Халкъий барт
ГIалгIайчен юкъарло дика тарлуш я Новгородски областе
Вай дукхача къамех латтача мехка геттара лоархIаме да, хьамсарча Даьхенал арахьа бахача наьха тайп-тайпара хаттараш сиха кхоачашдеш дола хьалаш хьакхоллар.
ГIалгIай Республикан Новгород-Шахьарерча массазарча викалах Бохтаранаькъан Руслана Къамбулатах хилар вай мехкахошта тешшаме новкъост, из кийча хул чоалхане хьалаш эттача оарцагIвала. Ше «Сердало» газетаца къамаьл деш цо белгалдир ший балхаца дувзаденна керттера дешаш, иштта цо дийцар, мехка европейски оагIорахьа гIинбухен-малхбузехьа яхаш йола гIалгIайчен юкъарло дегIайоалаяра беча балхах.
- Къамбулат, Хьа болх малагIча оагIон тIаберзабаь ба?
- Са болх хетабаь ба арахьа бахача республикан бахархой хьашташ хьаллацара, регионашта юкъера бувзам дегIабоалабара.
- ГIалгIайчен паччахьалкхено, Новгородски областа Iаьдало, юкъарлон моттигаша бувзама болх дика вIашагIбеллаб аьнна хетий Хьона?
- Цхьана дIахьош бола болх дика вIашагIбеллаб: Iаьдала моттигий, гIулакхерча наьха шоайла пайда эцаш бола бувзам ба. Тха дIахо а бувзам лелабара дика кIийле я, тхо лаьрхIа да из бувзам дегIабоалабе.
- Хьо болх бе дIаволалуча хана, лорий дешар дешаш вар. Цу хана хье горий хьона, ГIалгIай Республикан Новгородски областа викал санна?
- Вузе дешаш волча хана, бувзам лелабара тIехьа дукха балхаш даьд аз, бакъда ишттал лакха болх сайга кхоачаргба аьнна дагадацар, деррига а тIехьагIа дIадоладелар.
- Хьона хьалхашка дукха декхараш латт, царех цаI да вахара, экономически, культуран бувзам лелабар. Массаза таро хулий лаьрхIар чакхдаккха?
- ЛаьрхIар кхоачашде ма хетта вIаштIехьцадалар дувзаденна да, шинна а оагIон хьашташ эргаш хиларца, таронаш кIезига хиларах, вахара-культуран даькъ тIара хьал мела хиларах. Керттердар да цу хьалашка дIаIамар, ма хетта лаьрхIар кхоачаш ца хуле а, из гIулакх юкъахцадитар.
- МалагIа цатоамаш нийслу балха тIа, мишта дIадерзаду оаш уж?
- Хьалхарча аргIагIа из къамашта юкъера хьал да (вахарера халахетараш, бувзама оагшонашка геттара кIома ювца ДТП). Цатоам оттаргбоацаш, из санна дола хьал эттача, со цига вода, се тIаволаш из къоастаду.
Бахархошта хьалхашка каьхаташца дувзаденна хаттараш отташ хилча, е балха оттара тIехьа халонаш нийслойя, оаха даим бувзам лелабу мэреца, УМВД, иштта къаман викалашца, сиха юристаш юкъе а боахаш мехкахой хаттараш кхоачашду.
Нагахьа санна вай мехкахошкара цатоам бола гIулакх нийслуш хилча (цхьацца болча наха юкъарлон бокъонаш толхаяр) оаха дIахьу хьехам луш бола болх: кагирхошца кхетаче йийя, моттигера боарамаш, Iадаташ довзийт.
- Фуд хьа балха керттерча даькъе чудоагIар?
- Са балха чудоагIаш да мехкашта юкъера бувзам лелабар, ГIалгIай Республикан хьашташ довзийтар, иштта юкъарча вахаре дакъа лацар. Новгородера викал се хиларах тарра, сай балха чудоагIаш, аз гIо ду республикал арахьарча гIалгIай барт, цхьоагIо хилийтара, тайп-тайпарча бахьанашца из чIоагIдеш. Массахана бувзам лелабу диаспораца, цунна новкъостал ду барт хилийта гIерташ, иштта вIашагIйохк культуран, кхетам балара кхетаченаш. Уж ювзаенна я наьна мотт, Iадаташ лорадарца, моттигерча Iаьдала, юкъарлон моттигша шоайла бувзам лелабарца, вай мехкахой хьашташ кхоачашдарца.
- Мишта хургья аьнна хет Хьона, итт шу кхы даьлча, Новгородера ГIалгIайчен юкъарло?
- Итт шу кхы даьлча, сона хет шахьара дакъа хинна дIаоттаргйолаш санна. Тхо «хьаьший» хургдац Новгорода лаьтта, тхо хургда массаболча бахархой санна бокъонаш йолаш, паргIатта тха бераш дешаш, шоай мотт лебеш хургда. Новгорода музейшца, кагирхошца цхьана проекташ хургья тха, чIоагIлургья ГIалгIайчен центр. Керттердар хургда, моттигерча наха гIалгIачох цIаккха ца яйна тамаш хетаргьяц, цох лоалахо, предприниматель, е балха новкъост хургва, мехка хургдолчунца уж цхьана бувзабеш. Тхох хургда бувзама тIий.
Лоацца биографех:
Бохтаранаькъан Руслана Къамбулат ваьв 1988 шера тов бетта 4-ча дийнахьа НГIАССРе. ТIехьагIа из ваха дIавахар Новгородски областе, цига юкъера дешар дийшар.
Ишкол яьккхачул тIехьагIа из деша эттар Тверерча лорий вузе. Деша вагIаш спортивни вахара оагIув лоацаш вар, дукхагIча даькъе бокс, иштта цо дакъа лоацар мехка юкъарча вахаре.
Лакхара дешар дийша ваьлча, Къамбулата ший доалара болх лелабир Твере. Цунца цхьана, болх бешше, ГIалгIай Республикерча юриспруденце даькъ тIа юридически дешар дийшар.
2022 шера из хьожавир ГIалгIай Республикан Новгородски областерча массаззарча викала дарже. Карарча хана из ва ГIалгIайчен Кулгалхочун, Паччахьалкхен хьашташ Новгородски областе кхоачашдеш.
Из чувоагIаш ва Ассамблея къамий Кхела, иштта цо къамаьл ду гIалгIай диаспора кулгалхо волаш. Ший балха чудоагIаш цо дакъа лоац Сийлахь-йоккхача Новгорода юкъарлон-политически хьашташ кхоачашдеча, Iаьдалца, юкъарлонца бувзам лелабеш.
Цо иштта дIахьу ший доалахьара болх. Цун керттера лостамаш - мухь дIа-юха кхахьар, наькъаш хьалдар. Цунна лоархIаме да, доалахьара болх а, паччахьалкхен болх а шоайла накъабоалаш хилар, мехкашта юкъера бувзам лелабар.