Хьаоттача наькъ тӏа боккха болх дӏахьош лаьттаб, ала йиш я цу чурча нахах тахан. Гӏалгӏай къаман мукъама оагӏонцара хӏама тоаде гӏерташ, дикка къахьийгар цига. Цунга хьежжа, хӏара денна керда хувцамаш хулаш, къаман культуран, ӏадатий хӏама эша ца долийташ, болх ба дӏахьошбар. Тахан тха хаттараш доашхаш хиннар яр къаман артистка, Гӏаьбартой-Балкхарой, Къарший-Черсий цӏихеза артистка ӏаьленаькъан ӏайна.

- ӏайна, дӏадахача шера дукха къахьийгар оаш, кхоачашдаь гуш латтараш кӏезига дац. Фу аргдар ӏа цу балхах лаьца тахан?

- Дега тоам хулаш, жоп лургда аз шун хӏара хаттара! 2025-гӏа шу тхона атта ца хиннилга бакъда… 150 эзар совгӏа вай мехкахой, иштта кхыча моттигашкара нах гуллуш, 130 кхетаче дӏайихьар оаха. Россе тайп-тайпарча шахьарашка гастролашка ихар вай артисташ, Ставрополера хьаболабенна Лохерча Новгороде кхаччалца. «Пушкина карта», «Дешархошта - культура» яхача федеральни программашка гӏолла, кагирхошца болх дӏабихьар оаха дӏадахача шера. Тха солисташта лоархӏаме дипломаш, паччахьалкхен совгӏаташ луш шу хилар дӏадахачох. Хӏара совгӏата хьалха боккха болх латтилга белгалде лов сона. Хьалхашка латташ дола декхараш тӏехдика кхоачашде гӏерташ къахьийгад оаха. Дӏахо а иштта дӏадаха хьожаш да.

- Кхувш латтача къонача тӏехьенца боккха болх баьб аьлар ӏа дӏадахача шера. Дешархой программанна юкъелаца мишта аьттув боалар шун, мишта дӏабодар из беррига болх?

- Ишколера хьадоладала дезаш да из деррига! Федеральни программашка гӏолла ишколашка концерташ дӏакхухьаш хилар тха артисташ. Иштта болх дӏахьош хилча, къона начӏал дараш а хоалуш хул, берашта а шоай никъ харжара тӏехьа эшаш хул из. Вай къаман ӏадаташцарча мукъама хӏама довзийта хьожаш, хилар цига артисташ. Белгалде деза, бераш чӏоагӏа раьза хиннилга цу кхетаченна.

- ӏайна, гастролашка лелаш, малагӏа шахьараш чӏоагӏагӏа дег чу йийшар?

 - Хӏара моттиге дӏахьош бола болх боккха, тӏатеӏӏа къахьега дезаш ба! 2025-ча шера Ставрополе, Соче, Казане, Пятигорске, Нальчике, Лохерча Новгороде, иштта Россе кхыйолча йоккхача шахьарашка вай мохк дӏабовзийташ хиннад тхо. Деррига а боаггӏача боараме дӏадахар ала йиш я тахан. Дукха керда нах байзар тхона. Къаьстта чӏоагӏа дег чу дужаш дар, вай ӏадаташ довзаш цахиннараша цхьаццадараш хетташ, мукъама истори тохкаш хилар. Мехкашта юкъера бувзам чӏоагӏбеш дола хӏама да из. Россе культурацарча кода юкъе, лоархӏаме моттиг дӏалоацаш ба гӏалгӏай къаман кхоллам.

- Сийлахь- боккхача Даьймехка тӏема Коталон 80 шу дизар дӏадахача шера, цунга хьежжа, боккха болх бар Паччахьалкхен филармонена хьалхашка лаьттар. Дукха концерташ, боламаш, кхетаченаш дӏакхихьар оаш.

- Тӏехдика кхоачашде хьежар тхо уж декхараш. Кхетаченаш, ма дарра аьлча, дукха яр. Россе герзашцарча низий Министерствос гӏо деш; «Яха, Даьхе – беркате хийла Гӏалгӏайче» яха доккха концерт дӏадихьар вай мехка. Селханардар, таханардар, хургдар вӏаший дувзаш, Даьхе массахана боча хила езилга белгалдеш кхетаче хилар цох.

Концерта программа лаьрххӏа вӏашагӏъелла яр тӏема шераш дувцаш, Даьхен турпалал юкъелоацаш йола произведенеш хоржаш. Тайп-тайпарча моттигашкара артисташ бар гулбеннараш. Гӏалгӏай къаман культураца ювзаенна композицеш яр вай артисташа хержараш. Къилбаседа Кавказа моттигашкара, Гуржий мехкара гулбеннараша юкъера бувзам, барт лорабара хетабаь болх гойтар сцена тӏа.

Боккхача, унзарча тӏема юкъе котало йоаккхаш, Даьхе лораеш, моастагӏа вохавеш лаьттарашта баркал кхайкадеш концерт хилар цох. Гулбеннарашта дег чу южаш кхетаче хилар цох. Ма дарра аьлча, деррига оагӏонаш чулаьцар цо.

- Кердача балхах хилар 2025-ча шера дӏайихьа «Кагирхой Ди - 2025: Халахь. Езалахь. Доккхал делахь. Доаржаделахь» яха фестиваль. Цох лаьца фу аргдар ӏа?

- Боккха болх хилар цох! Вай мехка ерригача Россе фестиваль эггара хьалха дӏахьош дар тхо, вай артисташ цига хедлайнерий болх дӏахьош болаш. Къилбаседа Кавказе лоархӏаме хилар из. «Кавказа рок» яхача рок-концерта массане дегаш сомадаьхар ала йиш я цига. Къаьнара хӏама дийндеш, таханарчунца эдеш, къахьийгар сцена тӏа. Гӏаьбартой-Балкхарой, Нохчий мехкара, Селий мехкара рок - тоабаш хилар цига шоай говзал гойташ. Къаьстта белгала яр цига «Дега оаз» яха вай рок-тоаба. Цхьанкхетара, кхоллама доккха, лоархӏаме цӏай дар цига эттар. Ерригача Къилбаседа Кавказа моттигашкара кагирхой бар гулбенна хиннараш. Фестивала программан юкъе яр культурацара, мехка исторецара викторинаш, суртанчий балхаш довзийташ бола гойтам, иштта тайп-тайпара хӏамаш шоай кулгашца хьакхоллаш болча пхьарий гойтам, цига яр спортацара турнираш. Из деррига бахархоша чӏоагӏа раьза болаш хьаллаьцар. Ший дегӏацара начӏал гучадаккха, ше дӏавовзийта аьттув луш моттиг яр из.

- Магасе Паччахьалкхен филармонена лаьрхӏа керда гӏишло хьалъяра балхага хьожаш ба беррига бахархой. Таханарча дийнахьа мичахьа кхаьчаб ала йиш я болх?

- Цигара болх тӏатеӏӏа дӏахьош латт тахан! Керда гӏишло духхьал пенаш хинна ӏац, артисташта шоай болх лакхача боараме дӏабахьа мел эшараш хургда цу чу. Ма дарра аьлча, шоашта ма хетта, кийчо е аьттув хургба кхоллама болхлой. Ер шу йистедоалача хана, дӏачудаха дезаш да тхо цу чу, Дала аьннадале. Кердача тайпара, дуккха дикагӏа дӏабодаш хургба тха болх. Тхона массанена доккха совгӏат да из! Цигара залаш йоккхий, дика хиларах, кхетаченаш а дукхагӏа, дикагӏа дӏакхахьа аьттув хургба тха. Таханарча хано дӏадеххача тайпара, деррига чулоацаш, лоархӏамедараш керте оттадеш чакхбоаккхаргбола болх ба из. Болх дӏахьош йола моттиг хила боаггӏача боараме тоаяь хилча, гӏулакх а ма хетта дӏадода. Керда проекташ хьакхолла, болх дикагӏа боаржабе йиш хургья, аьнна, хет тхона. Къаман культурацара ӏадаташ доаржадеш, болх тахан эттача ханага хьежжа боаржабе йиш хургйола моттиг хургья филармонех.

- Кердача шера малагӏа декхараш кхоачашде лерхӏ оаш?

- Кхоачашде лерхӏараш-м дукха да. Тӏатеӏӏа болх бе безаш да тхо, деррига а боаггӏача боараме хьаоттадеш. Гастролий карта дикка дӏашердергда оаха, кхетаченаш дукхагӏа хургья, иштта керда тайп-тайпара проекташ я йоаржае езаш. Гӏалгӏайчен мукъама оаз массанахьа дӏайовзийташ, доккхий декхараш да кхоачашде дезараш. Къахьега лаьрхӏа-м да тхо, кхоачашдаьр гуш хургда-кх вайна массанена.

- ӏайна, баркал хилда Хьона интервью яларах! Аьттув хилба шун беркатеча, дикача хӏаман тӏехьа.

- Баркал хилда шоана а! Тхоай концерташка дех оаха шо дерригаш!