Пайдане гӀулакх дегӀадоаладеш
ГIалгIай мехкарча УПП парламента бовзийтар ше 2025 шера баь болх
ГӏалгӀай Республике гӀолла волча предпринимателий бокъо лораеча викала Дзовранаькъан Заьлмахас мехка Халкъа Гуллама хьалхашка хӀара шера еш йола доклад йир 2025 шера бизнеса бокъонаш лораеча сага балха даькъ тӀа де карагIдаьннарех. Доклада тӀа белгалдир шоай доалахьара хIама дегӀадоаладара керттердараш, бизнес хьаллоацаш баьча балха чаккхе йир, иштта дӀахо из дегӀайоалаяра республике де лерхӀачох дийцар.
ГӏалгӀайчен Республика дӀахо а толамаш гойташ я юкъера, зӀамига предпринимательство дегӀайоалаеча даькъ тӀа. 2026 шу дӀадолалуш республике МСП 7 500 кхоачаш яр, из дӀадахача шера хинначул дукхагӀа хилар 7,71%. Дикка из хьал дегӏадера шоай гӀулакх дӀадоладаь боахкача наха юкъе – уж ва 29 428 саг, из 40% дукхагӀа ва 2024 шера хиннапрел. Предпринимателий балха даькъ тӀа керттера лостамаш да мах бар, гӀишлош хьалъяр, юртбоахам дегӀабоалабар, хьалаш лоаттадар.
«Тахан лоархӀаме да бизнес дегӀайоалаеча даькъ тӀа дика хьалаш хилар, иштта предпринимателий керда проекташ кхоачашъяра царна терко лоаттаяр. Цар бокъонаш лораяра викала дӀахо а из болх дӀахьоргба республикан шоай хIама хьадерий юкъарло хьаллоацаш», – аьлар ГӏалгӀай Республикан предпринимателий бокъонаш лораяра волча Дзовранаькъан Заьлмахас.
Доалахьара къахьегам лелабечар болх дегӀабар дикача оагӀорахьа Ӏаткъаш да республикан социально-экономически дегӀаахара. Зӏамига, юкъера бизнес дегӀайоалаеш тахан къахьегаш ва 7 872 саг.
Республике дӀахо а дӀахьош ба, царна ахчанца, консультаци ярца, МСП оагӀонна дешара новкъостал деш, предпринимателаш хьаллоацаш бола болх. Викала балха керттерча хаттарех цаӀ да цар бокъонаш лораяр, бизнеса кхайкаралаш тахкар. 2025 шера, бизнеса бокъонаш лораечунга деахараш дера 275 сагагара, уж дукхагӀа да дӀадахача шера хинначул 10,1%.
Каьхаташцара кхайкарал къоастадир 68% толам болаш. Бизнеса даькъ тӀа наьха хьашташ кхоачашдара чудоагӀаш паччахьалкхен Ӏаьдалга, моттигерча доал дача даькъага хоаттам бир, иштта предпринимателий оагӀув хьаллоацаш дӀахьоча суде дакъа лаьцар.
Дзовранаькъан Заьлмахас, парламента хьалхашка къамаьл деш, белгалдир; бизнес дӀахьоча даькъ тӀа нийслуш дола административни хаттараш лаьгӏдича бакъахьа хилар, пайда беш дола гӀулакх дӀахьоча новкъостал де дезаш хилар.
2025 шера, викала хьаллоацаш, бокъоний боарама каьхаташ тӀаийцар, уж лаьрхӀа да инвестицей болх дегӀабоалабара, вай заман балха оагӀонаш, халкъа исбахьален къахьегам хьаллацара.
«Предпринимателий дика хьал хьакхолла таро хургьяц Ӏаьдалца, бизнес лелаерашца паргӀатта къамаьл ца хилча. Оаха болх бу, предпринимателий юкъарлонца, цхьанкхетарашца, Ӏаьдала викалашца цхьана из болх вӀашагӀбелла хургболаш, бизнеса хьалхашка нийслуш дола хаттараш аттагӀа кхоачашдара», - аьлар Дзовранаькъан Заьлмахас.
Белгалдаккха деза, къамаьл деш къаьстта терко тӀаяхийтар шоай хIама хьадераша юкъарлонца цхьана бувзам лелабара. Республике болх дӀаболабаьб, бокъонаш лораяра викала чуйоагӀача Юкъарлон кхело, иштта болх кердабаьккхаб «РОССЕ ОАГӀУВ» яхача моттигерча даькъо, цо таро лургья предпринимателий хьашташ довза, иштта тӀехьара тӀа профессиональни къамаьл хилара оагӀонаш хьакхолла.
2025 шера лоархӀамеча хаттарех дар, ахчан оагӀув дикагӀа йовзара йола дешара программа кхоачашъяр Российски Федераце Паччахьалкхенна чуйоагӀаш йолча Финансай университета даькъ тӀа.
Цул совгӀа, предпринимателий бокъонаш лораеш волча викала гойтар, Сиань шахьаре Российско-Китайски VI предпринимателий кхетаче дӀахьош ГӏалгӀай Республикан инвестице таронаш. Хӏара шера еча доклада тӀа гуш я зӀамига, юкъера бизнес дӀахо хьаллацара болх дегӀабоалабеш хилар.
2025 шера баьча балха чаккхено чӀоагӀду, предпринимателий болх хьаллацара, ГӏалгӀай Республикера инвестице хьал дика дегӏадоаладара деш дар дукха хилар. Дӏахо а республике предпринимателий болх дика дегӀабоалабара кӀийле чӀоагӀъергья.