ГIалгIай Республика цхьайолча законодательни акташта хувцамаш юкъедахьара хьакъехьа

ТIаийцад

ГIалгIай Республика

Халкъа Гуллама                                  2026 шера тушола бетта 26 ди

Статья 1

«ГIалгIай Республике коррупцена духьале ярах долча» 2009 шера                   тушола бетта 4 дийнахьарча №8-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2009 шера тушола бетта 12 ди; 2011 шера ардара бетта 6 ди;  2013  шера  тушола бетта  12 ди, оагIой бетта 7 ди; 2015 шера бекарга бетта 2 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал  (www.pravo.gov.ru), 2016 шера тушола бетта  30 ди; 2017 шера тушола бетта 7 ди, аьтинга бетта 20 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2018 шера оагIой бетта  29 ди; 2020 шера аьтинга бетта  30 ди; 2021 шера оагIой бетта  27 ди; 2023 шера  лайчилла бетта 8 ди)  юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:

1) 131 статьяй 1 даькъе:

а) 1 пункт  ший низ дIабаьнна лархIа;

б)  4 пункт  Iобелгалъяьча  редакце дIаязъе:

«4) ГIалгIай Республика боарама бокъон акташца отта ма дарра паччахьалкхен служащей даржашка баха ловш болчар перечнешта юкъебихьа  паччахьалкхен  служащеш;»;

в) 5 пункта тIатохар де дешашца «, моттигерча администраце керте латтачун контрактах дола  даржаша»; 

г) тIатохар де Iобелгалбаь чулоацам болча  61 а 62  а пункташца: 

«61) паччахьалкхен кхыча органера даржашка хьожабу паччахьалкхен  служащеш;

62) ГIалгIай Республика боарама бокъон акташца отта ма дарра муниципальни служащей даржашка баха ловш бола перечнешта юкъебихьа   муниципальни  служащеш;»;

д) 7 пункт  Iобелгалъяьча редакце дIаязъе: 

«7) укх даькъа 3 пункте белгалдаьча даржашка а  болаш  Российски Федераце  боарама бокъон акташца отта ма дарра перечнешта юкъебихьа нах а  укх даькъа 1 – 61 пункташка белгалдаь даржаш а:

а) нагахьа санна ГIалгIай Республика Мехкдас е ГIалгIай Республика Правительствос дарже оттавеш пономочеш ялар дIахьоча хана, укх даькъо белгалдаь сведенеш дIа ца луш моттиг хилча, – цу дарже из оттаваьча дийнахьа  денз биъ бутт боалача ханачухь;

б) нагахьа санна «Паччахьалкхен даржашка болча наьха а кхычар а расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча Федеральни законаца нийса кIийленаш хьахилча, – цу тайпара кIийленаш хьахиннача шера тIехьа доагIача шера бекарга бетта 30 денал тIехьа а ца доаккхаш.»; 

2)  133  статье: 

а) 4 дакъа ший низ дIабаьнна лархIа;

б) тIатохар де Iобелгалбаь чулоацам болча  5 даькъаца: 

«5. ГIалгIай Республика коррупционни а кхыйола а бокъонаш толхаяра профилактика еш йола органаш декхарийла я «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца нийса дIалуш долча пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи долча сведенешта анализ лелае.».

Статья 2

«ГIалгIай Республика паччахьалкхен граждански службах долча» 2005 шера лайчилла бетта 30 дийнахьарча №45-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2005 шера оагIой бетта 3 ди; 2007 шера аьтинга бетта  14 ди; 2009 шера ардара бетта 24 ди; газет «Сердало»,  2011 шера наджгоанцхой бетта 15 ди; газет «ГIалгIайче», 2011 шера ардара бетта 6 ди;  2012 шера оагIой бетта  27 ди; 2013 шера оагIой бетта  7 ди; 2014 шера тушола бетта 7 ди; 2015 шера бекарга бетта 2 ди; 2016 шера лайчилла бетта 29 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru) 2017 шера бекарга бетта 26 ди, ардара бетта 31 ди; 2018 шера  саькура бетта  27 ди;  газет «Сердало», 2021 шера аьтинга бетта  3 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера кIимарса бетта  7 ди, лайчилла бетта 8 ди; 2025 шера кIимарса бетта 11 ди)  юкъехьо  Iобелгалдаь  хувцамаш:

1) 11 статье:

а) 1 даькъе: 

цхьоалагIа абзац Iобелгалъяьча редакце дIаязъе:

«1. «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца белгал ма дарра,  пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш дIалу наниматела викалага, укх Федеральни законо отта ма дарра:»;

1 пункте дешаш «, – службе дIаоттача хана» дIадаха;

 2 пункте  дешаш «, ГIалгIай Республика боарама бокъон акташца перечне юкъедихьача граждански служба дарже отташ, – хIара шера ГIалгIай Республика боарама бокъон акташца оттаяьча хан-юкъал тIехьа а ца доаккхаш» дIадаха;

б)  2 даькъе дешаш «граждански служащеи а цун дезалий а» хувца дешашца  «, укх статьяйца нийса дIалуш долча,»;

в)  4 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде :

«4. Укх статьяйца нийса дIалуш долча пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча  декхарехи дола сведенеш нийса дий хьожаш тIахьожаш тохкам бу «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца, Российски Федераце кхыйолча боарама бокъон акташца, ГIалгIай Республика кхыйолча боарама бокъон акташца оттаяьча аргIанца нийса.»;

г) 5 даькъе дешаш «ший пайдаех, иштта ший сесага (маьра), ший кхийна даланза долча берий рузкъахи рузкъан кепе долча декхархеи» хувца дешашца «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законо белгал ма дарра,»;

д) 6 дакъа ший низ дIабаьнна лархIа;

2)   111 статье:

а) 1 даькъе дешаш  «ший расходех, иштта ший дезала расходех дола сведенеш» хувца дешашца «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча  а  наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча Федеральни  законо белгал ма дарра,»; 

б) 2 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«2. Граждански служащен, цун сесага (маьра), кхийна даланза долча берий расходаш цар пайдашта нийса йий хьажара тIахьожам лоаттабу «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца, «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча Федеральни законаца, Российски Федераце Президента боарама бокъон акташца, Российски Федераце кхыйолча боарама бокъон акташца, ГIалгIай Республика  кхыйолча  боарама  бокъон  акташца оттаяьча аргIанца а нийса ,»; 

в) 3 даькъе дешаш «ший расходех, иштта ший дезала расходех дола сведенеш» хувца дешашца «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча  а  наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча Федеральни  законо белгал ма дарра,».

Статья 3

«ГIалгIай Республика тIахьожам бара-лархIара палатах долча» 2011 шера тов  бетта 28 дийнахьарча №27-РЗ  йолча  ГIалгIай Республика  Закона  (газет «ГIалгIайче», 2011 шера тов бетта 29 ди; 2013 шера оагIой бетта 7 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера оагIой бетта 20 ди; 2022  шера тушола бетта 4 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2023 шера оагIой бетта 29 ди) юкъехьо Iобелгалбаь хувцам 6 статьяй 5 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIа а яздеш:

«5. ТIахьожам бара-лархIара органий председателий, председателий заместителий, аудиторий даржашка овтта ловш бола гражданаш декхарийла ба «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законо белгал ма дарра  шоай пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола  сведенеш дIадала. ТIахьожам бара-лархIара органий председателаш, председателий заместителаш, аудитораш декхарийла ба шоай пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш дIадала «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча а  наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча  Федеральни  законо отта ма дарра.  Укх даькъе белгалдаь сведенеш дIалу Российски Федераце боарама бокъон акташца а ГIалгIай Республика боарама бокъон акташца а  белгалъяьча аргIанца  нийса.».

Статья 4

 «ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутата статусах долча» 2004 шера кIимарса бетта 8 дийнахьарча №18-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (газет «ГIалгIайче», 2004 шера кIимарса бетта 13 ди; 2006 шера саькура бетта 28 ди; 2007 шера аьтинга бетта 21 ди; газет «Сердало», 2008 шера наджгоанцхой бетта 10 ди; газет «ГIалгIайче», 2011 шера аьтинга бетта 7 ди; 2012 шера оагIой бетта 11 ди; 2013 шера аьтинга бетта 15 ди; 2015 шера саькура бетта 5 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2016 шера кIимарса бетта 4 ди; 2018 шера саькура бетта 27 ди, оагIой бетта 4 ди; 2019 шера аьтинга бетта 7 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2019 шера оагIой бетта 2 ди; 2020 шера аьтинга бетта 23 ди, аьтинга бетта 30 ди; 2021 шера кIимарса бетта 6 ди; Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2022 шера тушола бетта 4 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2022 шера  кIимарса бетта 14 ди,  оагIой бетта  6 ди; 2023 шера бекарга бетта 25 ди, лайчилла бетта 8 ди; 2024 шера аьтинга бетта 19 ди) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш:

1)  9 статья  Iобелгалъяьча редакце дIаязъе: 

«Статья 9. Пайдаехи рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи        дола  сведенеш дIадалар Депутат декхарийла ва ГIалгIай Республика Халкъа Гуллама депутаташа шоай пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи  дола сведенеш нийса дий хьожаш тIахьожам лоаттабеча  Халкъа Гуллама комиссенга (дIахо – комисси), дIадала шоай пайдаех, рузкъани рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законо белгалъяь моттигаш хилча укх Федеральни законо отта ма дарра. Депутато расходах дола сведенеш дIалу «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча  а наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча  №230-РЗ йолча Федеральни  законо белгал ма дарра, цу Федеральни законо оттаяь моттигаш хилча. Депутат бехктокхамах мукъавоалийт нагахьа санна цу тайпара доазув тохараш, бехкамаши дIадехараши  лора ца деш дитарах дола къовсамаш  дIадерзадар  е  лоIамашца хьахинна  къовсам дIабоаккхаш  а иштта  декхараши дIадехараши  кхоачаш ца деш дитарах,  «Российски Федераце субъекташка публични Iаьдал вIаштIехьдаккхара юкъарча принципех долча» 2021 шера оагIой бетта 21 дийнахьарча  Федеральни законаца а кхыдолча федеральни  законашца а белгал ма дарра коррупцена духьале яра декхаршта, нагахьа санна цу тайпара доазув тохараш, бехкамаши дIадехараши, иштта  декхараш кхоачаш ца деш дитарах цун кара доацаш лоархI, «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни закона 13 статьяй 3-6 пункташца доакошца белгал ма дарра.»;

2)  92 статьяй 19 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«19. Депутаташа шоай пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча дехкарехи долча сведенешта тIакхачара Iалашо ю «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца а, «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча  а  наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча  №230-РЗ йолча Федеральни  законо белгал ма дарра, цу Федеральни законаца а нийса, депутатша шоашта  ховшше а дизза доацача сведенешца  хоам дIабелча, федеральни законаша отта ма дарра  е ховшше а дизза доаца сведенеш хилар комиссе гучадаьккхача кхоачашду федеральни законашца, Российски Федераце Президента указашца нийса.»;

3)  93 статье:

а) цIераца дош  «расходех,» дIадаккха;

б) 1 даькъе дешаш «пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш дIадалар» хувца дешашца «укх  Закона 9 статьяс белгалдаь»;

в) 2 даькъе дешаш «укх статьяй 1 даькъе» хувца дешашца «укх  Закона 9 статье», дешаш «пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш» хувца дешашца «белгалдаьча сведеней»;

4)  95 статьяй 3 даькъе дош  «расходех,» дIадаккха;

5) 96 статьяй 1 даькъа цхьоалагIча абзаце дешаш «цунца нийса ший  пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи шийна ховшше  а  нийса доаца е дизза доаца сведенеш далар» хувца дешашца «цо ший пайдаех, рузкъах а рузкъан кепе долча декхарех а «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца нийса, расходех дола сведенеш «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча а наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча   Федеральни  законаца нийса е цар шоашта ховшше а дизза доаца сведенеш далар федеральни законаша белгалъяь моттигаш ца лаьрхIача, е бакъдоаца сведенеш далар»;

6) 97 статьяй 1 даькъе дош   «расходех» дIадаккха. 

Статья 5

«Муниципальни даржашка отта ловча гражданаша, муниципальни даржашка болча наха шоай пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча рузкъан декхарехи, иштта ший сесага (маьра) а кхенза долча берий а пайдаех, расходех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш дIадалара аргIан, белгалдаь сведенеш бакъдий а дизза дий а хьажара аргIах, ГIалгIай Республика муниципальни даржашка болча наха, коррупцена духьале яра доазонаш тохар, бехкамаш оттадари шоай декхараш кхоачашдари лорадара тохкамаш делга дIадахьара хьакъехьа долча» 2017 шера оагIой бетта 5 дийнахьарча №49-РЗ йолча ГIалгIай Республика Закона (Официальни бокъон хоама интернет-портал (www.pravo.gov.ru), 2017 шера оагIой бетта 7 ди, 2020 шера бекарга бетта 3 ди; 2021 шера бекарга бетта 1 ди; интернет-газет «ГIалгIайче» (www.gazetaingush.ru), 2022 шера кIимарса бетта 14 ди; 2023 шера наджгоанцхой бетта 11 ди, аьтинга бетта 27 ди, лайчилла бетта 8 ди) юкъехьо Iобелгалдаь хувцамаш: 

1) 1 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«1. Нагахьа санна кхыдар федеральни законаша оттадаь деце, муниципальни даржашка отта ловча гражданаша а муниципальни даржашка болча наха а ГIалгIай Республика Мехкдаьга дIалу шоай пайдаех, рузкъах а, рузкъан кепе долча декхарех  а, дола сведенеш, ший сесага (маьра) а, кхийна даланза долча ший берий а пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш (дIахо – сведенеш).»; 

2) 2 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«2. Муниципальни дарже отта ловш волча гражданино сведенеш дIалу, – муниципальни дарже отта ловш волчо документашта регистраци яьча хана денз пхиъ балха ди доалача ханачухь»;

3) 5 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«5. Муниципальни дарже латташ вола саг декхарийла ва ший пайдаех, рузкъах а рузкъан кепе долча декхарех дола сведенеш, ший сесага (маьра) а кхийна даланза долча ший берий а  пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи дола сведенеш дIадала из дарже оттавича  (дарже хьожавича е хержача). 

Муниципальни дарже латташ вола саг декхарийла ва укх статье белгалдаь сведенеш дIадала, а  цу сага расходех дола уж сведенеш дIадала кIийленаш гучаяьлча, «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча а  наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча  Федеральни  законаца нийса – цу тайпара кIийленаш хьахиннача шера тIехьадоагIача шера бекарга бетта 30 денал тIехьа а ца доаккхаш. Укх даькъе белгалдаь сведенеш дIалу  «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера оагIой бетта 25 дийнахьарча №273-ФЗ йолча Федеральни законаца кхыдолча федеральни законашца а Российски Федераце кхыйолча боарама бокъон акташца а нийса.»;

4)  51 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«51. Муниципальни образоване муниципальни депутата дарже волча, саг укх статьяй 1 даькъе белгалъяь кIийленаш хьахилча Нагахь санна цу сага сведенеш дIалу. «Коррупцена духьале ярах долча» 2008 шера №273-ФЗ йолча Федеральни законаца Российски Федераце федеральни законашца а кхыйолча боарама бокъон акташца а нийса.»; «Паччахьалкхен даржашка болча а кхыболча а наьха расходаш цар пайдашта нийса йий хьожаш тIахьожам лоаттабарах долча» 2012 шера оагIой бетта 3 дийнахьарча №230-ФЗ йолча Федеральни законаца нийса дIадалара Белгалдаьча  пайдаех, рузкъахи рузкъан кепе долча декхарехи.»; 

5) 52 дакъа Iобелгалъяьча редакце дIаязде:

«52. Муниципальни образоване представительни органа муниципаль-ни даржашка болча депутаташа, укх статьяй 1 даькъе белгалдаьха сведенеш, цу наха шоашта ховшше а бакъдоаца е белгалдаь  дизза доаца сведенеш хоамаца дIадалар кхоачашдича, хоама тIакхачара кхоачо ю федеральни законашца, Российски Федераце Президента указашца нийса.

Муниципальни  образоване представительни органа муниципальни даржашка  болча депутаташа  укх статьяй 1 даькъе белгалдаь декхараш кхоачашдарах (дизза кхоачаш ца дарах) бола хоам чуоттабу, моттигерча шедоаладара органий официальни сайташка (нагахьа санна цу хоамаца аргIа йола саг мала ва ховргдола персональни даннеш а ца хилча, аргIа йолча сага рузкъа индивидуализировать де аьттув а боацаш дола даннеш дале).».

Статья 2 

Ер Закон низаца чIоагIденна болх бе долалу, ер официально кепатеха   итт ди чакхдаьннача дийнахьа денз.

ГIалгIай Республика

Мехкда                                                 Келаматнаькъан М.М.

 г. Магас

2026 шера «3» ди бекарга бетта

 № 14-РЗ