Из ваьвар 1936 шера, кӏимарса бетта 27-ча дийнахьа Буро тӏа. Цун ворхӏ шу мара даьннадацар 1944 шера шийлача саькура бетта ший дезалца, дерригача гӏалгӏай къаманца цун вахар дохадеча хана. Шийла мух чухьекхаш йолча товараш кхухьача вагонашка бехка, цахадаш йолча Казахстана аренашка дӏабигар, моллагӏа воккхавар а вохаргволаш хьал дар из. Бакъда цу халонаша зӏамига Азамат, хургвола гӏишлонхо, духьалъ - отта ӏомавир. Даьймехка юха цӏавехаш вар из, из хилар цун вахара деррига гӏулакх дӏалоацаш.

Чаккхе йоацача аренашка чӏоагӏйир Марзбиканаькъан Азамата оамал, хӏаьта хӏама хьакхоллара тӏехьа из хиларо кхоачавир Даькъастен лоаман - металлургически институте. Студент волча ханашкара дӏадоладенна, Новочеркасска политехе кандидата диссертацега кхаччалца цо дешар, духхьала цӏи яккхара бахьан долаш дацар. Цо дешар, шийна хьалхашка гӏишлон гӏов долаш санна, из ший кхоане йолга кхетадеш.

Азраила Азамата балха никъ лоам тӏа воалача сага наькъах тара ба. 1961 шера, цо ше кулгал деш тӏаийцар Червленски гӏум йоаккха моттиг, цул тӏехьагӏа из кхаьчар Гӏаьбартой-Балкхарой Тырныаузски лакхаленашка, из вар чоалханеча лоаман-металлургически комбината кулгалхо. Цу шерех лаьца «Тырныауза лакхаленаш» яха книжка арадаьлар тӏехьагӏа. Бакъда боккъонцахьа йола лакхаленаш цунга цӏагӏа хьежаш яр.

1990 шерашка, доккхий хувцамаш латтача хана, къона Гӏалгӏай Республика ший никъ политически карта тӏа дӏаболабеш мара яцар, цун чӏоагӏа эшар говзанчаш, Марзбиканаькъан Азамат цӏавера. Цун дӏаелар капитальни гӏишлон Урхалле.

Гонахьа деррига деха дар, кхоачам болаш яцар материалаш, ахча, бакъда дегӏадоаладеш ваха безам чӏоагӏа бар. Цо дика кулгал деш, цаӏ цхьаннена тӏехьа хьалдотташ дар керда гӏишлоний гӏовнаш. Дика тоадир Наьсарен культуран Цӏа, цо ший наӏараш хьайийллар къонача начӏалашта, ишколаш кердаяха йолайир, цига хозаш яр дог гӏоздаьннача берий оазаш, хьалхара цӏермашина наькъа хувцамаш дӏадоладелар. Цига а, кхыча дукхача объекташка а цо ший бетон, арматура йилла ца ӏеш, ший дог дӏаделар.

Азраила Азамат ший къаьстта оамал йолаш саг вар - цунна бӏаргагора декъача таьрахьашта тӏехьа латта сага вахара сметаш. Цӏихеза гӏишло, Илдарха-Гӏалан сийдола вахархо, ВДНХ дото майдилг- уж а кхыйола а цӏераш иштта чӏоагӏа къегаш яцар, цун керттерча оамала юхе. Из вар боккъонцахьа вола ший Даьхен воӏ.

Карарча шера ший 90 шу даьнна хилар дездаьчул тӏехьагӏа а, из сихлуш вацар салаӏа. Цу къона бӏаргаш долча къоаночо тӏеххьарча ший деношка кхаччалца къахьийгар. Цо лорадеш дӏалора къонача инженерашта шийна ховш дар, цо дувцар, сатувсаш хиларо Гӏалгӏайче укх денга мишта кхоачайир.

2026 шера ардара бетта во хоам кхаьчар. Дукхача шерашка могаш воацаш хинначул тӏехьагӏа, цун дог сецар. Бакъда бокъонцахьа шоай гӏулакх дезаш, из цӏена дӏахьош баьха гӏишлонхой цӏаккха а вайна юкъера дӏаболхац.

Наьсарен культуран Цӏагӏа сердалон лампаш мел согача хана, цо хьалъяьча ишкола наӏара санагӏах бераш дехьа мел доалача хана, вокзале цӏермашинаш мел сувцача хана, Марзбиканаькъан Азраила Азамат вайна юкъе ва. Из висар Гӏалгӏай паччахьалкхен кӏийле йолаш - ше мел вах ший къаманна лаьрхӏа цун хургдар хьакхелла саг санна.

Марзбиканаькъан Азамат наха дагавоагӏаргва Гӏалгӏайчен дика архитектор, дерригача къаман чӏоагӏа кӏийле йита саг санна.

Из вайна юкъера дӏавахар - из цӏихеза инженер дӏавалар хинна ӏац, из да бӏарчча зама дӏаяхар.

Дала гешт долда! Дала къахетам болба цох!