Гӏалгӏайчен Кулгалхочо Магӏалбик лораяьрех бола дагалоаттам дӏабихьар
2007 шера, ардара бетта 8-гӏа ди цӏаккха дицлургдоацаш дисар Магӏалбика исторе оагӏонца - Россе Президента Путин Владимира Амарах шахьара Российски Федераце «Тӏема сийлен шахьар» яха цӏи елар. Цо хьагойт цига Сийлахь Боккха тӏом латтача хана, моастагӏчун духьалъэтта денал, майрал гойташ латаш хиннача бӏухошта карагӏдаьннар сий деш тӏаэцаш хилар. Магӏалбик вай хьамсара лаьтта, дийна тӏехьале, ноахалий вахар да. Эггара халагӏча хана, тӏом тӏабеча уж цаӏ санна эттар Даьхенна оарцагӏбаьнна, аьлар Гӏалгӏайчен Кулгалхочо Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас.
«Даькъасте яккха гӏерташ моастагӏчо геттара чӏоагӏа низ баь моттиг я Магӏалбик. Укхаза Даькъастен мехкдаьтта дезаш чугӏертар моастагӏа, бакъда лирача бӏухошца тоссавалар хилар цун. Биъ бетта лаьттар унзара тӏема денош. Шахьар 14 карара кара йодаш хилар. Шоайла цхьана этта, из дӏа ца яккхийта духьалбаьлар тайп-тайпарча къамех бола нах. Уж цхьана хилар бахьан дар - Даьхе, цар из цхьана лора а йир. Иштта дар цу ханашка, иштта да тахан а: вай мехкахой, тайп-тайпарча къамий бӏухошта уллув лаьрххӏача тӏема операце даькъ тӏа Даьхе лораеш, моастагӏчох латаш ба. Цӏеча эскарца цхьана шахьар лораеш бар бахархой а. Цар новкъостал дора моастагӏа дехьа ца валийта, салтий лорабара лаьтташ оахкаш, уж иштта болх беш а бар мехкадаьтта доаккхача, цунца тӏемахошта ӏалашо еш. Магӏалбик йоаккхаш 120 эзар салте кхы ца гӏатта аллийсар цу даькъ тӏа. Вай из дицде йиш йолаш дац. Котало йоаккхаш шоашта могар дир Магӏалбика бахархоша. Цар новкъостал дора тӏема кӏийле чӏоагӏъеш, бӏухошта кхача кхухьар, човнаш хиннараш тӏаэцар, къахьегар цу унзарча ханашка хьежжа доацаш»,- аьлар республикан Кулгалхочо.
Цхьа шу хьалха, Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас Гӏалгӏайчен Халкъа Гулламе ше къамаьл деш белгалдир, Магӏалбика кхален юрташта белгга йола цӏи ялар бакъахьа дар, аьнна. Хӏана аьлча цу юрташка бахача наха, бӏухошта нийсса къахьегаш, яьккха Котало я из. Парламента депутаташ из хьаллаьцар. Цу тайпара, «Тӏема сийлен Юрт» яха цӏи елар кхалерча бархӏ юрта-Лохера (Дабе-Юрт), Юкъера, Лакхера Ачалкхенашта, Вежарий-Юрта, Махьмад-Хитӏенна, Дола-Коана, Инаркъенна, иштта Соагӏапченна. Из да исторически бакъдар лорадара, из мах бола тӏехьале вай ноахалга кхачийтара деш дар.
Цу дикача гӏулакха юкъе доккха дакъа дӏалоац тохкамаш деча тоабаша. Тӏом хиннача лаьттара царна корайоагӏа бӏухой тӏехкаш, цар кӏезиг-кӏезига вӏашагӏтох тӏем тӏа хиннар, мичаб ца ховш бейнача бӏухой цӏераш юха меттаоттаю. Къаьстта уж бахьан долаш цар цӏераш малхаяьннай, яхаш а я.
Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас баркал аьлар, цу боккхача къахьегамах, тохкамаш деча тоабанна. Магӏалбика карагӏдаьннар цӏаккха дицлургдац Гӏалгӏайченна, ерригача Россе бахархошта, аьлар цо.
