Боккхача кхолламга юга наӏараш
Мехкарча ИЗО Паччахьалкхен музее, Ахтоланаькъан Аминай гойтаме дакъа лоацаш хилар къона эскархой
Паччахьалкхен музее гулбенна хилар къона эскархой. Цига дӏахьош бар Ахтоланаькъан Аминай гойтам. Берий дог айдеш бар из болх, хӏана аьлча Амина ше а къонача эскара юкъе хинна я. Лакха начӏал долча шоай йиший балхаш довза чам болаш дар бераш. «Викалашта хьалхаваьнна хиннар вар Магӏалбикерча «Къонача эскара» штаба кулгалхочун гӏонча вола Хамченаькъан Хизар, иштта «Магӏалбик» яхача тоабан кулгал ду Дзейтанаькъан Залина, зарбан болх лелабу Гадаборшанаькъан Тимур. Къонача суртанхочун дог-уйла, нигат довза аьттув баьлар къонача эскархой. Хьехамчаша белгалдир, Аминай толам мехкарча берригача къоннача эскархоша доаккхал деш болга. «Къонача эскара» юкъе ӏомадаь хӏамаш, хьаийца оамалаш вахара наькъ тӏа накъадоалаш хул къонача тӏехьенна. «Къонача эскара» моттигерча оагӏон штаба хьалхалаттача Муружанаькъан Мухьмада Даьхенцара безам совбаккхарах йола проекташ йоаржаеш къахьегарах грамота елар Аминайна. Белгалде деза, цу оагӏон 10 шу дузилга», - дийцар «Сердалога» ИЗО музея зарбан болх лелабераша.
Культуран оагӏонцара дуне дайзар къонача эскархошта, музее баьхка. Цигарча болхлоша экскурси дӏайихьар царца, дукха хӏама цар къонача дегашта довзийташ. Илдарха-Гӏалий тӏа шоаш цу дийнахьа кхаьча чӏоагӏа раьза болаш бар уж. Хьалхагӏа ца дайза дукха хӏамаш дайра цар бӏаргашта. «Дуне - къонача суртанча бӏаргашца», аьнна, цӏи тиллача Ахтоланаькъан Аминай гойтамах тамаш еш дар бераш. Ший новкъосташта, хьехамчашта дийцар цо, болх мишта вӏашагӏбелла ба. Хӏара сурт ший маӏан долаш, гонахьарча вахарера цхьацца оагӏув бовзийташ дар. Гуш дар, ше мел кхеллар цо кӏоаргача безамца, кхолламца бувзам барашта юкъе оалача тайпара, дегаца кхелла долга. Дунен бесаш, суртанча дега хьал, хӏара сурта истори довза йиш яр гойтаме. Берашта Аминас дийцар эггара хьалхара болх ше мишта вӏашагӏбеллар, цу гӏулакхаца чам чуболлар мишта хилар. Аминас белгалдир, духхьал начӏал хилар тоъам болаш доацилга, боккхача наькъ тӏа вала, ше дӏавовзийта безам бола саг хьинаре къахьегаш хила везилга. Дагалаттачунга кхача-м дукха низ эш, хӏаьта ӏайха хержа гӏулакх дезаш, лоархӏаш хьо вале, низ а гучабоал.
Кхоллама вахаре ше мишта кхаьчай дувцаш дикка ха яьккхар Аминас. Хӏара бера хьаэца масал долаш дар цо мел дийцар. Хӏаьта вай къаман ма лоархӏаме а да къона тӏехье начӏал долаш, дикаш доаржаде гӏерташ, пайдане дар хьаллоацаш хилар. Цхьацца долча бераша дийцачох, Аминас гонахьарча вахарга, дуненга цӏаккха ца хиннача тайпара хьажийтар уж, нийсагӏа аьлча, хьалхагӏа вӏалла теркалдеш ца хинна хӏамаш боккха лоархӏам болаш долга гучадаьккхар цо цар къонача дегашта. Беркате кхетаче хилар цох! Гулбенна мел хиннараш чӏоагӏа раьза бар. Вахара боккха низ хӏетта бовза долалуш мара доацача берий дегашта совгӏат хилар цу кхетаченах, хӏана аьлча хӏаранена хьаэца хӏама долаш моттиг яр из. Хеталу, ма тамашийна хоза а да-кх дуне гонахьа сийрда уйлаш, цӏена дегаш дола, Даьхенцара безам совбаккхара тӏехьа къахьега ловш бола нах мел болча хана!
Селхан шоашта юкъе лийнна йиӏиг тахан боккхача толамга кхаьча, хьинаре къахьега лаьрхӏа йолга дайра царна. Дӏахойодача хана а, иштта къахьегаш, ше хержа хӏама дезаш, лоархӏаш йолаш, вай республикал арахьарча моттигашка дӏайовзийташ, дӏачакхъяла даькъалайийцар цар Амина. Ший гойтама каталогаш елар Аминас новкъосташта музея цӏерах. Ишттача моттиге вай теркалду-кх диканга кхача гӏертача сага гӏо дераш дукха хулилга, ше хьаийца никъ безаро дикка гаьнавоаккхилга. Беркате, иразе хилба Аминай боккха никъ! Теша лов дӏахойодача хана кхы а боккхагӏа болча толамга из кхоачаргхиларах!