ГӀалгӀай къаман
юкъара газет

Новости


Доккхача денала зӏамига кулг

Эккажкъонгий-Юрта денала урок дӏайихьар, къонача турпалхочоа Дербичанаькъан Хизира хетаяь

Бокъонца болча турпалхоех бола дагалоаттам, цар яьннача ханага хьежжа хилац, царна карагӏдаьнна денала гӏулакхаш хургдолча ноахалашта масалаш хинна дахаш хул. Къаьстта цу тайпара кӏоарга, дег чура, лоархӏаме къамаьл хилар Эккажкъонгий-Юртарча №7 йолча юкъарча дешара ишколе. Наьсарен кхален культуран Цӏен кхоллама болхлоша юххьанцарча классашкарча дешархошта лаьрхӏа денала урок дӏайихьар, «Замига кулг» яха цӏи йолаш.

Из цӏи кхетаченна цаховш яланзар. «Зӏамига кулг» - из мукъам язбаьр ва цӏихеза российски композитор, продюсер Фадеев Михаил, 8 шу даьннача гӏалгӏай кӏаьнка Дербичанаькъан Хизара карагӏдаьннача турпалча гӏулакха хетабаь.

Из зӏамига кӏаьнк велар, ше хержа доккха гӏулакх деча наькъ тӏа - тӏеххьара са доаккхача кхаччалца из хьежар хиво ӏохьош вола ший зӏамига доттагӏа сихденна додача Шолжа хи чура араваккха.

Из нийсделар, Наьсарен кхален Яндаре 2026 шера аьтинга бетта 15-ча дийнахьа, цига оарцагӏъяьлар еррига республика. Фадеевс хьакхелла илли доккха дозал долаш хилар, цо цу мугӏарашца кхайкаду сага денал, Даькъастен къамий бӏаьшерений мах бараш. Гӏалгӏайчен Халкъа артисткас Гетагӏазанаькъан Ӏайнас ший деррига хьинар дӏаделар из илли дӏаоалаш, цунга гӏолла республикан арахьа бахача наха а цу хатара лазар хоадолийташ.

Из дагалоаттама кхетаче вӏашагӏъеллар, сценарий язъяьр яр Наьсарен кхален ДК исбахьален кулгалхо Кӏуренаькъан Ӏайна, методист Налганаькъан Лема, иштта класса кулгалхо, Эккажкъонгий-Юртарча №7 йолча юкъерча ишкола хьехархо Хазанаькъан Марина.

Шоай низ, хьинар вӏашагӏтеха, цар хьакхеллар дег чура тамашийна сагото цхьана екъа, лакхача гӏулакха хьал. Денала урока чудоагӏаш, цу дешархочун карагӏдаьнна из доккха гӏулакх Даькъастен денал, чура низ хилар, эггара лакхара сага денал хилар санна тӏаийцар зӏамигача дешархоша.

Кхетаче дӏайолаелар боккха чулоацам болча Кӏуренаькъан Ӏайнай къамаьлаца. Цо ма дарра вӏашагӏделлар ше къамаьл деш, 2026 шера аьтинга бетта цу хатара деношка хиннар. Цу дийнахьа ший новкъост, сихденна доагӏача Шолжа хиво ӏохьош бӏаргавайча, цхьан секунда кхы уйла ца еш; Хизар, ший кхерамзлен уйла а ца еш, цу хи чу чукхоссавелар. Цун къонача дега ховра цхьа закон - тешшаме новкъост хилар, Даькъастен сий лорадара, юхеравар кӏалхарваккхара закон.

Цу кӏаьнка тӏеххьара вахара миноташ, цун турпалал дайза бола нах цецбаьлар цунна карагӏдаьнначох. Цига ма дарра хиннача хатара мах бовзийтара юкъедаьккхадар Фадеев Максима илли, цо гойтар цун маӏан, цо белгалдир турпалхой дог доккха а, безамах диза а долга, хӏаьта зӏамига кулг кхычарна тӏагӏолла дуне хьаллаьца латташ хилар.

Из хьал довзийта къамаьл чакхдаьнначул тӏехьагӏа, берашца цхьана къамаьлаш хилар. Дешархой а цу юкъе дика дакъа лоацаш бар, шоашта бакъахьа хета хаттараш телар цар, боккхийчар санна уйла йора хинначун. Йиълагӏча классе дагӏача бераша шоашта хетар дийцар, цу дийнахьа шоай ханара волча дешархочун фу уйлаш хиннай-хьогӏ, яхаш, хеттар цар шоай хьехархошка. Гуш дар Хизар цар дегашка виса хилар, боккхагӏчар хӏара дош лоацар цар, дукхагӏбараш белхар.

Из кхетаче вӏашагӏъеллараша «Сердало» газетага ма аллара, цу тайпара денала урокаш дӏаяхьаро новкъостал ду боккъонца волча турпалхочун карагӏдаьннар дикагӏа довза. Зӏамига турпалхо дагавоаллаш, дешашка хинна а ца ӏеш, вай хӏара дийнахьа леладеча вахара гӏулакхашка хила веза - эшача новкъостал дара кулг кховдадеш, шоай хьамсарча лаьтта машар лорабеш, вахаре моллагӏа дола дика гӏулакхаш деш.

Сийрда а, кӏоаргга дег чу южаш а яр кхетачен тӏеххьара оагӏув. Цига дӏабихьар «Хьаллаца турпалхо» яха болам, из кийчбаьбар лаьрххӏа 4-ча класса дешархошта. Кӏаьнкаша шоай кухташ тӏа: «Вай деций къонахий?» яха уж денала дешаш дехкар, уж дар ше хи чу тоссалуча хана Дербичанаькъан Хизара аьнна дешаш, царех хилар тӏехьа тӏадоагӏача ноахалашка тӏеххьара даь кхайкарал. Цига йиӏигаша хоза кийчъяьяр кхетаче дӏахьош йола моттиг, - Фадеев Максима иллецара, зӏамига кулг тӏадола ахкаргаш кийчдир, из кулг гӏертар бух боацача хиво ӏохьош вола саг хьалваккха, хӏанз из бера цӏенача дега белгало хинна дӏаэттар.

Дербичанаькъан Хизира карагӏдаьннар - из геттара зӏамига волаш гучадаьнна, боккъонца дола денал хилара масал да. Къаьстта цу тайпарча цӏенача, денал долча, майрача наха язду шоай къаман истори, уж ба мел бах а боккхийбараша а, бераша а царгара масал эца дезараш.

Ерригача Россе, Гӏалгӏайчен бахархой дегашка вай мел дах дусаргда цу кӏаьнка сийрда, дика гӏулакх.

Электронни газета язле

(PDF) кӀира цкъа арадувла къаман юкъара «Сердало» газет, цӀагӀара ара ца воалаш деша таро я

Хьаязде
Вверх