Хӏама дегӏаахара никъ
Мехкарча къаман проекташта лаьрхӏа 5, 8 млрд ахча хьожадаьд
Къаман проекташ йоаржаяра болх ший боаггӏача боараме, дерригача хӏаман терко еш дӏахьош ба вай мехка. Тахан Россе рузкъан гӏулакхех йолча министерстве белгалдечох, маьтсела бетта 4-ча денга диллача 31%-га кхоачаш болх дӏахьош ба мехка, къаман проекташ йоаржаеш. Гӏишлошъяра, вахара оагӏонцара балхаш дӏадахьара тӏехьа эшаш дола ахча ханнахьа хьакхоачийташ да тахан мехка. Цу оагӏонца дувзаденнарех дувцаш, кхетаче дӏаяхьа лерхӏ вай мехкадас Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас, дукха ца говш. «Сердалога» из хоам бир Мехкадаь зарбан болх лелабераша.
«Эггара керттерчарех да, аьнна, къоастадаьд контракташцара болх чакхбаккхар, хӏара моттигера гӏулакх йиллача хана хьадар, дӏаьхденна дусаргдоацаш тӏахьожам лоаттабар. Укх шера вай республика дакъа лоацаш я 12 къаман проекта юкъе. Уж ювзаенна я унахцӏенон оагӏонцарча балхаца, вахара оагӏонца гӏо лоаттадарца, дезалца, кагирхошца, берашца, туризмаца, хьаьша тӏаэцарца, саг чувоацаш гӏетташ долча гӏирсашца, экологе хьал тоадарца, кхача дика хилийтарца, таьрахьашца дувзаденнарашца, халкъашта юкъерча кооперацеца, иштта кхыдолча оагӏонашца а», - дийцар тха газетага. Укх шера вай республикерча гӏулакхашта лаьрхӏа хьакъоастадаьр 5,8 млрд ахча да, цу юкъера 5 млрд рузкъа – федеральни оагӏонгара, 750 млн сом - моттигерча ганзера. Карарча хана бюджета декхараш тӏаийцад 3, 8 млрд сома, из шера доагӏачох 66% да, бокъонца хьаденнача ахчан боарам 980 млн сомал тӏехбаьннаб, бекарга бетта тӏеххьарча деношка дикка айделар из, 120 млн сом луш.
2026-ча шера къаман проекташка гӏолла дикка терко е лерхӏ вахара оагӏонца гӏо лоаттадара балха. Цу юкъе ба дукха бераш дола дезалаш, иштта боккхагӏбарашка хьожаш хилар а. Сурхо тӏа тахан хьалдеш латт вахара оагӏонца гӏо лоаттадеш дола Цӏа, даггара тоадеш да мехкара наькъаш, иштта нах дӏа-хьа кхувлара гӏулакх а лерттӏа хургдолаш 20 керда автобус эца лерхӏаш да. Республикера хӏама тоадара программаша чулоацараш-м кхы а дукха да. Кагирхой политикан наькъаца къахьегар, Ӏарпенаькъан Ю. цӏерах йола политехнически колледж тоаеш болх дӏабахьар, иштта ишколаш хьалъяр. Кердача Реданте хьалъе лерхӏ 720 моттиг йола ишкол, Пхьилекъонгий-Юрта хьалъе лерхӏ 420 бера лаьрхӏа ишкол, иштта Гӏажарий-Юрта 250 бера, Галашка 200 бера моттигаш лургйола ишколаш хургья. Боккха болх дӏахьош, тоаеш латт тахан Наьсарерча ӏама гонахьара моттиг, иштта 24 дукхагӏа нах тӏалатта мехкара моттигаш. Коммунальни оагӏонца дувзаденнарашта, культуран оагӏонцарча моттигашта йоккха терко лоаттаю тахан цу оагӏонца, иштта кердача куца тӏа йоалаеш тоаеш латт республикера ишколаш, берий бешамаш. Доккхий, лоархӏаме хувцамаш да вай мехка тӏехьарча шерашка къаман проекташка гӏолла хиннараш. Беркатеча къаман проекташка гӏолла дикка тоадеш латт мехкарча моттигий хьал, керда гӏишлош хьалъярал совгӏа.
