Гӏалгӏайчен юртбоахам дика дегӏабоагӏаш латт
2025 шера баьча балха чаккхенга диллача, Гӏалгӏайчен агропромышленни комплекса хьал дика дегӏадоагӏаш хилар гуш да, яхаш, дийцар «Сердало» газетага ГӏР Кулгалхочун зарбан болх лелабечо.
«Юртбоахам Гӏалгӏай республика дегӏайоалаяра керттерча моттигех цаӏ я, цох тийша да бахархошта хьаде хӏама хилар, кхачанца ӏалашо яр, юртара доазонаш дегӏадоаладар, цудухьа паччахьалкхено балха цу деша керттера терко лоаттаю», - аьлар мехка кулгалхочо Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас.
Дӏаяхача къахьегама хана юртбоахама продукци арахецар 25,5 млрд сом дар, арахецара хьалаш- 102,6%. Из деррига а шоай болх бехктокхаме дӏахьош хиларах да, иштта ГӏР юртбоахама таронаш совъяхарах паччахьалкхен декхараш дика кхоачашдеш хилар а да. Баьцадаарий даькъ тӏа ӏалашо яьй дика толамаш а даьхад. Цига гулдир 125,2 эзар тонн ялат, ка бола культураш, коартол - 59,3 эзар тонн, баьцадаараш -17,7 эзар тонн.
Даьтта доаккха культураш арахецара хьал лорадеш да. Дукха ха йоацаш дӏадийна гурахьа дув ялат дикача ханашка нийсделар, дӏаде лаьрхӏача 28,4 гектарал дукхагӏа а дӏадийра. Цо таро лургья хургболча хьувкъама дика кӏийле е.
Цул совгӏа, хьайбаш леладара оагӏонга диллача дулх, шура, фуаш арахецара боарам лорабеш ба, иштта доккхий, зӏамига хьайбаш кӏезигденнадац.
«АПК продукци экспорта дӏаяхьийтарах хьахиннар 42,5 млн США доллар да, из дуккха дукхагӏа да федеральни проекта хьокхамал. Из лоархӏаме да республике арахецаш йола продукци арахьарча базараша дӏаехаш хилара», - аьлар Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас ше экономически балха даькъ тӏара хьал дувцаш.
2025 шера ӏаьдало шийгара новкъостал лоаттадир 510 млн сома, из деррига цу лостамагӏа дӏадахийтар. Иштта грантех новкъостал дара болх дӏабихьаб, цу юкъе юртбоахама программаш вахара юкъеяхара йола СВО ветераний программаш а йолаш. Цу тайпара вӏашагӏбеллача балхо таро лу экономически, вахара лоархӏаме хаттараш кхоачашде: наха корадоагӏа хӏама кхоллара болх дӏахьош леладер.
Лоарххӏаме терко лоаттаю юртбоахама доазонаш дегӏадоаладара. Цу программах дӏадахийтад 1 млрд сом. Цу юкъедоагӏаш да доазонаш, наькъаш тоадар, хица ӏалашо яр, вахара гӏишлош хьалъяр, моттигаш цӏенхаштта тоаяр. Республикан юрташка вахаш волча сага атта вахара хьалаш хьакхоллара деш да деррига а.
АПК керттера дакъа дӏалоацаш я Гӏалгӏайче. Моттигера экономика дегӏайоалаяра цо дикка новкъостал ду. Республикан ӏаьдал лаьрхӏа да даьха толамаш лора а деш, боахамаш дегӏадоаладе, арахецаш дола хӏама совдаккха, юрташкара вахара хьалаш тоаде.
