханна къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е езаш хиннавале, из кхийна валанзавар кхелхача денга наьналца дувзаденна хиннадале а иштта кхелхачоа пенсионни кхоачо елга Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фондо кхоачашдеш хиннадале а кхелхар ханна къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е ца езаш хиннавале а кхелхача денга наьналца дувзаденна хьал хиннадале а. Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фонда федеральни бюджетера меттаоттаю къахьегара боарам хьахиннача, къахьегара служба органий лоIамах ханал хьалха пенсе баха кхелха пенсионераш дIабохкаш социальни пособеш луш хиннача расходашта (нагахьа санна кхалхар ханал хьалха хьожадаь пенси ийдеча хана хиннадале, аргIа йола пенси ийде йиш йола ха цун ялалехьа);

2) кхелхар ваьхача тIеххьарча моттигерча (ваха моттиг хиннаеце – кхалхарах паччахьалкхен регистраци яьча моттигерча) ГIалгIай Республика бюджета средстваех нагахьа санна кхелхар къахьега цамогаш хиларах  ца йича яргйоаца страховани е езаш ца хилча, кхелхача денга наьналца дувзаденна доацаш, пенсионер а ца хилча, иштта, нана берах йолаш 154 ди даьнначул тIехьагIа денна бер дича;

3) кхелхачо пенси ийдеш хиннача кхыйолча органо, нагахьа санна кхелхачоа пенсионни Iалашо елга цу органо кхоачашдеш хиннадалеи кхелхар къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е евезаш  хиннавалеи, кхелхача денга наьналца дувзаденна доацаш хиларах цу органа белгалдаьча средстваех.

3. Укх статьяй 2 даькъа 1 а 2 а пункташ белгалъяьча органашка социальни пособи хьожадарах заявлени ялар кхоачашду, укх статьяй 1 даькъе белгалбаьча  наха, Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фонде ше е электронни кепе йолаш Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча кепе  муниципальни  паччахьалкхени  услугаш яра ЦаI йолча порталах пайда а эцаш.

Кхелхар дIаволлара социальни пособи даларах йола заявлени электронни кепе ше заявлени дIалу, Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяь кеп йолаш е электронни кепе федеральни паччахьалкхен хоам бара ЦаI йолча паччахьалкхени муниципальнии услугаш  кхоачашъяра системах пайда а эцаш, цхьалха электронни кулг яздар тIа а долаш, цун дIоагIа заявитело ше датIавахача хьаденна Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча электронни кепе цхьалха электронни кулг яздар паччахьалкхени муниципальнии услугаш елга хьаэцара е заявитела – физически лицос чIоагIдаь квалифицированни доаца кулг яздар а долаш, дIоагIанна  тохкам бара сертификат хьа а даь хоам бара-технологически хоам бара системаша цхьана къахеьегара паччахьалкхени муниципальнии услугаш электронни кепе ялара, Российски Федераце Правительствос дIачIоагIъяьча аргIанца нийса, физически лицос цу тайпарча инфраструктураца цхьана къахьегара оттаяьча аргIанца нийса хоам лорабара средствашта мах хоадабеш.

Кхелхар дIаволлара лаьрхIа социальни пособи хьожадарах йола заявлени дIаялар могаду кхалхарах паччахьалкхен регистраци яьча  дийнахьа денз ялх беттал тIехьагIа а доацаш.

Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра Фондо заявитела кхелхар дIаволлара социальни пособи хьаэцара йолча бокъон тешал дара декхарашта, иштта кхелхар дIаволлара социальни пособи  хьожадарах заявлене кIийлен тIа кхоачо ю ведомствашта юкъера электронни боараме сведеней цхьана къахьегара духьа, паччахьалкхен услуга ялара цаI йолча стандартаца белгал ма дарра кхелхар дIаволлара социальни пособи хьожадара Российски Федераце Правительствос дIачIоагI ма дарра.»;

б) тIатохар де Iобелгалбаь чулоацам болча 4-10 доакъошца:

«4. Нагахьа санна кхелхар къахьега цамогаш хиларах ца йича яргйоаца страховани е езаш ца хилча, кхелхача денга наьналца дувзаденна доацаш, пенсионер а ца хилча, иштта, нана берах йолаш 154 ди даьнначул тIехьагIа  денна бер дича, Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондо кхелхар дIаволлара дола социальни пособи даларах заявлени дIаийца цхьа балха ди доалача ханна, белгалъяь заявлении кхалхара паччахьалкхен регистраци ярах дола сведенеши заявитела кхелхар дIаволлара дола социальни пособи дIаэцара бокъо хилар бакъдолга тешали дIадохьийт укх статьяй 2 даькъа 2 пунктаца нийса белгалъяьча органага, кхелхар дIаволлара социальни пособи даларах бола соцам тIаэцара декхарашта.

Нагахьа санна кхелхачоа пенсионни Iалашо елга укх статьяй 2 даькъа 3 пунктаца белгалъяьча органо еш хиннаяле а кхелхар къахьега цамогаш хиларах  ца йича яргйоаца страховани е езаш ца хинна  хилча, наьналца дувзаденна доацаш кхелхача денга, Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондо заявителага хоам бу кхелхар дIаволлара дола социальни пособи хьаэцара кхелхачоа пенсионни Iалашо еш хиннача органага заявлени яла езаш хиларах.

5. Кхелхар дIаволлара социальни пособи хьожадарахи даларахи е ца луш дитарах бола соцам тIаэц укх статьяй 2 даькъа 1 пунктаца белгалъяьча органо, кхелхар дIаволлара дола социальни пособи даларах йола заявлени дIаийца цхьа балха ди доалача хана. 

Кхелхар дIаволлара социальни пособи хьожадарахи даларахи бола соцам тIаэц укх статьяй 2 даькъа 2 пунктаца белгалъяьча органо, Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фондера кхелхар дIаволлара дола социальни пособи даларах йола заявлени, паччахьалкхен регистраци ярах дола сведенеши  заявитела кхелхар дIаволлара дола социальни пособи дIаэцара бокъо хилар бакъду тешали дIаийца цхьа балха ди доалача ханна,

Кхелхар дIаволлара социальни пособи даларах е кхелхар дIаволлара социальни пособи далар, ца луш дитарах тIаийцача соцамах заявителга хоам  бу укх статьяй 2 даькъа 1 а 2 а пункташца белгалъяьча органаша,  Российски Федераце Правительствос белгалъяьча аргIанца нийса.

6. Кхелхараш дIабохкара социальни пособи хьожадара духьале яра кIийленаш хинна отт:

1) кхелхачун хьакъехьа социальни пособи хьожадар е кхелхараш дIабохкара тешам бенна йолча перечнех услугаш яр хилча;

2) кхелхар дIаволлара дола социальни пособи хьожадар дехаш дIаеннача заявлене тIа нийса доаца даннеш хилча;

3) кхыча паччахьалкхен компетентни органо хьаденна кхалхарах дола документ заявитело хьа ца делча, нагахьа санна социальни пособи хьожадарах йолча заявлене тIа кхыча паччахьалкхен доазон тIа кхелхача сага хьакъехьа кхыча паччахьалкхен компетентни органо регистраци ярах дола документ хьа ца делча а дIаволлара социальни пособи хьожадар белгалдаь а хилча;

4) нагахьа санна кхелхар дIаволлара дола социальни пособи хьожадарах заявлени дIаелча, кхалхарах паччахьалкхен регистраци яьча дийнахьа денз ялх бутт чакхбаьлча.

7. Нагахьа санна кхелхар дIаволлара дола социальни пособи ца луш духьале яр тIаэц укх статьяй 6 даькъа 2 а 3 а пункташца нийса оттаяьча  кIийленашца, укх статьяй 1 даькъаца белгалбаьча наьха бокъо я кхелхар дIаволлара дола социальни пособи ца луш дитара йола кIийленаш  дIаяьхачул тIехьагIа шозлагIа Российски Федераце пенсионнии социальнии страховани яра ГIалгIай Республике гIолларча Фонде заявлени  чуяла  кхелхар дIаволлара социальни пособи далар дехаш, укх статьяй 3 даькъа  кхоалагIча абзацаца нийса белгалъяьча хан-йовкъашка.

8. Укх статьяй 2 даькъа 3 пунктаца белгалъяьча органо дIалу кхелхар дIаволлара дола социальни пособи кхалхарах йола справка е ЦаI йолча граждански оттама актий йоазоний паччахьалкхен реестре долча сведеней кIийлен тIа.

9. Кхелхар дIаволлара дола социальни пособи дIадохьийт заявитела лоIамах, социальни пособи кредитни организаце кара гIолла, цо хьайийллача счета тIа, е федеральни почтови бувзама кхелхар дIаволлара дола социальни пособи дIадалар кхоачашдеча организаце кара долла, кассера  ахча,  кулг-карра цунга дIа а луш.

Кхелхар дIаволлара дола социальни пособи заявитела кредитни организаце хьайийллача счета тIа даккхарах комиссионни совгIат дала ца дезаш кхоачашду.

Укх статьяй 2 даькъа 1 а 2 а пункташка белгалъяьча органаша кхелхар дIаволлара дола социальни пособи хьожадарахи дIадаларахи бола соцам тIаийцача дийнахьа заявитела кредитни организаце хьайийллача счета тIа дIадохьийт.

Кхелхар дIаволлара дола социальни пособи заявитела федеральни почтови бувзама организаце гIолла дIадалар кхоачашду заявитела федеральни почтови бувзама организаценга хоам баьча дийннахье а  заявитела федеральни почтови бувзама организаце дIакхачийтара документа кIийлен тIа, укх статьяй 2 даькъа 1 а 2 а пункташка белгалъяьча органаша, кхелхар дIаволлара дола социальни пособи хьожадарахи дIадаларахи бола соцам тIаийцача дийнахьа. 

10. Укх Закона 9 статьяй 1 даькъаца кхалхар дIаволлара дола нийса социальни пособи тешам бенна йолча услугий перечнаца нийса, кхелхараш дIабохкаш услугаш  ярах дIабаха 7793,48 сома боарамал совнагIа боаца мах меттаоттабу, тIехьагIа индексаци а еш, шера цкъа, карарча шера саькура бетта 1 дийнахьа денз, хьалха дIадахача шера  пайда эцача маьхий индекс лакхъяларга хьежжа.  Индексаци яра коэффициент белгалъю Российски Федераце Правительствос.

Алапеца луш дола районни коэффициент оттадаьча районашка а моттигашка а кхелхар дIаволлара долча социальни пособе боарам оттабу районни коэффициентах пайда а эцаш.

Кхелхар дIаволлара долча социальни пособе боарам белгалбу кхалхарах акт оттаеш даьча йоазонехи кхелхар ваьхача тIеххьарча моттигахи, вахаш хинна моттиг ца хилча – кхалхарах паччахьалкхен регистраци яьча моттигах.

Нагахьа санна Российски Федераце гражданин кхыча паччахьалкхен доазон тIа кхелха моттиг хилча, кхелхар дIаволлара долча социальни пособе боарам белгалбу кхалхар хиннача денга, хIаьта кхелхар дIаволлара социальни пособи дIалу заявитель Российски Федераце доазон тIа вахача моттиге, кхыча паччахьалкхен компетентни йола органо  хьаденнача кхалхарах долча документа кIийлен тIа.»;

3) 101 статьяй  текст Iобелгалъяьча редакце дIаязъе:

«Кхелхар дIаволларах дола социальни пособи даларах бола хоам чуоттабу «ЦаI йолча социальни даькъе централизованни цифровой платформа» паччахьалкхен хоама система чу. Белгалбаь хоам «ЦаI йолча социальни даькъе централизованни цифровой платформа» паччахьалкхен хоама системе чуоттабар кхоачашду «Социальни Iалашонах долча» 1999 шера кIимарса бетта 17 дийнахьарча №178-ФЗ йолча Федеральни законаца нийса. 

Кхелхараш дIабохкара дола социальни пособи хьожадарах паччахьалкхен услугаш яра ЦаI йола стандарт,  укх Закона 10 статьяй 2 даькъа 1 а 2 а пункташца белгалъяьча органаша лораяр дIачIоагIду, Российски Федераце Правительствос «Паччахьалкхени муниципальнии услугаш яларах долча» 2010 шера кIимарса бетта 27 дийнахьарча №210-ФЗ йолча Федеральни  законаца нийса.»;

4) 11 статья Iобелгалъяьча редакце дIазъе:

«Статья 11. Байна (кхелха) тIема служащеш, ветеранаш, къаьсттача категорейх бола гражданаш  дIабохкара къаьстта йола башхалонаш

Байна (кхелха) тIема служащеш йола, ветеранаш, къаьсттача категорейх бола гражданаш дIабохкара къаьстта башхалонаш лораер кхоачашду Федеральни закона 11 статьяйца оттаяьча аргIанца нийса.»;

5) 12 статьяй цIерца дешаш «кхелхараш» (байнараш)» хувца дешашца «байнараш (кхелхараш)»;

6) 14 статьяй 2 даькъа цхьоалагIча абзаце дош «республикански» дIадаккха;

7) 15 статье:

а)  2 даькъа 1 пункте дош «курорт» хувца дешашца «Iаламан дарбан ресурс»;

б) 3 даькъе дешаш «экологически а» дIадаха;

8) 17 статьяй 3 даькъе дешаш «кхелхараш» (байнараш)» хувца дешашца «байнараш (кхелхараш)»;

9) 19 статье:

а) 1 даькъе дешаш «кхелхараш (байнараш)» хувца дешашца байнараш (кхелхараш), дешашта «чурча гIулакхий органий болхлой» тIехьа тIатохар де дешашца «Российски Федераце къаман гварде эскарий,»;

б) 3 даькъе дашаш «республикански» йолча дIадакха;

10) 27 статье дешаш «районий, поселеней а городской округий а» дIадаха.

Статья 2

Ер Закон низаца чIоагIденна болх бе долалу, ер официально кепатеха итт ди чакхдаьннача дийнахьа денз.

ГIалгIай Республика

      Мехкда                                     Келаматнаькъан М.М.

г. Магас

2026 шера «10» ди бекарга бетта

№ 16 – РЗ