Машинаца, мотоциклаца, тракторца, мухь кхухьача машинаца ара мел ваьннача сага лоархӏаме да наькъий хьал боаггӏача боараме хилар, кхера везаш цахилар.

Хӏаьта из деррига боаггӏача боараме дӏаотталургдац наькъашкара бокъонаш йовзийташ дола улгаш, иштта кхыдараш ца хуле. Дӏадахача шера вай мехка йиъ светофор, иштта бокъонаш йовзийташ дола улгаш оттадир наькъашка. Цар тӏа къоастам беш дӏахьоча балхо дикка аттачахьа доаккх леларий хьал.

Иштта 40 километр совгӏа наькъаш тоадеш къахьийгар республике. Тӏахьожам лоаттабераша белгалдечох, цу гӏулакхага гӏолла, Даьла низаца, наькъашкара хатараш 41%-га кхоачаш лохде аьттув баьннаб.

Цул совгӏа, машинаца водар ханнахьа ше лаьрхӏача дӏакхачара тӏехьа а дика белгало я из. Вайна ховш да-кх, кӏоагаш доахкаш, тоабе безача хьале кхаьча, наха шоаш вӏалла хила йиш йоаццача тайпара ӏойийхка бордюраш йолаш, мичахьа мишта дӏачуверза, лаьгӏвала веза белгалдеш улгаш доацаш уллача наькъ тӏагӏолла вахар дог делаш хургдоацилга. Балха водар балха, деша водар деша тӏехьавусаш бола никъ ба ишттабар.

Воча хьале болча наькъо дукха ха йоаю цхьацца гӏулакхаш кхоачашде араваьнначун. Ше водача ханнахьа дӏакхача гӏерташ даггара газа ког теӏабеш, эгӏазъухаш, дорхвеле, тӏехьависе дӏакхоач саг. Хӏаьта цхьавар даггара машин эккхийте водаш гу вайна, никъ во ма бий аьнна доацаш… Гаьна дац-кх доккха хатар хьахила а, аьле хеталу цунна тӏехьахьежача. Цунга хьежжа, наькъаш паргӏата, маьрша, боаггӏача боараме дика хила деза! Сона вовзаш хиннача цхьан сага дийцар, цкъа шийна Мисарерча шахьаре Каире дайначох.

- Ди сайранга дахача, уж наькъаш дизза хатараша кӏалбитараш бада беза-кх, аьнна, хетийташ чӏоагӏа теӏа, дукха машин, адам долаш хӏама да цигарча наькъашка доаллар. Даггара етташ сигналаш, лергаш къорадаь моторий тата мара хӏама дац цига. Хеталора, укх наха наькъашкара бокъонаш яха хӏама вӏалла хезадац-кх шоаш йоаккхача хана.

Хӏара ди иштта долаш бахар-кх уж нах! Иштта хьал латт тахан Пакистане, Хӏиндиче а… Хьагучох, адам, машинаш геттара дукха йолча латташ хӏама да из, хӏаьта гӏаш водачунна моттиг таац, берригаш сихбала а гӏерт.

Даьла къахетамца, вай мехка из хьал латтац, бакъда кхыдола «лазар» да – массабараш дорха, сихбенна, ӏалаьмате сиха кхоачача кхача безаш хул. Хӏаьта цу хӏаман дарба эш! Машинаца аравоалаш вола саг боаггӏача боараме ший кийчо яь аравала веза. Дӏачуверзаш хилча тӏехьашкара лампа хьалсага ханнахьа, уллув доалла кизга цӏенде хье аравалалехь, тормозашка, хьай фарашка хьажа.

Хӏара денна ше аравувлача наькъ тӏа дуккха машинаш гулъеле латташ, теркалдой ӏа, гобаьккхе дӏаваха хьажа, кхыча наькъ тӏа ваьле, хье кӏеззига хьалхагӏа аравала цӏагӏара.

Духьала йоагӏаш машинаш йолаш, цӏаьхха, наькъа юкъе машин хьакхостайийя кхычахьа дӏаберзараш зийнабий ӏа? - царгара масал ма эца! Хьайна гонахьарча наьха уйла е! Хӏаьта машинаца воддашехь, телефонаца къамаьл деш хилар вай мехка даьржа латташ да.

ГИБДД болхлой вӏаштӏехьа дац хӏаранена тӏехьа хьежа, хье хила ӏайха леладечун уйла еш! Телефонаца чуийнна хабар тотташ воаллачун вӏаштӏехьадаргдац наькъ тӏара хьал боаггӏача боараме теркалде, довза.

Шийна тӏехьа боагӏарашта а йоккха новкъарле ю цо. Машина ко бедоаллача хана телефонаца къамаьл дар хӏаранена доагӏаш да, цхьаккъа къоастам боацаш! Ма хила ӏайха леладечох дог тийша ӏовдал! Наькъашкара бокъонаш лораеш цахилар, вай бусалба динга диллача а чӏоагӏа во хӏама да! Хьатӏакхоачаш латт беза Рамадан бутт, вайна хов машинаш наькъашка дукхагӏа хургйолга, цудухьа сабаре, хьаькъале хила деза вай! Марха доастача деношка геттара хӏама тоаденнача даьша-ноаноша кхетаде деза; юрташка, шахьарашка массайтазза дукхагӏа машинаш хилар бахьан долаш, шоай джип лалла оашош хоаваьр лакха говзал йола, наькъашкара хӏама кхетадеш вола саг хила везилга.

Моттийта леладу, ши шай мах боаца хӏамаш дита, кхераме долчох лорале! Хӏетта кхийнача берашка машинаш дӏателаш, шоай а наьха а ираз ма доадайта, нах айпе ма бахийта! Наькъашкара бокъонаш яйзе, ӏомаде мел дезар шаьрдийя, ӏохайта ко лаца. Дог хьалгӏертача къонабарашта тӏахьожам лоаттабе атта хилац, цудухьа бера хана денз ӏочудуллаш дола хӏама да из - массадолча хӏаманца лерхӏам хилар.

Чӏоагӏа тамашийна хеташ, цецвоаккхаш дола хӏама да цхьаькха…. Маьждиге ухаш, наькъашка сабаре, лоралуш лела, наха зуламе ма хила яхаш хьехар деча имамага ладувгӏаш баьгӏараш цу маьждигера арабоаллашехь, гӏеттача санна машин дӏаэккхийте болхаш хул.

Хьахетаргахьа, ханнахьа шун тӏа тӏакхача гӏерта хургба-кх уж, е цхьа доккха турпалал гойта сихбенна болх… Иштта ца аьлча, кхы царех ала хӏама корадагӏац сона тахан. Таханара хьал вай теркалде эттача, хам баь, мах баь ца валлал йоккха паргӏато я вайга Дала кхоачаяьр! Вай даьша оалаш хиннача беса ала велча, пада баьржаб вайна тахан.

Цу дерригача хӏаман Даьлага хоастам беш, иман, сабар совдоаккхаш даха дезаш да вай. Никъ бизза автобусаш, газелеш я, дӏаьха сахьаташ доахаш наькъашка лаьтта ханаш гаьнна тӏехьашка йисай. Автобусаш лоаллаш барашца лерхӏам лелабе.

Хӏара ӏуйрийна моллагӏа хаоттам, хатар мара цахиларах, шоай балха тӏа арабала беза цар, хӏаьта из бехктокхаме дӏабахьа гӏерт уж. Цхьаккха бокъонаш теркалъеш боацарашта юкъегӏолла, геттара фийла болаш хӏара денна шун цӏагӏара, гаргара нах балха, деша дӏакхувлаш бола нах ба уж.

Дукха адам ийца йодача автобуса новкъарле ма е, эзделца, иманаца хила! Тахан боккха болх ба мехка дӏахьош бокъо йоацача моттигашка машинаш ӏоувттаерашта духьала. Харцахьа ӏооттаяьча цхьан машино йоккха новкъарле ю дуккхача машинашта, хийла хатар а хьахул из бахьан долаш.

Боккъал а хьаькъале хила! Хургдар хинна даьлча, кертах каеттар пайдана доацилга кхетаде! Берашта лаьрхӏа гӏанд леладе машина чу, кхерамзлен тӏехкар хьатоха, корта бохабеча маларах визе машина ко ма лаца! Наькъаш дикка тоаденнад, светофораш космосера ӏочухьежача а зувргйолаш я; шаьра, цхьаккха кӏоаг боацаш ба асфальт… бакъда, вӏалла хӏама теркалде безам боацарий вахаре-м хӏама хувцалуш дац.

Деррига а ший эзделга, имана боарамга хьежжа леладу хӏаране! Уйла е шоай вахара, шоашта гонахьарча наьха вахара, зулам доаржадерех ма хила, дикал хьаллоацарех хила!