Масала, эггара ӏалама хозача моттиге уллача Бурокӏалха ӏобиллаб   цӏерамашина никъ, цу   кӏалха гӏолла чакхъяла езаш хул машинаш, цига хьалхагӏа цхьаккха тайпара духьалйоагӏаш йола машин гуш хилацар, даим цу моттиге кхаьчача кхера везаш хулар. Бакъда хӏанз из хьал аттача даьннад. Цига из кизга  оттадаьд, хӏаьта цу  сага загат  доагӏар ала лов сона. Цо даьр доккха, дика гӏулакх да.

Цу тайпара, наькъа хьал гойташ дола кизга оттадаьд «Сердало» газета редакцена юхе а, из а нах оарцагӏбаьнна оттадайтар. Къаьстта из моттиг даим дукха машинаш  нийслуш я. Водитела массаза а гуш хилац, цӏаьхха, хьагучайоалаш йола машин. Хӏанз цига кизга  латташ хилар бахьан долаш, кхерамзлен боарам лакхагӏа ба; бакъдар аьлча, наькъа вокх оагӏорахьа а цу тайпара кизга хилча, авареш ца хила тарлуш я- укхаза наькъ тӏа дӏатӏавалара чоалхане хул.

Карарча хана, цу тайпара хӏама гойташ дола кизгаш дика леладу Россе тайп-тайпарча  моттигашка. Цу аьшках, кизгах хьадаьча гӏирсаша таро лу  машинашца, гӏаш боагӏача наха, чоалхане йолча моттигашка кхерамзлен ӏалашо е, цо дуккха а дукхагӏа таро лу цу даькъ тӏара никъ ма барра бӏаргаго.

Белгалдоаккх, эггара хьалха цу тайпара кизгаш  увттаде баьлар 80 шу хьалха шахьара куран тӏа, юрташка урамаш вӏашагӏкхетача моттигашка.

Халкъашта юкъерча моттигаша хьагойт, уж кизгаш   оттадаьчул тӏехьагӏа, наькъ тӏа нийслуш дола зуламаш 25%-45% лохлуш хилар. Нагахьа санна сага  кхерам хила тарлуш хилча,  цох лоралуш аттагӏа хул.

Говзанчаша яхачох, уж гӏирсаш хьадаьд чӏоагӏача материалах, цар лов моллагӏа дола хьал, лоха а лакха а температура, ханахьа дохаш а дац уж. Уж тайп-тайпара дикал йолаш да, маьхаш а цунга хьежжа да. Интернетерча    хоамаша йоах, цар мах 8-10 эзар сом ба. Нагахьа санна могаш воацача сага  дарба деш мел ахча дӏадода вай дагарде эттача, цу кизгага дӏадолхараш кепигаш мара а хеталуц.

Цу гӏулакха юкъе доккха дакъа дӏалаца йиш йолаш бар вай бизнес лелаераш, предпринимателаш- меценаташ, цӏихеза дика гӏулакхаш леладераш. Бӏаь е ши бӏаь цу тайпара кизга ийцача, уж эшача моттиге дӏаоттадича, цар доккха гӏулакх дергдар. Уж, дукхача ханашка накъадоалаш, дахаргдар; вай мехкахой наькъа хьовзамах лорабеш.

Магӏалбика, Шолжа, Магаса, Наьсарен, Илдарха-Гӏалан,  Эккажкъонгий-Юрта, кхыча доал деча моттигашка уж эшаш да ден а бус а.

Цун цхьа масал да дукха ха йоацаш Магасе чувоалача оттаяь светофор, из я цӏихезача Алански коанаӏарашта юхе.

Кӏезига кхерам ла безаш хиланзар укхаза гӏолла Эккажкъонгий-Юрта баха  безаш хинна нах. Уж сихъенна йоагӏача машинашта хьалхашка гӏолла чакхлелхар, готтача наькъа оаса тӏагӏолла. Цу моттиге-м светофор оттае еза дукха ха яр, бакъда керттердар да хӏанз из декхар кхоачашдаь далар.

Дукха моттигаш я хӏанз наькъ тӏа макеташ лелаеш - ГИБДД болхлой сурташ  латташ гу е полице машинаш хул, цар сиха сомабоаккх водителий сакхетам. Хетаргахьа, цу тайпара сага куц латтар Наьсарен Чеченская урамах,  цо сиха меттавоалавора моллагӏа вола водитель.

Цу тайпара дола, нах лорбу гӏирсаш дукхагӏа авареш еча моттигашка хилча бакъахьа дар. Масала, из дика хургдар, Магӏалбик-Наьсаре наькъаш вӏашагӏкхетача латташ даларе. Къайле йолаш дац, къаьстта цу моттиге кхаьчача, дукхагӏа бола водителаш шоай машинаш сихагӏа лахка безам болаш  хул…

Хӏаьта цу моттиге кхаьчача, шоашта хьалхашка полице хоам беш йола белгало яйча,  уж шортагӏа хила  хьожаргба. Цо а таро лу новкъа нийслуш дола хьовзамаш кӏезигде.

Цӏаькха а ала безам бар са, барзкъаш тӏа дохкадеча къегача гӏирсех, уж дукхагӏа леладе дезар. Цу тайпара арахецаш дола берий а боккхийчар а гӏирсаш  лаьрххӏа йола къега хӏамаш йоахкаш а йоацаш а хила деза, сага шийна бакъахьа хетар эцаргдолаш. Цу тайпара болх дӏахьош лоархӏаме да нах ӏомабар шоай а гаргарча наьха а кхерамзле лорае, цу хаттарца бехктокхаме хила.

Лоацца аьлча, лоархӏаме да тайп-тайпара технически гӏирсаш леладар, Гӏалгӏайчен  хӏара наькъ тӏа моллагӏча водитела е гӏаш волча сага кхерам кӏезигагӏа хургболаш. Сага могашал, унахцӏено, из да  боарам боаца, ше морг кхы доаца рузкъа.