«Даьхе лораеш латтача бӏухой дезалаш тахан цхьанкхеташ хилар белгалдеш, гӏулакх дар из. Даькъастен гувна лакхера Маьтлоам, дукхача хана денз, адам тӏалатташ хиннаб, хӏаьта тахан Даьхен хӏама лораде арабаьннарий гӏулакхаца бувзам бола байракх я цига, михаца ловзаш. Вай къаман бӏухой деналца, майралца шоай декхараш кхоачашдеш хилар белгалдеш, болх хилар цох. Коталонга бодача наькъ тӏа къахьегараш даиман вай дегашка ба», - дийцар «Сердало» газета интервью луш Комитета хьалха латтача Эсамарзанаькъан Ӏалаудина.

3003 метр лакха уллаш йола моттиг хинна ӏац вай къаман хӏара сага Маьтлоам. Вай къаман культураца, истореца бувзам бола моттиг хиннай из массахана. Бӏаьшераш хьалха денз вай даьй цхьацца лоархӏаме дола гӏулакхаш къоастаде гуллуш хинна моттиг я Маьтлоам. Цунга хьежжа, тахан КСВО байракх цу лакхе яьккха йоаржаяр а ший маӏан долаш да. Ма дарра аьлча, доккха, кӏоарга духлохама маӏан да аргдар аз цу хӏаман. Бӏаьшераш хьалха вай даьша леладаьча гӏулакхашцара, ӏадаташцара бувзам чӏоагӏбеш, тахан Даьхен гӏулакха арабаьнна вай къаман къонгаш яхьаца, деналца шоаш дӏабовзийташ хилар белгалдеш да из. Тхьоврача хана, лоаман юрташка баьха вай дай хиннаб деналца дерригача дунен тӏа цӏихеза, царгара масал хьаэцаш, цар ларах дӏаболхаш ба вай таханара къонгаш а. Даьй беркате гӏулакхаш лорадар, яхь хилар да!

Даьхе лораеш латтарий дезалий Комитет тахан боккха, лоархӏаме болх дӏахьош я. Тӏема аренашка латтарий ноаноша хьалхадаьккха хьакхелла я из. 2022-ча шерарча лайчилла бетта 23-ча дийнахьа мехка Президентаца кхетаче дӏайихьа, де дезараш белгалдеш дӏаболабир Комитето ший болх. Итташ эзараш хьинардараш ба цу оагӏонца къахьегаш.

Тахан цу оагӏон хьалхашка латта декхараш аттачарех дац. Бахархошкара хӏара денна тӏалатташ долча эзараш дехарашца болх дӏахьош ба цу юкъера къахьегамхой. ӏаьдалгара хьадоагӏаш долча ахчанца, каьхаташца, тӏема моттига ветерана цӏи хьаоттаярца, иштта юридически оагӏонца боккха болх дӏахьош ба уж нах. Хӏаьта эггара лоархӏамеча декхарех да бӏухой, цар цӏагӏарча наьха психически хьал меттаоттадар.

Комитетаца болх дӏахьош, лаьрххӏа оттабаь лакха говзал йола психологаш ба. Тӏема операце доакъашхошца, цар берашца, исташца, даьца, наьнаца кхетаченаш дӏакхухьаш, цар хьал аттачахьа даккха хьожаш болх лоаттабу цар. Комитета къахьегамца тахан тӏема аренашка леларашта лаьрхӏа 50 000 тонн совгӏа хӏамаш яхьийта аьттув баьннаб. Тӏема моттигашка, госпиталашка, берий бешамашка, ишколашка, мукъаяьхача моттигашка гӏо деш тайп-тайпара хӏамаш лоаттаеш ба тахан.

Клиникашца, госпиталашца бувзам лоаттабеш я Комитет, лаьрххӏа программаш я вӏашагӏъехка. Ганзашца цхьана дӏахьош унахцӏенон оагӏонцара проекташ я. 22 000 совгӏа кхетаченаш я тахан вай мехка дӏайихьараш – Ерригача Россе суртгойтамаш, (царна юкъе яр «Турпалий истий» яха проект), иштта кхоллама кхетаченаш, киногойтамаш. Тӏема аренашка леларий дог ураоттадеш, кхувш латтача къонача тӏехьен Даьхенцара безам, лерхӏам чӏоагӏбеш, болх бар из. Вай мехка цу Комитето, хьалхарча дийнахьа денз, кхоачашдеш латтараш доккхий декхараш да. Хӏара дезала терко лоаттаеш, массанеца даиман бувзаме болаш, эшар, дезар фуд тохкаш ба тахан.

АНО «КСВО РИ» хӏама чӏоагӏдалар штаба болх боаггӏача боараме хьаоттабеш да. Ма дарра аьлча, паччахьалкхен моттигашца, хьакимашца, гӏо лоаттадеча ганзашца бувзаме болаш, тӏема аренашка леларий дезалий хьал аттачахьа даккха хьожаш, къахьег тахан. Чуранаькъан Дауд, Хутенаькъан Ӏамархан Маьтлоам тӏа баьнна, КСВО байракх йоаржае оттар лаьрхӏа вӏашагӏбелла болх ба тахан.

Хӏара къаман исторе нийслуш да-кх юкъедаьнна цхьа гӏулакх хьаллаца массавар ураотташ, из массанега кхоачийташ доаржадар. Цӏенах, мехках хьегаш тахан тӏема аренашка халонаш токхаш латтача вай къаман бӏухой дог ураоттадеш; укхаза, цӏагӏа, царна тӏехьа дуӏаш дераш, могача низаца цар оагӏув хьаллаца кийча бараш болга дӏахайташ да из. Вай къаман наха-м массахана хьамсара, дега гарга хиннад Даьхенца дувзаденна хӏама.

«Даькъастера лоамаш довзараш дукха ба тахан, цу лакхе баьнна байракх йоаржаяр вай бӏухой денал, майрал, яхь йолаш хилар белгалдеш да. Тахан вай цу наха уллув деце а, массахана царца бувзаме долаш, малагӏа гӏо эш тохкаш хила деза. Хӏаьта Маьтлоам ший тайпара истори долаш, массавар тӏаозаш ба», - дийцар цу бухье ваьннача Хутенаькъан Ӏамархана.

Тӏема аренашка леларий дезалашта нийсса цар дог ураоттадеш, новкъостал де хьожаш хила деза вай дрригаш а. Маьршача вахара, хала денош латтача моттига юкъера бувзама тай хилар тахан вай Маьтлоамах. Гаьннара хьежача, гуш михаца ловзаш ягӏа цу лакхе чӏоагӏяь байракх. Из бӏарга мел яйначун дагадохийтаргда цо, тӏема аренашка лелараш бицбе йиш йоацилга, царна тӏехьа цахаддаш дуӏаш деш хила дезилга. Низ хилар цхьана хиларца да, оалаш хьаденад вайна юкъе, тхьоврача хана денз. Моллагӏа хало тӏакхаьчача цаӏаш хинна дӏаотта деза вай, тӏаккха чӏоагӏагӏа хургда вай хӏама! Могаш, маьрша болаш коталонца цӏенах кхеталба вай къаман къонгаш! Иразе, беркате хилба цар вахара никъ!