Федеральни оагӏоно доккха гӏо лоаттадеш, дӏахьош болх ба из. Вай массане дегашта боккха тоам беш хӏама да. Боаггӏача боараме чакхвала йиш йола моттигаш хилар, шоай гӏулакх дикка шаьрдаь болча лорашта тӏаваха, царга дарба дайта аьттув хилар, хам баь варгвоацаш да. Белгалде деза, мел дукха кхоачам хиларах, нагахьа лораш лакха говзал йолаш ца хуле, дог делилга хургдоацилга. Из гӏулакх ишттача боараме оттаде гӏерташ боккха болх ба дӏабихьар, дӏахьош латтар, вай Мехкадас тӏахьожам беш, цун чӏоагӏонца. Таханарча хано дӏадеххача тайпара йола ФАПаш хьалъяьй, дарбанчешка дукха кхоачам хьачубенаб; цул совгӏа, шоай балхацара кхетам лакхбара тӏехьа, цхьацца моттигашка ухаш, ӏомалуш ба вай лораш.

Подмосковье вахаш вола вай цхьа мехкахо республикерча дарбанчешка чакхвала везача хьале эттар. Чӏоагӏа цецваьнна, тамаш еш вар из шийна дайначох. Сага дегӏа хьал гучадоаккхаш дола вай дарбанчешкара керда гӏирсаш бӏаргадайна Москве е цхьан европейски клинике ше кхаьчав аьнна хийтар цунна. Ма дарра аьлча, иштта хила дезаш а ма дий цигара хьал, нагахьа лазараш ца даржийташ, унахой кӏезига хулийташ болча оагӏонца вай къахьега доахке. Тахан вай массанена гуш да, лазар кхийттараш арахьарча моттигашка дарба де кӏезигагӏа ухилга. Хьалха-м дацар иштта… Арахьа дӏаваха дарба де отта везаш дар лазар кхийттачун хьал. Дикагӏа бола лораш лаха мехкал арахьарча шахьарашка гӏолла гобоаккхар наха, хӏаьта тахан-м, Даьла къахетамца, дика лораш вай мехка болаш ба. 

Укх тӏеххьарча хана керда амбулатори хьайийллар Сурхо тӏа, ФАП - Южне, 60 сага дарба де йиш йолаш йоккха дарбанче - Тӏой-Юрта, инфекционни моттиг - Наьсаре. Кастта хьаелларгья Чамалха керда ФАП, ӏаьлий-Юртара дарбанче. Боккха болх дӏахьош тоаяьй Мужечера ФАП, Наьсарера берий, боккхийчар поликлиникаш. Дарбанчешка эшаш йола итт машина хьачуйоалаяьй. Шахьара, кхален участкови дарбанчешта, поликлиникашта шоай болх дӏабахьа эшаш йола машинаш я уж. Цу лоархӏамеча гӏулакхех дувцаш дукха ха йоацаш белгалдир вай мехкадас Келаматанаькъан Махьмуд-ӏаьлас: «Вай Президента Путин Владимира йоккха терко лоаттаю унахцӏенон оагӏонца дувзаденнарашта. Россе Паччахьалкхен доакъашхошца дӏайихьача кхетаче цу оагӏонца кхоачашде дезача лоархӏамедарех дийцар». 

Федеральни оагӏоно гӏо лоаттадеш, дуккхадараш тоаде аьттув баьннаб тахан. «Унахцӏено» яхача къаман проектага гӏолла, иштта цу оагӏонцарча моттигерча проектага гӏолла дӏабихьар боккха болх ба. 473 млн сом рузкъа да цу программан юкъедахийтар. Дукха лоархӏаме хувцамаш хиннад унахцӏенон оагӏонцара болх тоабеш. Из укх мехка дахаш долча вай дика кхетадеш, вайна массанена гуш дола хӏама да. Дукха ха йоацаш Путин Владимир юкъе волаш паччахьалкхен доакъашхошца дӏайихьача ВКС кхетаче РФ унахцӏенон оагӏонцарча министерствон кулгал деча Мурашко Михаила белгалдир: «Цу оагӏонцара болх тахан дикка хийцаб вай. Наьха могашала боаггӏача боараме терко е йиш хургйолаш, мел эшар юкъедоаладеш тоадаьд цу оагӏонцара гӏулакхаш».

Белгалде деза, из болх 2030-ча шерга кхаччалца дӏабахьа лерхӏилга. Цу юкъа вай мехка 3,3 эзар совгӏа керда моттигаш хьаелларгья. Цхьаццайолча моттигашка лакха говзал йола лораш ца тоъаш хало латт. Из моттиг тоаяра тӏехьа а къахьегаш ба мехка. Иштта хьал хул къона лораш доалахьрча клиникашка болх бе дӏабахача, е кхыча мехкашка балха эттача. Юртарча моттигашка эшаш мел бола лораш хилийта гӏерташ, къахьег тахан. Вай теркалду, юртара аравала ца везаш, хье вахача моттиге чакхвала йиш хилар наха мел атто еш, тоам беш да. Хӏаьта тахан эггара лоархӏамегӏдар да, ха ца йоаеш, лазар ханнахьа, хӏетта хоаденнача хана лорашка вахар, деррига дегӏ чакхдаккхар. Керда дарбанчеш хьаеллар, эшаш мел бола кхоачам цига хилар чӏоагӏа гӏадвугаш да, хӏаьта эггара чӏоагӏагӏа теркалде дезар да массайолча моттигашкара лораш шоай гӏулакх дика довзаш, унахошца боаггӏача боараме болх дӏабахьа ховш хилар.

Тахан вай мехка, Даьла къахетамца, лакха говзал йола хирургаш, бӏаргий, берий лораш, невропатологаш, отоларингологаш, иштта кхыбола лораш ба. Бакъда вай мехка тоаш бац уж, кӏезига ба, ма дарра ала велча. Хӏаьта хьалхагӏа-м геттара кӏезига ма барий уж. Тахан вайна массанена гу Мехкадас, ше хьалхаэтта, цу оагӏонцара хӏама тоадеш латтилга. Тахан долча хӏамашка хьалхагӏа вӏалла догдоахилга а дацар вай. Мехка кулгалхочо чӏоагӏа хьаллоацаш, берригаш тӏахьехаш дола гӏулакх да могашал лораяр, ший дегӏа доал деш хилар, цунна зене хургдола хӏамаш хоададаь дӏадахар дегӏацара. Даьла къахетамца корта бохабу малар мелараш, гӏаьленах кӏур боахараш кӏезигагӏа болга зув вай тахан. Хӏаьта во мел дар дитаро саг кадай, хьинар долаш, дог делаш хулийт! Из да вай массане лораде дезар!