«Дешара оагӀонцара хӀама чӀоагӀде, лораде дезаш йола ха я тахан вайна латтар. «Кхетам» яхача оагӀоно дӀахьор тахан лоархӀаме, доккха гӀулакх да ала деза», - белгалдир Мархенаькъан Анзора, гулбеннарашка къамаьл деш.

ДӀадахача шера кхоачашдаьрех дувцаш доклад йийшар цига «Кхетам» яхача Российски оагӀон мехкарча филиала хьалха латтача Хьулахой Ахьмада. Республике кхоачашдаьрех дувцаш, цо белгалдир кхетаченашка дакъа лоацаш 5 000 совгӀа нах хиннилга. Филиала тоабо ший болх боаггӀача боараме дӀабихьалга да из. Лекцешка, дешара оагӀонцарча тайп-тайпарча кхетаченашка дакъа лоацаш бахархошта юкъера ялх керттера тоаба яр. Уж бар дешархой, студенташ, кагирхой, СВО ветеранаш, СВО доакъашхой цӀагӀара нах, моттигера ха яха нах. ХӀара оагӀонца боагӀаш бола болх бар дӀабихьар. Лекцеш, семинараш, онлайн-кхетаченаш тайп-тайпарача ханага кхаьчараш тӀаозаш хилар.

Боккхача наькъ тӀа кхоачашде дезарий юхьиг мара яц из. ДӀахо, кхетаченаш дикка йоаржае, керда болхлой юкъебоалабе, хӀара тоабанца къаьстта программа кийчъе лерхӀ, «Кхетам» яхача Российски оагӀоно бахархошта пайда бергболаш. Белгалде деза, вай мохк цу балхаца дикка белгалбаьннилга. Къаьстта терко е езарех да «Кхетам. Лектор» яхача лоархӀамеча яхьашка вай республико дакъа лацар. Ингалсий мотт хьехаш йола МагӀалбикера Къамурзой Захрат ерригача Къилбаседа Кавказагара дуккхача доакъашхошта юкъе белгалъяьнна котало яьккхача виъ сага юкъе нийсъелар. Федеральни оагӀонца шоай гӀулакх вай хьехархошта боаггӀача боараме дӀадовзийта ховлга да из. Толамаш кхы а хилар…

Вай мехкарча ишколашкарча шин тоабо дай-ноаной комитета яхьашка котало яьккхар. Шоай лоархӀаме проекташ йоаржае аьнна 1,7 миллион сом ахча делар ишколашта.

Берашта цхьацца пайдане хургдола хӀамаш доаржадеш дӀадохийтаргда из рузкъа. «Кхетам. Преми» яхача къаман совгӀат къоастадарца а теркалйир вай республика. ХӀама довзийташ вола дика болхло белгалвир, иштта толашагӀа йола хӀама довзийтарах йола проект а теркалйир. Цу гӀулакхо хьагойтар дешара оагӀонца мехка дикка хувцамаш, толамаш долга.

Цу толамашка гӀолла вай кхетаду мехка дукха начӀал дола нах болга, «Кхетам» яхача проекте дакъа лацаро лакха говзал йолча хьехамчашта, иштта кагирхошта керда никъ хьабеллилга. «Кхетам» яхача Россе оагӀонца моттигашка укх шера кхоачашде дезараш къоастадаьд. Бахархошта лаьрхӀа тайп-тайпара кхетаченаш йоаржаергья мехка.

Ерригача ишколашка, вузашка балхаца ювзаенна лекцеш дӀакхухьаргья. Хьахержача 15 ишколе кердача тайпара йола даьшцара, ноаношцара кхетаченаш дӀаяхьа лерхӀ. Къамашта юкъера бувзам, барт чӀоагӀбарах йолча кхетаченашта, боламашта къаьстта йоккха терко лоаттаергья. Россе къамаш цхьанкхетара Шу белгалдеш, берригаш вӀашкаозаш бола лоархӀаме болх хургба цох. Дакъа лаца аьттув ца хиннарашта а пайда хургболаш, деррига боламаш онлайн гӀолла дӀахьош хургда.

«Сердало» газетага дешареи Ӏилмани гӀулакхех йолча Министерствос белгалдечох, «Кхетам» яха Россе оагӀув, 2023-ча шера денз, керда хувцамаш доаржадеш ба. Моттигашкара оагӀонаш, берригача мехка филиалаш хьаеллаш, дикка чӀоагӀбеш латт из болх.

Деррига а боаггӀача боарме дӀагӀоргдолаш, хӀара моттиге ТӀахьожама тоабаш я хьакхелла. Бахархошта карарча хана эшар теркалдеш вӀашагӀъехка проекташ, федеральни оагӀонцара боламаш, иштта кхыдараш да тахан хьаллоацараш.

БоаггӀача боараме, лерхӀамца из гӀулакх лорадаро Россе хӀара миӀинге дешара оагӀонцара хӀама дикка меттадоаладу, беркате хувцамаш да юкъедоаладеш. Боккха болх ба регионашка хьалхалаттача хьехамчаша дӀахьор. «Кхетам» яхар вайна массанена боккха аьттув боаржабеш, дукха хӀама довзийташ, керда никъ хьабеллаш бола оагӀув ба.