Спортивни яхьаш дӏахьош хилара чудоагӏаш дар вахара оагӏон маӏан - терроризма, экстремизма духьала къовсам лоаттабар. Цу яхьо хьагойтар, Гӏалгӏайче цу тайпара дола зуламаш юхатохара массайолча оагӏорахьара низаш вӏашагӏтохаш хилар, цу юкъе спорт а я. Цига къонача атлеташа гойтар шоаш моллагӏча дикача хӏаман тӏехьа хилар, харцахьара наькъаш наха юкъе цадаржийтара, эшача къовсам лоаттабара кийча хилар, из гуш дар цар физически кийчо яь хиларца, кхыча гӏулакхашца.

Цул совгӏа, цига лоархӏамеча хьаьшаша дакъа лоацаш хиларо геттара чӏоагӏа дог ураоттадир къонача латархой. Цига вера цӏихеза спорта болхло, Россе тренер Баьтаранаькъан Султан, Магӏалбик шахьара администраце кулгалхо Боканаькъан Мухьмад.

Гулбеннарашта хьалхашка къамаьл деш, Боканаькъан Мухьмада белгалдир; цу тайпара яхьаш дӏахьош хиларо къаман денал ураоттаду, республикан хургдолчун дика кӏийле ю, аьнна. Ший аргӏагӏа Баьтаранаькъан Султана терко тӏаяхийтар ший лоӏамеча латаро маӏача сага оамал чӏоагӏъю, из ӏомаву бехктокхаме хила, цу оамало таро лу вахарерча харцахьарча хӏаманна духьалъотта.

Ондаргий латар белгалдоалаш дар, безамца уж цу яхьашка баьнна хиларца. Шоаш иштта къона бар аьнна доацаш, цар гойтар котало яккхара тӏакхувш хилар, царна йовзар дика технически приемаш, кхыйола латара говзалаш.

Цига хьалхара моттигаш яьхарашта совгӏаташ делар: кубкаш, майдилгаш, сийлен грамоташ елар. Из яхь вӏашагӏъеллараша шоашта могар дир, кхувш йоагӏа къона тӏехье совгӏат ца луш юстара ца йита гӏерташ. Котбаьннарашта мах бола совгӏаташ делар: дикал йола спортивни тӏормигаш, кроссовкаш, уж царна накъаяргья дӏахо шоай гӏулакх шаьрдеш.

Из республикан яхь лоархӏаме хилар берий-ондаргий спорт дегӏайоалаяра, кхувш йоагӏача тӏехьенна нийса вахара никъ хьехара, шоайла барт болаш бахара.

Магӏалбике дӏайихьача яхьаша хьагойтар, спортага гӏолла хьакхоллаш да унахцӏена, чӏоагӏача денала вахар, цо таро лургья моллагӏча унзарча хьалашта духьалъотта, шоай хьамсарча мехка керда, машаре истори язде.

Берий-ондаргий яхьаш дӏахьош хилар дувзаденна дар терроризма, экстремизма духьала къовсам лоаттабарца. Уж духхьала цкъара дӏахьош йола спортивни яхьаш яцар, уж лаьрхӏа я Гӏалгӏайчен кхоане сийрда хилийтара, машаре вахар хьакхоллара. Тахан латтача хьалашка, кхувш йоагӏа тӏехье харцахьарча наькъ тӏа яккха гӏерташ, таьрахьий даькъ тӏа къайлагӏа леладу хоамаш нийслуча хана, лоархӏаме да вай кагирхой спорта юкъеозар, из тешаме никъ ба, хьаькъала чӏоагӏдаланза долча берий хьоа цу харцахьарча гӏулакхех лорабе.

Спортивни ишколе берашта ӏомаду бехктокхаме хилар, цӏена яхьаш дӏаяхьара тӏакхувш хилар. Латара кӏувса тӏа баьлча, цар дика кхетаду, моллагӏа йола котало нийсхонца мара йоаккхалуш йоацилга, цӏена къахьегаш хила везилга, цу даькъ тӏара толамаш наха низ беш доахаш доацилга. Къонача атлетий психологически дегӏа оамал чӏоагӏлу, цигара царна ховш хул харцахьарча наькъ тӏа ваккха гӏерташ бола хоам бовза, кхетабе.

Ший лоӏаме латар цхьан хӏамах латта къовсам ба, цига шийца латачунцара нийсхал яккха гӏертар хиланза даргдоацарех да. Кӏаьнкаш, зӏамига болча хана денз, ӏомалу доккхал де шоай коталонех; шоаш ийша моттиг хилча, къонахчун деналца тӏаэца.

Из царна хьалхадоаккх юххьанца денз, цудухьа царна юкъе цу тӏагӏолла къовсамаш, кхыдола халахетараш хилац.

Цу тайпарча яхьаша вӏашагӏтох паччахьалкхен ӏаьдал, цӏихеза спортивни хьехамчаш, дин викалаш, хьехархой, берий даьй. Цу гонахьарча хьало бераш кхы а чӏоагӏагӏа бехктокхаме ду, царна гойт дикадар, водар. Цар безам хул шоашта гуш болча цӏихезача тренерашта, чемпионашта тара хила.

Гӏалгӏайчено лохаш ба унахцӏенон, цхьоагӏон, машара никъ. Кхехкаш дола кӏаьнкий цӏий цар тӏадеразаду нийсхон спортивни яхьашта, республикан чӏоагӏа атлеташ кхебаь а ӏац; хьалхарча аргӏагӏа бехктокхаме бола бахархой, хургбола Даьхен бӏухой кхебу. Къаьстта уж кӏаьнкаш ба тахан шоай оамал чӏоагӏъеш, уж хургба шоай хьамсарча Даькъастен лаьтта нийсхонна, бокъонна тӏехьа.