Гӏалгӏай культуран хозал
Гӏалгӏайче дакъа лоацаш хургья ӏӏӏ-ча Ерригроссийски берий фольклориаде
Кердача Реданта культуран Цӏагӏа ӏомалуш йола Томбенаькъан ӏайшат Гӏалгӏайчен викал хургья Ерригроссийски ӏӏӏ-ча берий фольклориаде. Из дӏахьоргья Башкортостане аьтинга бетта 23-ча денгара 27-ча денга кхаччалца. Цу йоккхача кхоллама кхетачено Уфе вӏашагӏтохаргба Россе массайолча миӏингашкара начӏал дола эзараш бераш. Цар гойтаргда вай мехка культуран тӏехьален мах бараш.
«Берий фольклориада- из тамашийна кхоллама проект я, из лаьрхӏа я Россе культуран тӏехьале лораяра, йоржаяра. Уфе гуллургья дикагӏа йола берий фольклора ансамблаш, Россе моттигашкара 80 къаьстта вола иллиалархо.
Къонача артисташка хьежаш да шахьара урамашка гӏолла сийрдача гӏирсашца никъ бар, боккха «Доттагӏала гобаккхар», иштта говзанча хьехамаш лургда, Россе кхоллама хьалхале лелаеча этнографашца сайренаш дӏахьоргья.
Томбенаькъан ӏайшата гойтаргйола «Иллиалархочун говзал» яхача оагӏон мах оттабеш хургба лакха говзал йола кхелахой, уж ба дика бовзаш бола культуран даькъ тӏара болхлой, халкъа илли алара даькъ тӏара говзанчаш. Кхетаче вай къона иллиалархо хилар кхоллама даькъ тӏа лоархӏаме моттиг дӏалоацаш да, цо таро лургья гӏалгӏай къаман иллей, ашарий ӏадаташ цига гулбеннарашта шерагӏа йовзийта», - аьлар «Сердало» газетага Гӏалгӏайчен халкъа кхоллама Республикан цӏен кулгалхочун гӏончас Котанаькъан Марема.
Гӏалгӏайчен сий доаккхаш, цу Ерригроссийски берий кхетаче яха Томбенаькъан ӏайшата таро хилар лакха говзал хиларах, дика къахьегаш хиларах, цо из ӏомаю Кердача Реданта культуран Цӏагӏа дӏахьоча балха даькъ тӏа.
Уфе дӏахьоча йоккхача культуран кхетаче къонача иллиалархочо гойтаргья кхоллама программа, цо гойт гӏалгӏай къаман еррига хозал, цун кӏоаргал. Цун кхолламе ба «Къаман овла» яха Беканаькъан Хьамзата ашарий гуллам, къаьнара халкъа гӏалгӏай илли, иштта массанена дагахьа латташ йола «ӏодода хий дошо далара» яха илли. Къонача артисткаца Башкортостане болх Гӏалгӏайчера лаьрххӏа бола викалаш, царех я ба Республикан халкъа кхоллама цӏен исбахьален кулгалхо Абдурзаканаькъан Аьсет, Кердача Реданта культуран цӏен кулгалхо Хоаной Марет. Болх дика бовзача хьехамчаша хьаллоацаш хиларо, йиӏига новкъостал дергда гӏалгӏай къаман культура хозача тайпара гойта, наьха дегаш гӏоздаха.
Томбенаькъан ӏайшат сийрдача кхоллама викал я, цун хоза оаз я, кӏоаргга ашарий уйла е хов цунна. Хӏара дӏахьош дола дешара ди цун иллиалархочун говзала лакхале я, из хьож ший начӏал долча хьехамчаца Оздой Хадижатаца из ӏомае.
Исроапила Хадижата гуш да керттердар - кхувш йоагӏача вай тӏехьен къаман культурацара безам дӏабалар, фольклор цо хьалхатетт халкъашта юкъера барт, цхьоагӏо лелаяра йола оагӏув санна. Къаьстта из бахьан долаш ӏайшата иллеша белггала йола гӏалгӏай къаман кхоллама юкъе моттиг дӏалоац, иштта таханарча гӏалгӏай композиторий кхоллам а юкъебоаккх.
Уж дерригаш а, шоай чулоацамца дувзаенна да исторически оагӏонца, цар хьагойт Даьхенцара безам. Кружока ахарца йиӏига хьаэц тоабанца илли алара кердадараш, иштта сцена тӏа хила еза говзал. Цо иштта ӏомадеш да цӏихезача халкъа иллиалархой Хамхой Ахьмада, Цисканаькъан Идриса колламаш, уж ба гӏалгӏай къаман культуре сийрда лар йитараш. Къонача артисткай кхоллама вахар духхьал вокалаца чакхдоалаш дац - цо иштта дакъа лоац халхарий ансамбле, цо ӏомаю цхьацца кулгаговзал.
Шийна хьехаш хьехархо-хьехамча хилар бахьан долаш, ӏайшата дика дакъа лоац хоза гӏулакхаш леладеча балха даькъ тӏа, уж да могашал яйнача берашта гӀулакх дара дола боламаш, цо иштта ерригача республикански культуран кхетаченашка къамаьл ду.
Иллеш ӏомадарал совгӏа, Оздой Хадижата кулгал деш, цо йоккха терко лоаттаю эггара мах болча культуран, этнографе истори кӏоаргга ӏомадара, иштта гӏалгӏай къаман ӏадаташ, гӏулакхаш довзара.
ӏайшата дакъа лоац йоккхача проекташка, фестивалашка, яхьашка, къаьстта уж я гӏалгӏай къаман иллиалара говзал йоаржаеча, дегӏайоалаеча керттера дакъа дӏалоацаш. Ший дегах чакхдоаккх халкъа илли, цун истори. ӏайшата шийна хьакхолл мехка денал долча яхархочун дега хьал, из я ший зӏамагӏча Даьхен, къаман мах бараш лораду саг.