Хьаькъала десант
«Ломоносова кир. Низ маӏанца ба» яха проект дӏайихьар мехка
«Ломоносова кир. Низ маӏанца ба» яха проект йоаржайир вай мехка. Программан говзанчаша мехкарча тайп-тайпарча ишколашка дешара оагӏонцара марафон дӏайихьар. Эггара лоархӏамегӏа дола хаттараш чулоацаш йола лекцеш йийшар, 30 сахьат царна хетадеш. Мехкарча колледжашкара студенташ, дешархой бар проекта юкъе 2,5 эзар сагага кхоачаш. Терко йоацаш йисанзар вай паччахьалкхен университет а. « Проекта хьалха латта «Кхетам» яхача Российски оагӏон лектор Скрипниченко Владимир ИнгГУ «Терроризм: мишта лоравала веза цу зуламах» яха лекци ешаш хилар. Кагирхой тувлбе, кегабе гӏерташ болча зуламхошта духьалара къовсам мишта хила беза, цу доккхача вонна юкъегӏоргвоацаш теркалде дезараш малагӏаш да белгалдир цига», - дийцар «Сердалога» дешареи ӏилмани гӏулакхех йолча министерстве.
Кхувш латтача къонача тӏехьенца болх лоаттабара тӏехьа чӏоагӏа лоархӏаме я из проект. Скрипниченко Владимира белгалдир Къилбаседа Кавказа мехкашка терроризм яхача бӏехача зулама духьалара болх къоастабаь латтилга. Къонача тӏехьенга массахана дӏадувца деза зуламхоех лорабалар, царга шоаш кегацабайтар мишта хила деза. Даьхе езаш, къаман ӏадаташ лоархӏаш вола саг цӏаккха а цу хӏаманна юкъегӏоргвац, цудухьа из оагӏув лорабеш къахьега деза тахан.
«Эггара керттерчарех да Даьхен хӏама лорадар, боккхийбарашца лерхӏам лелабар, дезала юкъера моттиг чӏоагӏъяр, ӏадаташ леладар»,- белгалду проекта кулгалхочо. «Ломоносова кир» яха программа ший тайпара боккха чулоацам болаш, кӏоарга маӏан долаш я. Духхьал екъа лекцеш ешар селханарча вахаре дисад, тахан кхийнача кагирхошца юхьдухьала къамаьл деш хила веза. Кхетаченашка гӏолла дӏа-хьа къамаьл даро, цхьаццадола хаттараш доашхаш болх лоаттабаро, нийсагӏа бола оагӏув малагӏа ба гойтаро деррига хувц. Иштта хила беза тахан лоаттабеш бола болх. Кагирхошта деза шоашца бувзам хилар, шоашка ладувгӏар. «Ладувгӏаш багӏарашта юкъе нийсагӏдар къоастадераш зийча, оаха кхетаду из болх эрна ца байнилга. Къонабарий уйлаш, нигаташ, лерхӏамаш цӏена, сийрдача хӏаманга кхача гӏерташ хила деза. Духхьал из хӏама бахьан долаш ухаш да тхо Кавказе», - аьлар проекта кулгалхочо.
Россе ялх федеральни моттиг йовзийташ бола лектораш бар мехка тӏаийцараш. Дукха къамаш дахача вай боккхача мехка, хӏама лорадара тӏехьа накъадаргдараш довзийташ къахьийгар проектага гӏолла. Программан юкъе чулаьцараш дукха дар. Къонача тӏехьен шоай кхоанарча вахаре эшаргдола, пайдане хургдола хӏамаш дар доаржадаьраш. Цу оагӏонцарча говзанчаша дийцар зулам доаржаде гӏерташ вола саг мишта, малагӏча бахьанех вовза йиш я. Таханара кагирхой ниийсача хӏаман тӏахьехаш къахьегар хӏара дешара моттиге, балха тӏа, цӏен юкъе лоархӏаме болх ба. Хӏетта кхийнараш моллагӏча хӏаман юкъебига аттагӏа хул бӏехача зуламхошта, из кхета а деш, къонабарий сакхетам нийсача хӏаман тӏа сеца хургболаш болх лоаттабе беза. Вахаре шоашта накъадаргдола гӏулакх хоржача наькъ тӏа, гӏо де деза царна.
Дешархошца, болх лоаттабаь ца ӏеш, ишколай кулгалхошца, вузашка хьехаш барашца кхетаченаш дӏакхихьар проекта доакъашхоша. Цхьан истола гонахьа гулбенна деш дола къамаьл, тохкаш дола хӏама пайда боккхагӏа беш хул. Кадетски корпусе кхетаче дӏайихьар «Ломоносова кир» яхача проекта говзанчаша. Кхоана эпсараш хинна дӏаотта безарашта эггара лоархӏамегӏа долча гӏулакхах - Даьхен хӏама лорадарах дийцар цига. Цу деша хетаяь хилар кхетаче. Къаьстта терко еш дийцар цига тахан тӏема операцена юкъе дакъа лоацарех. Кадеташа хьаллоацаш, царна гарга долаш хӏама дар из. Кадетски корпуса кулгал деш вола Къоастой Ваха чӏоагӏа раьза вар иштта йола кхетаче цига дӏайихьа. «Даьхен гӏулакхе латтарах, тахан дӏахьош йолча тӏема операцех, СВО доакъашхоех дийцар цига.
Кхоана боккхача наькъ тӏа баьнна къахьега дезарий дукха хаттараш хилар проекта доакъашхошка. Тӏема вузашка деша безам болаш, цу оагӏонца дувзаденнараш довза ловш болча царна чӏоагӏа эшаш яр из кхетаче. Къона болаш погонаш йоахка гӏирс тӏабийхарашта Даьхен хӏама лорадарца дувзаденна декхараш довза деза. Ший паччахьалкхе, ший къам дезаш хила веза яхь йола саг! Шийна хьалхашка латтараш малагӏа декхараш да кхетадеш вола саг тувлваь , харцача наькъ тӏа воаккхалургвац. Россе лоархӏаме тӏема декхараш кхоачашде деза нах ба таханара кадеташ. Цӏена нигат долча сагагара зе даргдац, из цӏаккха а наха зуламе хургвац. Дунен тӏа лораде дезараш малагӏа гӏулакхаш да, сево воаккхий вергва саг, мичахьа кхача гӏерташ къахьега деза деша вагӏаш, балха тӏа волаш кхетадаро воча хӏаман юстара хулийт саг. Къонача тӏехьенцара болх боккхача лерхӏамца дӏабахьа безаш ба. Таханара кагирхой кхоанарча вахаре шоаш малагӏа моттиг хьалоацаргья ховш хила беза.