Даьй сийдола тӏехьале
«Тӏехьале» яхача Гӏалгӏайчен ишколо ИГМК дӏаелар къаьнарча кӏада 40 чӏегилг
Укх деношка Наьсаре хилар лоархӏаме кхетаче - «Тӏехьале» яхача гӏишлонхой-меттаоттадерий ишколо Гӏалгӏай паччахьалкхен Малсаганаькъан Тухана цӏерагӏча музейна дӏаелар бӏаьшерений юкъерча ханашкарча кӏадай 40 чӏегилг, уж кӏадаш корадаьд археологически оахкалаш дӏахьош Гирети яхача гӏалай юртара. Уж да тӏабувхабеча барзкъий доакъош, иштта дӏабехка боахкача наха тӏабийхача гӏирса зигаш.
«Оаха, юххьанца болх дӏаболабеш, лаьрхӏадар из ӏилма, юкъарлон накъадала дезаш да, аьнна, къайлагӏа экспедице фондашка ца а дуташ. Кӏада - эггара аттагӏа талхаш дола археологически материал я, из нийса леладеш ца хилча сиха дехе дӏадоал. Тхона лоархӏаме ба цу кӏада зигашца паччахаьлкхен музее дӏахо бергбола болх»,- аьлар гӏишлонхой-меттаоттадерий ишкола керттерча кулгалхочо Налганаькъан Рамзана.
Экспоната хьалхарча даькъаца болх бе безаш я Беканаькъан Хьулимат, цо Гӏалгӏай мехктохкама музее меттаоттадара болх лелабу 15 шу да.
Гирете оахкалаш дӏадихьар 2025 шера гурахьа, цига дакъа лоацаш бар Москверча паччахьалкхен университета кхелахой, «Тӏехьале» яхача ишкола викалаш, Е.И.Крупнова цӏерагӏча Центра викалаш. Цу хана историкий терко тӏаозаш бар вахара, культуран 200 гӏирс, иштта къаьнарча кӏадай наггахьа мара нийслуш доаца зигаш.
Говзанчаша яхачох, цу материалаша тӏехьара тӏа хьагойт бӏаьшерашка баьхача наьха вахар, уж байначул тӏехьагӏа дӏабохкаш хилара юкъарлон хьалаш. Укх ханашка хьакхоачаш нах дӏабехка йола 60 моттиг техкай.
Дохка ца луш, дисача кӏадах гуш да, чоалхане хьадаь тӏадувхаду гӏирсаш гӏалгӏаша леладаь хилар юкъерча бӏашерашка. Дукхагӏа дола кӏадаш цӏагӏа хьадаь да, уж моттигерча наха леладеш хиннад. Къаьстта йола моттигаш а я арахьара хьадена даьрий леладаь хилара тешал деш, уж наггахьа мара нийслуш доаца гӏирсаш санна леладаьд, цхьайолча хана кхыча кӏада юкъеоттадеш, белгалон оасаш дохийташ, цо хьагойт мохк йохкара-эцара, культуран бувзамаш леладеш хиннилга.