«Гӏалгӏай мотт хила беза хоамашка, литературни, хӏама доаржадара проекташка, берий книжкашка. Духхьал къамаьл гӏалгӏай меттала даь ца ӏеш, вай дерригача вахаре хила беза къаман мотт! Газеташ тӏарча статьяшка, сайташка, вахара оагӏонашка гӏалгӏай меттаца болх дӏахьош; хьадаьнна моттиг, овла лорабе гӏерт вай. Массехк ноахала юкъе бувзам беш да «Сердало» газет. Тхьоврача хана денз, цу оагӏонашка лаьттад къаман истореца, культураца дувзаденнараш, лоархӏаме дола хоамаш. Культуран оагӏонца лоархӏаме дакъа дӏалоацаш, цунга гӏолла къаман метта хӏама тоадеш къахьега деза вай. Цу боккхача балха хьалхалаттарашта баркал оал аз тахан! Тӏехьа тӏабоагӏараша а боккха пайда эцаргбола гӏулакх да тахан цар дӏахьошдар»,- аьлар вай мехкадас Келаматанаькъан Махьмуд-ӏаьлас.

Курскенаькъан Хадижата теркалдир, газет таханарча ханага хьежжа тоадаь, цхьацца хувцамаш даь арадувлаш долга, каьхата тӏа арадувлар а электронни газет а дикка болх тоабаь да. Хӏаьта эггара лоархӏаме дар да, деррига газет гӏалгӏай меттала хилар. Цу гӏулакха редакце штате хьабоалабир из гӏулакх довзаш бола таржамхой, мехка цӏихеза вола хьехархо, къаман меттацарча балха воккха говзанча ӏарчакханаькъан Сали.

Дӏадахача шерашка цхьа наггахьа бола хоам мара гӏалгӏай меттала хиннабеце, таханарча дийнахьа цӏенача къаман меттаца даьча йоазонах хьалдиза дола газет деша аьттув ба мехкахой. Цул совгӏа, таьрахьашца дувзаденнарий оагӏонцара болх дикка тоабаьб ала йиш йолаш да вай тахан майрра.

Эрсий, гӏалгӏай шин меттах латташ йола сайт я тахан «Сердало». Газета тӏара хоамаш интернета сайташка, мессенджерашка гӏолла сиха дӏа-хьа дарж тахан, цу юкъе я «Дзен. Хоамаш», Google News, «Россе» ТАССагара яха оагӏонаш.

Лоархӏамеча хувцамех да Кепайоазон Цӏа «Сердало» хьаделлар. Цу чу чудолхаш да тахан «Литературан Гӏалгӏайче», («Литературная Ингушетия»), «Селаӏад» («Радуга») яха журналаш, иштта «Вай йовхьамаш» яха проект. «Селаӏад» яхача берий журнала, «Литературан Гӏалгӏайче» журнала лаьрхӏа хьакхелла гӏалгӏай метталара таьрахьашцара платформа я тахан. «Сердало» Кепайоазон Цӏа хӏара денна ший болх кхы а дикагӏа тоабеш, доккхий хувцамаш юкъедоахаш къахьегарех да.

Тхьоврача хана денз, дерригача къаман довзаш, лоархӏаш хиннача газета хӏама таханарча заманга хьежжа меттадоаладаьд ала йиш йолаш да вай. Дӏаяхача, таханарча ханашта юкъера бувзам хотташ; кхувш латтача къонача тӏехьенна ший къаман гӏулакхаш, Даьхе езаш ураоттара тӏехьа доккха гӏо деш, оагӏув ба из аьлча харцахьа хургдац аргдар аз-м!

Кепайоазон Цӏено шийна хьалхашка оттадаьча керттерча декхарех да берашта юкъе къаман метта хӏама чӏоагӏдар, лакхедаккхар… Тахан, кердадараш хьадаьржача заманца чӏоагӏа лоархӏаме болх ба из! «Селаӏад» яхача берий журнала дикка моттиг дӏалаьцай цу оагӏонцара болх тоабеш.

Вай массане кхетадеш да, наьна меттала яздаь книжкаш, журналаш дешаш хилар бера мел лоархӏаме да. Бера хана дезаденнар, сакхетамца чӏоагӏденнар воккха хилча а лоархӏаме моттиг дӏалоацаш хул. Къонача тӏехьен уйла еш хилар, шоай къаман беркате, зовне бола мотт, даьй эздий ӏадаташ, хоза оамалаш, сийдола гӏулакхаш царна дезадалийтара тӏехьа къахьегаш хилар да из.

Тахан из журнал дешаш да берий бешамашка, ишколашка, библиотекашка, кхыйолча моттигашка. «Селаӏадага» гӏолла бераш наьна меттала яздаь книжкаш, журналаш дешаш хилара тӏахьехаш ба тахан. Хӏаьта цу тӏа тахан го йиш я дувцараш, байташ, кицаш – берашта эггара чӏоагӏагӏа эшар. Бера хана ӏомадаьр лард хиле дӏаотт, яхаш, вай даьша белгалдеш хиннар хьаллоацаш болх хул цох.

Иштта ала лов тахан «Вай йовхьамаш» яхача проектах. Боккхагӏбарашта лаьрхӏа, къаман вахарера лоархӏаме гӏулакхаш чулоацаш бола болх ба цунга гӏолла тахан дӏахьошбар. Журнал дешачар лакха мах оттабеш, тӏаийца проект я ала йиш я цох. Къаман юкъе цӏихеза, доккхача гӏулакхашка белгалбаьнна болча мехкахоех язду цу тӏа.

Тайп-тайпарча оагӏонашка къахьегаш бола нах: хьехархой, лораш, ӏиманхой, культуран, иштта кхыдолча доакъой болхлой вахара никъ бовза аьттув ба цу журналага гӏолла. «Вай йовхьамаш» яхача журнала болхлоша шоашта хьалхашка оттадаьча керттерча декхарех да бехктокхаме къахьегаш хьабоагӏача наьха истори массанена дӏадовзийтар, царгара масал эцийтар. Вай къаман наьха оамалаш, вахаре нийсденнача гӏулакхий истори довза аьттув ба наьха.

Цул совгӏа, ураотташ латтача къонача тӏехьенна Даьхен хӏама лорадара, тоадара тӏехьа къахьийгарий, беррига низ ӏобилла лаьттарий цӏераш йовзаргья тахан. «Сердало» Кепайоазон Цӏен болхлоша тахан кхоачашдераш паччахьалкхен оагӏонца боккха лоархӏам бола декхараш да алар нийса хургда, аьнна, хет сона. Къаман метта сий дергдола, цун хӏама лорадергдола, эггара лакхерча моттиге из лоаттабергбола тӏехье кхее еза вай, из керте оттадеш, ший къахьегама никъ, тӏатеӏӏа, дӏахьош да Кепайоазон Цӏа.

Вай мехкадаьга Келаматанаькъан Махьмуд-ӏаьлага «Сердало» Кепайоазон Цӏен кулгал деча Курскенаькъан Хадижата белгалдарах тарра, технологически оагӏонцара боккха толам ба ала дезаш да «Сердало» видеостуди хьаеллар. Эшаш мел бола кхоачам тахан ӏалашбаьб цига, хӏаьта бизза ший болх дӏаболаберга цу моттиго ер шу чакхдоалаш.

Вай къаман культурах, ӏадатех, дӏаьхий долча исторех лаьца документальни, иштта кхыдола балхаш дӏахьош хургба видеостуде. Массане хьаллоацаш, дезаденна гӏулакх из хургдолаш къахьегаш ба цига тахан. Моллагӏча балха тӏа эггара лоархӏамегӏдар ше деш дола хӏама ма хулла дикагӏа, бехктокхаме, боаггӏача боараме кхоачашдар да.

Из керте оттадеш ший никъ дӏаболабаьр, цӏенача нигатаца къахьега волавеннар, йоккха юкъ ялалехь толамга кхоачаргва яхар, тахан бух болаш долга тркалду вай! Къахьегар гаьнаваьннав оалаш хиннад вай хьаькъалах бизза хиннача даьша, «Сердало» редакци хьалхагӏа йовзаш хиннача, таханарча дийнахьа цу чура вахар гуча, цу чу дӏачухьежача моллагӏча сага кхетадергда цу доккхача деша маӏан!

Гӏалгӏай метта хӏама таьрахьашцарча оагӏонца тоаде гӏерташ боккха болх дӏабихьаб цига. Вай Мехкадас ше хьаллаьца, тахан боккхача толамга кхаьча проект я Mӏcrosoft Word йоазонцарча редактора лаьрхӏа гӏалгӏай метта электронни орфографически дошлорг хьакхоллар

. Таханарча дийнахьа цу программаца юкъедаьккхад 60 эзар совгӏа дош, хӏаьта моллагӏа йоазув хьакхолла аттагӏа хургдолаш лаьрхӏа клавиатурни болх дӏабихьаб. Проект чӏоагӏа раьза болаш тӏаийцай наха! Массехк эзар сага из программ шоашта хьачуяьккха, цунга гӏолла болх бу тахан.

Цу программага гӏолла ше ӏояздаьр нийса дий хьажа, орфографически гӏалаташ тоаде, нийсагӏдар доаржаде аьттув ба наьха. Хӏара дийнахьара каьхаташцара, йоазонцара, литературни тексташцара болх аттачахьа баккхарал совгӏа, бахархошта шоай къаман мотт нийса бувца, язде гӏо деш бола оагӏув ба из. Вай кхетаду, къаьстта тахан из мел лоархӏаме да. Дуккхача наха баркал оалаш проект хинна, йизза ший моттиг дӏалаьца дӏаэттаб из болх.

Вай мехкадас Келаматанаькъан Махьмуд-ӏаьлас хиннача кхетаче белгалдир, хӏара къаман меттацара, ӏадаташцара, культурацара хӏама чӏоагӏдаро, тоадаро боккхача мехка дахаш долча къамашта юкъера барт, бувзам, цхьоагӏо хьаллоацилга.

Мехках дог лазаш волча республикан кулгалхочо иштта теркалдир, къаман вахарера, исторецара тхьоврача шерашка денз хьадахьаш дола беркате гӏулакхаш лораде, къонабарашта юкъе доаржаде, хам бе безилга! Гӏалгӏай метта хӏама лорадар тахан хӏара дезале кхоачаш дола, массанена хьалхашкара юкъара декхар да.

Из вай лархӏарга хьежжа хургья кхоане, ураотташ латта къона тӏехье. Моллагӏа хӏама тоадеш боаккха гӏа эггара хьалха лоархӏамегӏчаргара дӏаволавенна баккха беза, из вай кхетадой, сийрда хургда кхоанен денош!