«Цу проекта кулгалхочо, автора, Гӏалгӏайчен культуран цӏихезача болхлочо, тха балха новкъоста Йовлой Илеза къахьегарах хьакхеллар «Гӏалгӏай къаман дикагӏа дола 100 илли», - аьлар «Сердало» газетага Гӏалгӏайчен РДНТ кулгалхочун гӏончас Котанаькъан Марема. - Гуллам тӏа го йиш я халкъа, авторски иллеш, уж тайп-тайпарча ханашка хинна, гӏалгӏай паччахьалкхе дегӏайоагӏаш йола ха ювцаш, иштта исторически хьал дувцаш да.

Из проект, шеко а йоацаш, лоархӏаме я Гӏалгӏайчен культуран тӏехьале дегӏайоалаяра даькъ тӏа. Цо новкъостал ду дукхача оагӏорахьа гӏалгӏай иллей культура йовза, цун исторецара бувзам, материальни культура, къаман психологи, оамал ӏомае.

Проекта автор Йовлой Илез дукхача шерашка къахьегаш хьавоагӏа гӏалгӏай къаман культуран-исторически тӏехьале ӏомаеш, цо тохк наха кӏезига йовзаш йола дӏаяхача ханара вахара оагӏонаш, из болх массанега кхоачаш хилийта хьож из. Цун тохкама болх тӏаберзабаь ба дукхагӏа къаман культура йоаржаяра, цо новкъостал ду гӏалгӏай къаман дӏаяхача ханашка леладаьраш, царна ховш хиннараш лораде а хургйолча тӏехьенга дала а.

Тешаш хургда вай, «Гӏалгӏай къаман дикагӏа дола 100 илли» вай ашарий культуран накъадоалаш хиларах, хӏана аьлча хӏара илле кхоллам эрсий меттала баьккхаб»

Говзанчаша яхачох, Ерригроссийски хоамий балха хьажар-яхь лаьрхӏа я мехка культуран-салоӏама ха кердаяккхара, из чӏоагӏъяра дола лоархӏаме декхараш кхоачашдара.

Из болх вӏашагӏбеллараша шоашта хьалхашка керттера декхар оттаду: ма хулла, дерригача даькъ тӏара хоамий ӏалашон дикал лакхъяр, моттигашка кепайоазон балхаш дукхагӏа юкъедоаладеш хилар.

Къаьстта йола терко тӏайохийт таьрахьий моттигаш тохкама балха юкъеяхара, кердадараш, технологеш, халкъа кхоллам, вахара культура дикагӏа дегӏайоалаяра. Россе дерригача къамий культурай проекта керттера декхар да, ӏадаташ лорадара хьал доаржадар.

Хьалха санна, карарча шера хьажаре-яхье дакъа лоацаш хургья дукха говзаме тоабаш. Шоай проекташ гойтаргья Россе ерригача моттигий халкъа кхоллама Цӏеноша, Центраша. Царца цхьана котало яккха дагахьа яхьеяргья кхыйола паччахьалкхен доал деча даькъ тӏара, юкъарлон культуран моттигаш, уж я методически хьал хьаллоацараш, цар хоамий-кепайоазон болх дика дӏахьу культуран-салоӏама даькъ тӏа, иштта дакъа юкъедахь мехка этнокультуран мах бараш лорадара, уж доаржадара.

Хьажара-яхьа балха чаккхе ергья Санкт-Петербурге, ардара бетта Ерригроссийски семинара-кхетаченна чуйоагӏаш. Культуран столице гуллургба кулгалхой, мехка ерригача миӏингашкара халкъа кхоллама Цӏеной хоамий-кепайоазон моттигий хьалхале лелаю говзанчаш.

Цига вӏашагӏкхетаргба культуран-салоӏама даькъ тӏара говзанчаш, дикагӏа долча моттигашкарча балхашта федеральни боараме цӏи лургья. Семинара балха дакъа лоацаш хургба керададарий медиа проектий автораш, таьрахьашка яккхара, ӏадатий багахбувцам наха юкъе боаржабара, культурно-дукха болх дегӏабоалабара йолча программанна кулгал дераш.

Семинара-кхетачен доакъашхой таро хургья яхьан лауреатий цӏераш йовза, цига дувца лоархӏаме дола этнокультуран хьал, Россе цаӏ йола культуран оагӏув дегӏайоалаяра балха керда таронаш вӏашагӏйохка.