Хьаоттача наькъ тIа боккха болх дIахьош лаьттаб, ала йиш я цу чурча нахах тахан. ГIалгIай къаман мукъама оагIонцара хIама тоаде гIерташ, дикка къахьийгар цига. Цунга хьежжа, хIара денна керда хувцамаш хулаш, къаман культуран, Iадатий хIама эша ца долийташ, болх ба дIахьошбар. Тахан тха хаттараш доашхаш хиннар яр къаман артистка, ГIаьбартой-Балкхарой, Къарший-Черсий цIихеза артистка Iаьленаькъан Iайна.

- Iайна, дIадахача шера дукха къахьийгар оаш, кхоачашдаь гуш латтараш кIезига дац. Фу аргдар Iа цу балхах лаьца тахан?

- Дега тоам хулаш, жоп лургда аз шун хIара хаттара! 2025-гIа шу тхона атта ца хиннилга бакъда… 150 эзар совгIа вай мехкахой, иштта кхыча моттигашкара нах гуллуш, 130 кхетаче дIайихьар оаха. Россе тайп-тайпарча шахьарашка гастролашка ихар вай артисташ, Ставрополера хьаболабенна Лохерча Новгороде кхаччалца. «Пушкина карта», «Дешархошта - культура» яхача федеральни программашка гIолла, кагирхошца болх дIабихьар оаха дIадахача шера. Тха солисташта лоархIаме дипломаш, паччахьалкхен совгIаташ луш шу хилар дIадахачох. ХIара совгIата хьалха боккха болх латтилга белгалде лов сона. Хьалхашка латташ дола декхараш тIехдика кхоачашде гIерташ къахьийгад оаха. ДIахо а иштта дIадаха хьожаш да.

- Кхувш латтача къонача тIехьенца боккха болх баьб аьлар Iа дIадахача шера. Дешархой программанна юкъелаца мишта аьттув боалар шун, мишта дIабодар из беррига болх?

- Ишколера хьадоладала дезаш да из деррига! Федеральни программашка гIолла ишколашка концерташ дIакхухьаш хилар тха артисташ. Иштта болх дIахьош хилча, къона начIал дараш а хоалуш хул, берашта а шоай никъ харжара тIехьа эшаш хул из. Вай къаман Iадаташцарча мукъама хIама довзийта хьожаш, хилар цига артисташ. Белгалде деза, бераш чIоагIа раьза хиннилга цу кхетаченна.

- Iайна, гастролашка лелаш, малагIа шахьараш чIоагIагIа дег чу йийшар?

- ХIара моттиге дIахьош бола болх боккха, тIатеIIа къахьега дезаш ба! 2025-ча шера Ставрополе, Соче, Казане, Пятигорске, Нальчике, Лохерча Новгороде, иштта Россе кхыйолча йоккхача шахьарашка вай мохк дIабовзийташ хиннад тхо. Деррига а боаггIача боараме дIадахар ала йиш я тахан. Дукха керда нах байзар тхона. Къаьстта чIоагIа дег чу дужаш дар, вай Iадаташ довзаш цахиннараша цхьаццадараш хетташ, мукъама истори тохкаш хилар. Мехкашта юкъера бувзам чIоагIбеш дола хIама да из. Россе культурацарча кода юкъе, лоархIаме моттиг дIалоацаш ба гIалгIай къаман кхоллам.

- Сийлахь- боккхача Даьймехка тIема Коталон 80 шу дизар дIадахача шера, цунга хьежжа, боккха болх бар Паччахьалкхен филармонена хьалхашка лаьттар. Дукха концерташ, боламаш, кхетаченаш дIакхихьар оаш.

- ТIехдика кхоачашде хьежар тхо уж декхараш. Кхетаченаш, ма дарра аьлча, дукха яр. Россе герзашцарча низий Министерствос гIо деш; «Яха, Даьхе – беркате хийла ГIалгIайче» яха доккха концерт дIадихьар вай мехка. Селханардар, таханардар, хургдар вIаший дувзаш, Даьхе массахана боча хила езилга белгалдеш кхетаче хилар цох.

Концерта программа лаьрххIа вIашагIъелла яр тIема шераш дувцаш, Даьхен турпалал юкъелоацаш йола произведенеш хоржаш. Тайп-тайпарча моттигашкара артисташ бар гулбеннараш. ГIалгIай къаман культураца ювзаенна композицеш яр вай артисташа хержараш. Къилбаседа Кавказа моттигашкара, Гуржий мехкара гулбеннараша юкъера бувзам, барт лорабара хетабаь болх гойтар сцена тIа.

Боккхача, унзарча тIема юкъе котало йоаккхаш, Даьхе лораеш, моастагIа вохавеш лаьттарашта баркал кхайкадеш концерт хилар цох. Гулбеннарашта дег чу южаш кхетаче хилар цох. Ма дарра аьлча, деррига оагIонаш чулаьцар цо.

- Кердача балхах хилар 2025-ча шера дIайихьа «Кагирхой Ди - 2025: Халахь. Езалахь. Доккхал делахь. Доаржаделахь» яха фестиваль. Цох лаьца фу аргдар Iа?

- Боккха болх хилар цох! Вай мехка ерригача Россе фестиваль эггара хьалха дIахьош дар тхо, вай артисташ цига хедлайнерий болх дIахьош болаш. Къилбаседа Кавказе лоархIаме хилар из. «Кавказа рок» яхача рок-концерта массане дегаш сомадаьхар ала йиш я цига. Къаьнара хIама дийндеш, таханарчунца эдеш, къахьийгар сцена тIа. ГIаьбартой-Балкхарой, Нохчий мехкара, Селий мехкара рок - тоабаш хилар цига шоай говзал гойташ. Къаьстта белгала яр цига «Дега оаз» яха вай рок-тоаба. Цхьанкхетара, кхоллама доккха, лоархIаме цIай дар цига эттар. Ерригача Къилбаседа Кавказа моттигашкара кагирхой бар гулбенна хиннараш. Фестивала программан юкъе яр культурацара, мехка исторецара викторинаш, суртанчий балхаш довзийташ бола гойтам, иштта тайп-тайпара хIамаш шоай кулгашца хьакхоллаш болча пхьарий гойтам, цига яр спортацара турнираш. Из деррига бахархоша чIоагIа раьза болаш хьаллаьцар. Ший дегIацара начIал гучадаккха, ше дIавовзийта аьттув луш моттиг яр из.

- Магасе Паччахьалкхен филармонена лаьрхIа керда гIишло хьалъяра балхага хьожаш ба беррига бахархой. Таханарча дийнахьа мичахьа кхаьчаб ала йиш я болх?

- Цигара болх тIатеIIа дIахьош латт тахан! Керда гIишло духхьал пенаш хинна Iац, артисташта шоай болх лакхача боараме дIабахьа мел эшараш хургда цу чу. Ма дарра аьлча, шоашта ма хетта, кийчо е аьттув хургба кхоллама болхлой. Ер шу йистедоалача хана, дIачудаха дезаш да тхо цу чу, Дала аьннадале. Кердача тайпара, дуккха дикагIа дIабодаш хургба тха болх. Тхона массанена доккха совгIат да из! Цигара залаш йоккхий, дика хиларах, кхетаченаш а дукхагIа, дикагIа дIакхахьа аьттув хургба тха. Таханарча хано дIадеххача тайпара, деррига чулоацаш, лоархIамедараш керте оттадеш чакхбоаккхаргбола болх ба из. Болх дIахьош йола моттиг хила боаггIача боараме тоаяь хилча, гIулакх а ма хетта дIадода. Керда проекташ хьакхолла, болх дикагIа боаржабе йиш хургья, аьнна, хет тхона. Къаман культурацара Iадаташ доаржадеш, болх тахан эттача ханага хьежжа боаржабе йиш хургйола моттиг хургья филармонех.

- Кердача шера малагIа декхараш кхоачашде лерхI оаш?

- Кхоачашде лерхIараш-м дукха да. ТIатеIIа болх бе безаш да тхо, деррига а боаггIача боараме хьаоттадеш. Гастролий карта дикка дIашердергда оаха, кхетаченаш дукхагIа хургья, иштта керда тайп-тайпара проекташ я йоаржае езаш. ГIалгIайчен мукъама оаз массанахьа дIайовзийташ, доккхий декхараш да кхоачашде дезараш. Къахьега лаьрхIа-м да тхо, кхоачашдаьр гуш хургда-кх вайна массанена.

- Iайна, баркал хилда Хьона интервью яларах! Аьттув хилба шун беркатеча, дикача хIаман тIехьа.

- Баркал хилда шоана а! Тхоай концерташка дех оаха шо дерригаш!