Эздел лорадераш
Магасерча ишколашка дийнлургда къаман ӏадаташ, гӏулакхаш
Шоаш дешача моттиге, къаман культураца, истореца дувзаденнараш довза аьттув хургба Магасерча дешархой. «Эздел лорадераш» яхача проектага гӏолла бокъонца йола пхьоаллеш хьаелларгья Магасерча пхе ишколе. Лакха начӏал долча говзанчаша, пхьараша берашта довзийтаргда тхьоврарча хана вай даьша леладаь, цар шаьрдаь гӏулакхаш. Ферта кӏувсаш (истингаш) хьаде, къаман барзкъаш тега, иштта дахчах, тӏоарсках цхьацца вахаре лелаеш йола хӏамаш хьае ӏомадергда бераш.
«Республике хьаллаьца проект я из, 6,2 миллион совгӏа ахча да цу гӏулакха хьакъоастадаьр, федеральни грантий яхьашка чуденна да хӏанз гӏулакх. Цхьацца говзал йовзийташ йола урокаш хинна ӏац уж, къонача тӏехьен аьттув ба тхьоврача хана денз, къаман культураца, истореца, ӏадаташца лорадеш, доаккхал деш хьадахьаш долча хӏамай лерхӏам, кӏоаргал йовза. Вай мехкара культуран оагӏонцара ганз йӏаьхий я, хӏаьта из проект а иштта лоархӏаме, беркате хургья къонача тӏехьен вахаре. Белгалде деза иштта йола пхьоалленаш мехка геттара эшаш йолга, царга гӏолла дийндергда вай къаман исторена лоархӏамедараш, дицдалийта йиш йоацараш», - теркалдир ший Телеграмм-оагӏон тӏа вай мехкадас Келаматанаькъан Махьмуд-Ӏаьлас.
Къаьнара балхаш ӏомадеш, сабаре хилар, къаман культураца дувзаденнараш довзар мел лоархӏаме да кхетадергда бераша. Хила мег, цу пхьоаллешкара вай къаман цӏи дӏахозийтаргйола боккхий говзанчаш арабоалаш а. Гӏалгӏай къаман культураца из лоархӏаме да тахан. Цхьацца говзал ӏомае болабалалехь, шоай къаман овланцара, исторецара хӏама довза деза берашта, тӏаккха аттагӏа хургда моллагӏа хӏама карадерзаде. Гӏалгӏай къаман вахарера, ӏадаташцара, оамалашцара хӏамаш довзийташ бола боккха болх ба дӏабахьа безар. Говзанча деш дола хӏара догам, оттабеш бола тӏадам ший кӏоарга маӏан долаш болга кхетадергда къонабараша. Царна довзаргда тхьоврача вахаре лорадаьраш, тахан кхийнараша дӏаходахьа дезараш.
Проект, вӏалла шеко йоацаш, лоархӏаме, эшаш я! Бераша шоай кулгашца хьадаь кӏувсаш, тӏоарскаи дахчани хӏамаш шоай моттиг йолаш, лораеш хургья. Ишколашкарча музейшка цу гӏулакха лаьрхӏа хувцамаш хургда. Таханарча ханага хьежжа, тоаергья музейш, бераша шоаш къахьийга хьаяь хӏамаш бӏаргаго аьттув хургболаш. Царех моллагӏчун ала йиш хургья тӏаккха майрра: «Со ва ер хьадаьр, сай къаман ӏадаташ дӏахохьош», - аьнна. Тахан вай массане кхетаду из проект къонача тӏехьен вахаре мел эшаш я. Дешархошта доккха совгӏат да ала йиш цох, хӏана аьлча хӏанзолца вӏалла а довзаш ца хинна тамашийна гӏулакхаш карадерзаде; дӏахо доаржадеш, дӏадахьа аьттув хургба цар.