ГIалгIай  Республика  цхьайолча  законодательни  акташта  хувцамаш  юкъедахьара  хьакъехьа

ТIаийцад

ГIалгIай Республика

Халкъа Гуллама                     2026 шера наджгоанцхой бетта 29 ди                                             

Статья 1 

«Муниципальни дарже отта ловча гражданаша а муниципальни даржашка болча наха а шоай пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи, иштта ший сесага (маьра) а кхенза долча берий  пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш,  белгалдаь сведенеш нийса а дизза а дий а тахкар, ГIалгIай Республика муниципальни даржашка болча наха, коррупцена духьале яра декхарашта оттадаь бехкамаши доазув тохараши лорадарах, декхараш кхоачашдарах тохкам бара аргIах долча» 2017 шера оагIой бетта 5 дийнахьарча №49-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера оагIой бетта 7 ди; 2020 шера бекарга бетта 3 ди; 2021 шера бекарга бетта 1 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2022 шера кIимарса бетта 14 ди; 2023 шера наджгоанцхой бетта 11 ди, аьтинга бетта 27 ди, лайчилла бетта 8 ди) 2 статьяй  161 даькъе юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча Федеральни  закона 40 статьяй  7.3-1 даькъаца» дешашца хувцаш  «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера  тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча Федеральни  закона 29 статьяй 4 даькъаца».

 Статья 2 

«ГIалгIай Республике муниципальни хоржамех долча» 2009 шера                аьтинга бетта 8 дийнахьарча №24-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2009 шера аьтинга бетта  11 ди, ардара бетта 15 ди; 2010 шера тушола бетта  2 ди, аьтинга бетта 22 ди; газет «Сердало», 2010 шера лайчилла бетта  9 ди; газет «ГIалгIайче», 2011 шера аьтинга бетта 7 ди, кIимарса бетта 9 ди, тов бетта 8 ди, ардара бетта 6 ди; 2013 шера  саькура бетта 12 ди; 2014 шера лайчилла бетта  8 ди; 2015 шера бекарга бетта  2 ди, маьтсела бетта 14 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2015 шера оагIой бетта 14 ди; 2016 шера оагIой бетта 29 ди; 2017 шера ардара бетта 2 ди, ардара бетта 31 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2019 шера тушола бетта 11 ди, тов бетта 9 ди; 2021 шера аьтинга бетта 2 ди; 2022 шера кIимарса бетта 14 ди; 2023 шера тушола бетта  3 ди, лайчилла бетта 8 ди; 2024 шера аьтинга бетта  19 ди) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:

1) преамбуле дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьара №131-ФЗ йола Федеральни закон» (дIахо – «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» Федеральни закон)» хувца дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера  тушола бетта 20 дийнахьара №33-ФЗ йола Федеральни закон» (дIахо – «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» Федеральни закон»;

2) 3 статье дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» хувца дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола»;

3) 18 статьяй 61 даькъе дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» Федеральни закона 73 статьяй  21 даькъа» хувца дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» Федеральни закона 17 статьяй 3 даькъа  2 а 3 а пунктий»;

4) 19 статье 12 даькъе дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» Федеральни закона 73 статьяй  21 даькъе»  хувца дешашца  «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» Федеральни закона 17 статьяй 3 даькъа  2 а 3 а пунктий».

Статья 3  

«ГIалгIай Республика культурни тIехьлен объектех (истореи культураи памятникех) долча» 2009 шера маьтсела бетта 7 дийнахьарча №21-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2009 шера маьтсела бетта 26 ди; газет «Сердало», 2011 шера бекарга бетта 9 ди;  газет «ГIалгIайче» 2013 шера маьтсела бетта 14 ди, лайчилла бетта 7 ди; 2014 шера  маьтсела бетта 6 ди, ардара бетта 16 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2015 шера ардара бетта 7 ди; 2017 шера маьтсела бетта  2 ди, оагIой бетта 7 ди; 2018 шера тов бетта 4 ди; 2019 шера тушола бетта 6 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2021 шера аьтинга бетта 2 ди; оагIой бетта 30 ди; 2023 шера наджгоанцхой бетта 31 ди; 2024 шера маьтсела бетта  16 ди; 2025 шера саькура бетта 11 ди) 12 статьяй 3 даькъе юкъехьо Iобелгалбаь хувцам, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча». 

Статья 4 

«ГIалгIай Республике поселенеи муниципальни районии администрацешта керта латтараша, поселеней а, муниципальни районий а, моттигерча шедоалдара лаьрххIа викал баьча даржашкарча наха а нотариальни кхоачашдерий хьакъехьа долча» 2019 шера ардара бетта 21 дийнахьарча №35-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона  (Официальни бокъон хоама  интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2019 шера ардара бетта 22 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера лайчилла бетта  8 ди) 1 статье хувцам юкъехьо, дешаш  «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча Федеральни закона 141 статьяйца»  хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча Федеральни закона 37 статьяйца».

Статья 5 

«ГIалгIай Республике моттигерча шедоалдара органаша лаларча моттигий доазонаш белгалдара аргIан хьакъехьа долча» 2018  шера оагIой бетта 29 дийнахьарча №55-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2018 шера оагIой бетта 29 ди») 3 статьяй 9 даькъе хувцам юкъехьо, дешаш  «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча Федеральни закона 451 статьяй»  хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча Федеральни закона 58 статьяй».  

Статья 6 

«ГIалгIай Республика муниципальни района, муниципальни округа, городской округа финансови органа кулгалхой дарже отта ловш бола кандидаташ, муниципальни образоване финансови органа кулгалхочунгара дIадехача квалификационни дIадехарашта нийса хиларах ГIалгIай Республика  финансай Министерствос тохкам дIабахьара аргIах долча» 2022 шера аьтинга бетта 3 дийнахьарча №26-РЗ йолча ГIалгIай Республика  Закона (интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2022 шера аьтинга бетта  3 ди) 1 статье хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча  №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 7 

«Муниципальни доалахьа дола рузкъа дIа-хьа декъарца дола дешаш дашхара бувзама аргIах долча»  2022 шера бекарга бетта 1 дийнахьарча №9-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2022 шера бекарга бетта 4 ди) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:

1) 1 статьяй 2 даькъе дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча Федеральни закона 50 статьяйца» (дIахо – №131-ФЗ йола Федеральни закон)»   хувца дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола  бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча Федеральни закона 63 статьяйца»  (дIахо –  №33-ФЗ йола Федеральни закон)»;

2)  4 статьяй  3 даькъе:

цхьоалагIча абзаце дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера оаг1ой бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча Федеральни закона 50 статьяй» (дIахо – №131-ФЗ йола Федеральни закон) хувца дешашца «№33-ФЗ йолча Федеральни закона 63 статьяйца»; 

шоллагIча абзаце дешаш «№131-ФЗ йолча Федеральни закона 50 статьяйца» хувца дешашца «№33-ФЗ йолча Федеральни закона 63 статьяйца».

Статья 8 

«ГIалгIай Республике бюджеташта юкъерча юкъ-моттигех долча» 2017 шера оагIой бетта 29 дийнахьарча №68-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера оагIой бетта 29 ди; 2018 шера бекарга бетта  9 ди; 2019 шера тушола бетта 6 ди) 6 статьяй 11 даькъе хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча Федеральни закона 181  статьяйца» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола  бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча Федеральни закона 40 статьяйца».

Статья 9 

«ГIалгIай Республике бокъонаш толхаяра профилактика ярах долча»  2017 шера аьтинга бетта 30 дийнахьарча №32-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера кIимарса бетта 3 ди) 9 статьяй цхьоалагIча абзаце хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 10 

«Нокхарий леладарах долча» 2016 шера тушола бетта 28 дийнахьарча №8-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (Официальни бокъон хоама интернет-портал  (www.pravo.gov.ru), 2016 шера тушола бетта 30 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера оагIой бетта  29 ди; 2024 шера оагIой бетта 24 ди) 9 статье хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьара №131-ФЗ йолча»  хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех дола» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьара №33-ФЗ йола».

 Статья 11  

  «ГIалгIай Республика муниципальни боарама бокъон актий проектий дIа-хьа нийсдара Iоткъама мах хоадабара а муниципальни боарама бокъон актий экспертиза а хьакъехьа долча» 2014 шера аьтинга бетта 30 дийнахьарча №33-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2014 шера кIимарса бетта  3 ди; Официальни бокъон хоама  интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера аьтинга бетта  6 ди) 1 статье хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 12 

«ГIалгIай Республика паччахьалкхен Iаьдала органаша ГIалгIай Республика муниципальни образованей Советаца цхьана къахьегарах долча» 2012 шера оагIой бетта 24 дийнахьарча №48-РЗ йолча  ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2012 шера оагIой бетта 27 ди; Официальни бокъон хоама  интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2015 шера аьтинга бетта 1 ди) 1 статье хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 13

«ГIалгIай Республике тIакхача хала долча моттигий перечнех долча» 2011 шера ардара бетта 31 дийнахьарча №32-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2011 шера лайчилла бетта 12 ди) преамбуле  хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча»  2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца  «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 14 

  «Бахархойи а доазонаши Iаламанни техногеннии чоалханерча хьалех лорадарах долча» 2010 шера саькура бетта 27 дийнахьарча №9-РЗ  йолча ГIалгIай Республика  Закона  (газет «Сердало», 2010 шера тушола бетта  6 ди; 2011 шера бекарга бетта 9 ди; газет «ГIалгIайче», 2012 шера оагIой бетта 6 ди; 2013 шера аьтинга бетта 15 ди, лайчилла бетта  7 ди; 2014 шера маьтсела бетта 6 ди, оагIой бетта 31 ди; 2015 шера маьтсела бетта 7 ди; Официальни бокъон хоама  интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2016 шера кIимарса бетта 4 ди; 2019 шера аьтинга бетта 7 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2021 шера тушола бетта  4 ди; 2022 шера тушола бетта  5 ди, бекарга бетта 26 ди,   оагIой бетта  6 ди; 2023 шера  тушола бетта 2 ди; 2024 шера кIимарса бетта 9 ди, оагIой бетта  6 ди) 21 статьяй 4 даькъе хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2003 шера ардара бетта 6 дийнахьарча №131-ФЗ йолча» хувцаш дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 15 

«Къаьстта лорадеча Iаламан доазонех долча» 1999 шера тушола бетта 4 дийнахьарча №8-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 1999 шера тушола бетта 25 ди; газет «Сердало», 2000 шера  кIимарса бетта  19 ди; 2002 шера кIимарса бетта 27 ди; газет «ГIалгIайче», 2003 шера ардара бетта  30 ди; 2005 шера маьтсела бетта  17 ди; 2006 шера саькура бетта  18 ди; 2013 шера лайчилла бетта 7 ди; 2014 шера аьтинга бетта 7 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера оагIой бетта  20 ди; 2018 шера тушола бетта  26 ди; 2019 шера аьтинга бетта 7 ди; 2022 шера бекарга бетта 29 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера лайчилла бетта 8 ди) 2 статьяй 8 даькъе хувцам юкъехьо, дешаш «Российски Федераце моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» хувцаш  дешашца «Публични Iаьдала цаI йолча системе моттигера шедоалдар вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2025 шера тушола бетта 20 дийнахьарча №33-ФЗ йолча».

Статья 16 

Ер Закон низаца чIоагIденна болх бе долалу, ер официально кепатеха итт ди чаккхдаьннача  дийнахьа денз.

ГIалгIай Республика

          Мехкда                                       Келаматнаькъан  М.М.

 г. Магас                                            

2026 шера «12» ди саькура бетта      

№ 1-РЗ